Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030, hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho mọi trẻ em, đồng thời tăng cường các giải pháp phòng, chống bạo lực, xâm hại và lao động trẻ em.
Theo Quyết định số 1415/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký ngày 28/7/2026, Chương trình đặt mục tiêu bảo đảm mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, giảm thiểu tình trạng trẻ em bị xâm hại, đồng thời tạo điều kiện để trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục, lao động trái quy định của pháp luật, trẻ em có nguy cơ bị bóc lột, bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hỗ trợ, hòa nhập và phát triển toàn diện.
Đến năm 2030, Chương trình phấn đấu 100% gia đình có trẻ em được cung cấp kiến thức, kỹ năng về bảo vệ trẻ em; 100% học sinh được trang bị kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ trước nguy cơ xâm hại, bạo lực học đường, bạo lực trên môi trường mạng và phòng ngừa lao động trẻ em phù hợp với từng độ tuổi.
Bên cạnh đó, toàn bộ đội ngũ công chức, viên chức và người làm công tác bảo vệ trẻ em trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và các cơ quan, tổ chức liên quan sẽ được nâng cao năng lực chuyên môn. Chương trình cũng đặt mục tiêu 90% doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình và cơ sở kinh doanh dịch vụ được phổ biến kiến thức về phòng ngừa, phát hiện và giảm thiểu lao động trẻ em.
Về hệ thống dịch vụ, đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp; 95% cấp xã triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em liên ngành và 100% cấp xã thành lập phòng điều tra thân thiện.
Đáng chú ý, Chương trình đặt mục tiêu giảm ít nhất 5% mỗi năm tỷ lệ trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục; giảm tỷ lệ lao động trẻ em (từ 5 đến dưới 18 tuổi) xuống dưới 1,1%. Đồng thời, 100% trẻ em bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi khi được phát hiện sẽ được hỗ trợ, can thiệp kịp thời; mọi yêu cầu trợ giúp pháp lý cho trẻ em đều được đáp ứng theo quy định.
Song song với đó, toàn bộ trẻ em thuộc nhóm nguy cơ và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt sẽ được quản lý trên hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em, kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ.
Để đạt các mục tiêu đề ra, Chương trình xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả truyền thông, phát triển dịch vụ bảo vệ trẻ em, đẩy mạnh phòng ngừa lao động trẻ em, tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em.
Trong đó, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em và các quy định có liên quan, đồng thời xây dựng, hoàn thiện các quy định về dịch vụ bảo vệ trẻ em, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, tiêu chí xác định lao động trẻ em và cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.
Công tác truyền thông sẽ được đổi mới theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, khai thác hiệu quả môi trường mạng để phổ biến kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em, ưu tiên triển khai tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Chương trình cũng yêu cầu tổ chức đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác bảo vệ trẻ em; xây dựng các chương trình, tài liệu truyền thông phục vụ phòng, chống xâm hại và phòng ngừa lao động trẻ em.
Tăng cường phòng ngừa lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng
Đối với hệ thống dịch vụ, Chương trình định hướng lồng ghép các dịch vụ y tế, giáo dục, tư pháp, trợ giúp pháp lý và an sinh xã hội, hình thành mạng lưới cung cấp dịch vụ liên thông nhằm bảo đảm trẻ em và gia đình được hỗ trợ kịp thời, hiệu quả.
Các mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp, dịch vụ liên ngành và phòng điều tra thân thiện sẽ tiếp tục được nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Đáng chú ý, Chương trình yêu cầu tập trung phòng ngừa, phát hiện lao động trẻ em trong lĩnh vực nông nghiệp, các chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ kinh doanh cá thể và làng nghề. Đồng thời, thực hiện đầy đủ quy trình hỗ trợ, can thiệp để trẻ em được tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, giáo dục, đào tạo nghề phù hợp; hỗ trợ gia đình cải thiện sinh kế, giảm nghèo nhằm hạn chế nguy cơ trẻ em phải lao động sớm.
Chính phủ cũng khuyến khích doanh nghiệp và hợp tác xã xây dựng cơ chế tự giám sát, đánh giá nguy cơ sử dụng lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa.
Bên cạnh đó, Chương trình yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế, huy động hiệu quả nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu trẻ em, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân, phục vụ công tác phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, xâm hại hoặc trở thành lao động trẻ em.
Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em giai đoạn 2026-2030 hướng tới xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em toàn diện, lấy phòng ngừa làm trọng tâm và can thiệp kịp thời khi trẻ em gặp rủi ro. Không chỉ đặt mục tiêu giảm tình trạng bạo lực, xâm hại và lao động trẻ em, Chương trình còn chú trọng hoàn thiện chính sách, phát triển mạng lưới dịch vụ bảo vệ trẻ em, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu, đồng thời huy động sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội để bảo đảm mọi trẻ em đều được sống, học tập và phát triển trong môi trường an toàn, lành mạnh.
