Nguồn lực hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn
Chia sẻ tại Hội thảo “Nâng cao hiệu quả xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia” do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức mới đây, ông Nguyễn Thế Thi - Phó Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh cho biết, trong giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Bắc Ninh luôn nhận được sự quan tâm của Bộ Công Thương, Bộ Tài chính trong việc phân bổ nguồn kinh phí khuyến công quốc gia để triển khai các hoạt động hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn trên địa bàn.
Theo đó, tổng kinh phí khuyến công quốc gia được phê duyệt cho tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2021 - 2026 đạt gần 19,8 tỷ đồng. Nguồn lực này đã góp phần hỗ trợ nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, có thể thấy nguồn vốn khuyến công quốc gia đã phát huy vai trò quan trọng trong việc khuyến khích các cơ sở sản xuất khu vực nông thôn mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị, từng bước cải tiến quy trình sản xuất. Đây là yếu tố cần thiết để các cơ sở công nghiệp nông thôn nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.
Đặc biệt, trong bối cảnh yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng dụng khoa học - công nghệ ngày càng trở nên cấp thiết, hoạt động khuyến công càng có ý nghĩa đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ và vừa. Với nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn, nguồn hỗ trợ từ chương trình khuyến công không chỉ có giá trị về tài chính, mà còn tạo thêm niềm tin, động lực để doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy, nhiều quy định về mức hỗ trợ, cơ chế quản lý và thẩm quyền ban hành chính sách cần tiếp tục được rà soát, điều chỉnh để phù hợp hơn với bối cảnh mới. Từ thực tiễn đó, Sở Công Thương Bắc Ninh đã đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả thực hiện chương trình khuyến công quốc gia trong thời gian tới.
Nguồn lực khuyến công quốc gia đã góp phần hỗ trợ nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn tỉnh Bắc Ninh đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất. Ảnh: NH
Đề xuất nâng mức hỗ trợ đổi mới công nghệ
Theo đại diện Sở Công Thương Bắc Ninh, một trong những nội dung cần được quan tâm là mức hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật và ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ.
Theo quy định hiện hành tại Thông tư số 28/2018/TT-BTC, mức hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật tối đa là 1 tỷ đồng/mô hình; mức hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật tối đa là 300 triệu đồng/cơ sở.
Trong khi đó, hiện nay nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ khác của Trung ương và địa phương đã được điều chỉnh theo hướng tăng mức hỗ trợ, nhằm khuyến khích doanh nghiệp và cơ sở sản xuất đẩy mạnh đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. So với mặt bằng chung của các chính sách hỗ trợ hiện hành, mức hỗ trợ của chương trình khuyến công đã phần nào bộc lộ hạn chế trong việc tạo động lực thu hút các cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh ngày càng cao, nhu cầu đầu tư máy móc, dây chuyền sản xuất hiện đại của các cơ sở công nghiệp nông thôn ngày càng lớn. Trong khi đó, chi phí đầu tư thực tế đã tăng đáng kể so với thời điểm ban hành chính sách.
Từ thực tiễn nêu trên, Sở Công Thương Bắc Ninh đề xuất Bộ Công Thương và Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét điều chỉnh mức hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật lên tối đa 3 tỷ đồng/mô hình. Đồng thời, nâng mức hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật lên tối đa 600 triệu đồng/cơ sở.
Theo đại diện Sở Công Thương Bắc Ninh, việc điều chỉnh này sẽ góp phần nâng cao tính hấp dẫn của chính sách khuyến công, tạo điều kiện để các cơ sở công nghiệp nông thôn mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và phát triển bền vững.
Bên cạnh mức hỗ trợ trực tiếp cho cơ sở sản xuất, Sở Công Thương Bắc Ninh cũng đề xuất điều chỉnh mức chi quản lý chương trình, đề án khuyến công. Theo quy định hiện hành, cơ quan quản lý kinh phí khuyến công được sử dụng tối đa 1,5% kinh phí khuyến công; đơn vị triển khai thực hiện đề án được chi tối đa 3% dự toán đề án cho hoạt động quản lý chương trình.
Thực tiễn triển khai trong thời gian qua cho thấy, mức chi này đã góp phần hỗ trợ công tác quản lý chương trình khuyến công. Tuy nhiên, trong bối cảnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, địa bàn quản lý được mở rộng, số lượng cơ sở công nghiệp nông thôn tăng lên trong khi bộ máy quản lý được tinh gọn, khối lượng công việc của đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ khuyến công ngày càng lớn.
Cùng với đó, chi phí phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, tổ chức hội nghị, tập huấn, tư vấn, khảo sát thực tế và các hoạt động chuyên môn khác đều có xu hướng tăng so với trước đây.
Vì vậy, Sở Công Thương Bắc Ninh đề nghị Bộ Công Thương và Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh tỷ lệ chi quản lý chương trình khuyến công theo hướng nâng mức tối đa lên 3% đối với cơ quan quản lý và 6% đối với đơn vị trực tiếp triển khai thực hiện đề án. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng công tác quản lý, giám sát và tổ chức thực hiện các chương trình, đề án khuyến công trong thời gian tới.
Sở Công Thương Bắc Ninh cũng đề nghị Bộ Công Thương và Bộ Tài chính sớm nghiên cứu, ban hành các quy định về danh mục dịch vụ sự nghiệp công, định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc lĩnh vực Công Thương. Đây là cơ sở để các địa phương triển khai hiệu quả các chủ trương liên quan đến việc tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới.
Bên cạnh đề xuất nâng mức hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật và hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ cho các cơ sở công nghiệp nông thôn, Sở Công Thương Bắc Ninh cũng kiến nghị điều chỉnh tỷ lệ chi quản lý chương trình khuyến công lên tối đa 3% đối với cơ quan quản lý và 6% đối với đơn vị trực tiếp triển khai đề án, đồng thời thống nhất hơn quy định về mức chi và trình tự quản lý kinh phí khuyến công địa phương.
