Hòn đảo tiền tiêu giữa Vịnh Bắc Bộ
Nằm giữa vùng biển rộng lớn của Vịnh Bắc Bộ, Bạch Long Vĩ được biết đến là hòn đảo xa bờ nhất của Việt Nam trên vịnh, cách Đồ Sơn khoảng 110km và cách khu vực Vân Đồn khoảng 70km.
Hòn đảo có diện tích tự nhiên hơn 2,3km² nhưng lại giữ vai trò đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế biển của khu vực phía Bắc.
Trong lịch sử, đảo từng mang nhiều tên gọi khác nhau như Vô Thủy, Phù Thủy Châu hay “Đuôi Rồng Trắng”. Theo nhiều tài liệu, trước thế kỷ XX nơi đây chưa có cư dân sinh sống lâu dài mà chủ yếu là điểm tránh trú bão của ngư dân hoạt động trên biển.
Đến năm 1920, sau khi phát hiện nguồn nước ngọt, người dân vùng Quảng Yên bắt đầu ra đảo lập nghiệp bằng nghề đánh bắt hải sản, chăn nuôi và trồng trọt.
Trải qua nhiều biến động lịch sử, ngày 16/1/1957, Việt Nam chính thức tiếp quản đảo để quản lý và khai thác, khẳng định chủ quyền đối với vùng biển, vùng trời và thềm lục địa xung quanh theo luật pháp quốc tế.
Trong nhiều năm, cuộc sống ở Bạch Long Vĩ gặp không ít khó khăn do thiếu điện, khan hiếm nước ngọt và giao thông cách trở. Tuy nhiên, những năm gần đây, hòn đảo tiền tiêu này đã có nhiều thay đổi rõ rệt nhờ hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ hơn.
Theo thông tin từ địa phương, hiện trên đảo có hơn 300 hộ dân với trên 1.000 nhân khẩu sinh sống tại 3 khu dân cư. Đây cũng là một trong 8 ngư trường trọng điểm của cả nước, đóng vai trò điểm tựa cho ngư dân vươn khơi bám biển.
Một trong những dấu mốc quan trọng là năm 2016, hệ thống điện lai ghép gió - mặt trời - diesel kết hợp lưu trữ năng lượng được đưa vào vận hành, giúp người dân có điện liên tục 24/24 giờ.
Đến năm 2018, việc phát hiện nguồn nước ngầm cùng hồ chứa nước ngọt dung tích lớn hoàn thành vào năm 2020 đã cơ bản giải quyết tình trạng thiếu nước kéo dài nhiều năm trên đảo.
Không chỉ phục vụ sinh hoạt, nguồn điện và nước ổn định còn tạo điều kiện để người dân phát triển thêm các dịch vụ hậu cần nghề cá và phục vụ ngư dân.
Điểm tựa giữa biển khơi và “cửa ngõ” kinh tế biển phía Bắc
Hiện nay, Bạch Long Vĩ không chỉ là đảo tiền tiêu bảo vệ chủ quyền biển đảo mà còn được định hướng trở thành trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá của ngư trường Vịnh Bắc Bộ.
Việc đưa tàu Hoa Phượng Đỏ vào hoạt động từ năm 2020 đã giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ đất liền ra đảo xuống còn khoảng 5 - 6 giờ trong điều kiện thuận lợi.
Một dấu mốc đáng chú ý khác là từ ngày 1/7/2025, huyện đảo Bạch Long Vĩ chính thức chuyển đổi thành đặc khu thuộc TP. Hải Phòng, mở ra không gian phát triển mới cho hòn đảo giữa “đầu sóng ngọn gió”.
Ngày nay, giữa biển trời mênh mông của Vịnh Bắc Bộ, Bạch Long Vĩ vẫn hiện lên như một “pháo đài” giữa biển khơi, nơi vừa lưu giữ dấu ấn lịch sử, vừa mang trong mình kỳ vọng trở thành trung tâm kinh tế biển và hậu cần nghề cá quan trọng của miền Bắc.
