Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK), một hợp đồng được tính toán có lãi khi ký kết chưa chắc sẽ mang lại mức lợi nhuận như kỳ vọng khi hoàn tất. Biến động tỷ giá, chi phí chuyển đổi ngoại tệ hay độ trễ trong giao dịch quốc tế đều có thể tác động đến chi phí và biên lợi nhuận.
Theo Techcombank, để kiểm soát hiệu quả tài chính, doanh nghiệp XNK cần nhìn bài toán ngoại tệ trên toàn bộ hành trình giao dịch, thay vì chỉ tập trung vào một mức tỷ giá tại thời điểm mua bán.
Biến động tỷ giá có thể “ăn mòn” biên lợi nhuận
Khi ký hợp đồng hoặc báo giá, doanh nghiệp thường đã xác định tương đối rõ giá vốn và lợi nhuận kỳ vọng. Tuy nhiên, nếu thời điểm thanh toán cách thời điểm ký kết vài tuần hoặc vài tháng, biến động tỷ giá có thể khiến chi phí thực tế khác với dự toán ban đầu.
Chẳng hạn, với khoản thanh toán trị giá 1 triệu CNY, nếu CNY tăng giá 1% so với VND so với mức tỷ giá doanh nghiệp dự kiến khi chốt đơn hàng, số tiền VND cần để thực hiện nghĩa vụ thanh toán cũng tăng tương ứng khoảng 1%. Với những doanh nghiệp có biên lợi nhuận chỉ vài phần trăm, chênh lệch này có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả của đơn hàng.
Khác với các khoản phí thể hiện trên chứng từ thanh toán, chi phí phát sinh do biến động tỷ giá thường âm thầm nằm trong giá vốn. Khi tích lũy qua nhiều giao dịch và kỳ thanh toán, khoản phát sinh này có thể thu hẹp đáng kể biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Một vấn đề khác là giao dịch quốc tế không phải lúc nào cũng được thực hiện trực tiếp bằng đồng tiền thanh toán cuối cùng.
Ví dụ, một hợp đồng với đối tác Trung Quốc được định giá bằng CNY nhưng doanh nghiệp phải mua USD bằng VND rồi dùng USD để quy đổi sang CNY để thanh toán. Khi đó, chi phí thực tế chịu tác động từ chênh lệch mua - bán ở hai giao dịch, đồng thời phụ thuộc vào biến động của các cặp tỷ giá VND/USD và USD/CNY.
Doanh nghiệp vì thế không chỉ phải theo dõi CNY/VND mà còn phải quan tâm đến USD/VND, USD/CNY và chênh lệch mua - bán ở mỗi lần chuyển đổi.
Trong nhiều trường hợp, thanh toán trực tiếp bằng CNY thay vì qua USD có thể giúp doanh nghiệp giảm một bước chuyển đổi ngoại tệ, qua đó giảm số cặp tỷ giá cần theo dõi và đơn giản hóa việc quản trị chi phí ngoại tệ. Không chỉ tỷ giá, thời gian xử lý cũng là một yếu tố cần được tính đến trong hiệu quả tài chính của giao dịch XNK.
Khi khoản thanh toán không được thực hiện hoặc xác nhận kịp thời, đối tác có thể trì hoãn giao hàng, xuất kho hoặc hoàn tất chứng từ liên quan. Với doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu, chỉ vài ngày chậm trễ trong thanh toán cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất, giao hàng và cam kết với khách hàng.
Doanh nghiệp đồng thời có thể bỏ lỡ các khoản chiết khấu thanh toán sớm hoặc đúng hạn. Vì vậy, tốc độ xử lý thanh toán cần được nhìn nhận cùng với tỷ giá và phí chuyển tiền trong bài toán hiệu quả của một giao dịch.
Ba câu hỏi SME nên cân nhắc trước mỗi giao dịch ngoại tệ
Với doanh nghiệp quy mô lớn, rủi ro tỷ giá thường được quản trị thông qua các công cụ và quy trình tài chính chuyên biệt. Trong khi đó, với SMEs, bài toán thường thực tế hơn: làm thế nào để biết khi nào nên mua ngoại tệ, giao dịch bằng đồng tiền nào và làm sao kiểm soát được tổng chi phí của một thương vụ?
Theo Techcombank, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ ba câu hỏi:Thứ nhất, giao dịch có thể thực hiện trực tiếp bằng đồng tiền thanh toán hay không? Nếu phù hợp với các quy định liên quan, giảm số lớp chuyển đổi ngoại tệ có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí và đơn giản hóa việc theo dõi dòng tiền.
Thứ hai, doanh nghiệp nên mua ngoại tệ khi nào và có cần chủ động quản trị rủi ro tỷ giá hay không? Lập kế hoạch nhu cầu ngoại tệ giúp doanh nghiệp giảm tình trạng phải mua gấp. Với các khoản phải thu, phải trả bằng ngoại tệ đã xác định tương đối rõ về giá trị và thời điểm, doanh nghiệp cũng có thể cân nhắc các giải pháp quản trị rủi ro tỷ giá phù hợp. Mục tiêu không nhất thiết là dự báo đúng thời điểm tỷ giá tốt nhất, mà là chủ động hơn trong việc xác định chi phí, qua đó bảo vệ biên lợi nhuận của đơn hàng.
Thứ ba,tổng chi phí giao dịch là bao nhiêu? Bên cạnh tỷ giá, doanh nghiệp cần tính đến phí chuyển tiền, số lần chuyển đổi, thời gian xử lý và tác động của giao dịch đến dòng tiền.
“Quản trị tỷ giá không phải là dự đoán đâu là thời điểm mua ngoại tệ rẻ nhất. Với doanh nghiệp XNK, điều quan trọng hơn là xác định được mức chi phí mà doanh nghiệp có thể chấp nhận để bảo vệ biên lợi nhuận của đơn hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần nhìn đồng thời tỷ giá, thời điểm thanh toán, dòng tiền và chi phí vốn trong toàn bộ chu kỳ kinh doanh”, ông Ngô Anh Tuấn - Giám đốc cao cấp Phát triển giải pháp thanh toán & CASA, Techcombank cho biết.
Từ góc độ hỗ trợ doanh nghiệp XNK, Techcombank cho biết, đang phát triển nhóm giải pháp kết nối ba nhu cầu gồm giao dịch ngoại tệ, thanh toán quốc tế và nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh.
Biến động tỷ giá, chi phí chuyển đổi ngoại tệ hay độ trễ trong giao dịch quốc tế đều có thể tác động đến chi phí và biên lợi nhuận.
Hiện ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp giao dịch trực tiếp nhiều loại ngoại tệ như CNY, USD, EUR, AUD, CAD, GBP, HKD, JPY, CHF, KRW, NZD, SGD, THB... Doanh nghiệp cũng có thể thực hiện mua bán ngoại tệ trực tuyến trên Techcombank Business, chủ động hơn về thời điểm giao dịch và rút ngắn quá trình thanh toán quốc tế.
Với các doanh nghiệp thường xuyên giao thương với Trung Quốc, Techcombank triển khai giải pháp thanh toán biên mậu bằng CNY. Theo ngân hàng, doanh nghiệp có thể chuyển và nhận CNY cho các giao dịch mua bán hàng hóa, vận chuyển bằng đường bộ qua các cửa khẩu biên giới Việt Nam - Trung Quốc, theo điều kiện và quy định hiện hành.
Khi phù hợp với hợp đồng và nhu cầu dòng tiền, thanh toán trực tiếp bằng CNY có thể giúp đơn giản hóa hành trình giao dịch, hạn chế các lớp chuyển đổi ngoại tệ không cần thiết. Theo chương trình hiện hành, doanh nghiệp đáp ứng điều kiện có thể được hưởng ưu đãi tỷ giá lên đến 45 điểm và miễn phí chuyển tiền quốc tế tại quầy đối với giao dịch bằng CNY, tùy giá trị giao dịch và điều kiện áp dụng.
Về nhu cầu vốn, Techcombank cho biết triển khai các giải pháp tín dụng dành cho doanh nghiệp XNK và SME thuộc các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Chương trình Lending IMEX áp dụng mức giảm lãi suất vay lên tới 1,5%, với tổng hạn mức tín dụng lên tới 50 tỷ đồng, hạn mức vay tối đa 30 tỷ đồng và hạn mức không có tài sản bảo đảm lên tới 24 tỷ đồng, tùy điều kiện và kết quả thẩm định.
Theo Techcombank, ngân hàng cũng đang triển khai các gói tín dụng quy mô lên đến 10.000 tỷ đồng, với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1-1,5%/năm so với lãi suất ngắn hạn thông thường của Techcombank từng thời kỳ.
Techcombank đang phát triển nhóm giải pháp kết nối ba nhu cầu gồm giao dịch ngoại tệ, thanh toán quốc tế và nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh.
Theo Techcombank, ngân hàng cũng đang triển khai các gói tín dụng quy mô lên đến 10.000 tỷ đồng, với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1-1,5%/năm so với lãi suất ngắn hạn thông thường của Techcombank từng thời kỳ.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều biến động, quản trị tỷ giá, chi phí giao dịch và dòng tiền ngày càng gắn với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp XNK. Với SME, việc nhìn tổng thể chi phí của một giao dịch, thay vì chỉ quan tâm đến tỷ giá tại một thời điểm, có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kiểm soát chi phí và kế hoạch dòng tiền.
Một số giải pháp Techcombank dành cho doanh nghiệp XNK và SMETechcombank cung cấp các giải pháp kết nối giao dịch ngoại tệ, thanh toán quốc tế và nguồn vốn. Doanh nghiệp có thể giao dịch nhiều loại ngoại tệ trực tiếp, mua bán ngoại tệ trực tuyến trên Techcombank Business và tiếp cận giải pháp thanh toán biên mậu bằng CNY. Chương trình Lending IMEX có mức giảm lãi suất vay tới 1,5%, hạn mức tín dụng tới 50 tỷ đồng và hạn mức không tài sản bảo đảm tới 24 tỷ đồng, tùy điều kiện áp dụng. Doanh nghiệp quan tâm có thể liên hệ Techcombank qua hotline 1800 6556 để được tư vấn chi tiết. Các chính sách, ưu đãi áp dụng theo từng thời kỳ.Doanh nghiệp quan tâm đến các giải pháp dành cho SME có thể truy cập website của Techcombank hoặc liên hệ hotline 1800 6556 để được tư vấn chi tiết.* Áp dụng theo chính sách và quy định của Techcombank, có thể thay đổi theo từng thời kỳ.
