‘Dao mổ’ Lancet có khả năng tự hoạt động
Theo hãng thông tấn TASS, UAV tự sát hay đạn tuần kích Lancet có khả năng hoàn thành cuộc tấn công mà không cần sự can thiệp của con người nếu mất liên lạc với người điều khiển. Tính năng này được hãng chế tạo Zala công bố bên lề Triển lãm Quốc phòng Hàng hải Quốc tế Fleet 2026.
Hệ thống phần cứng và phần mềm IRRA được trang bị cho UAV Lancet để nó hoạt động tự động kể cả trong trường hợp bị chế áp điện tử mất kết nối với trung tâm chỉ huy mặt đất.
"Hệ thống đánh dấu các mục tiêu tiềm năng và, sau khi người điều khiển xác nhận, sẽ tự động khóa mục tiêu và theo dõi. Nếu liên lạc bị gián đoạn, UAV vẫn có khả năng hoàn thành cuộc tấn công", đại diện hãng chế tạo Zala giải thích. Điều này giúp giảm thời gian phản hồi và giảm khối lượng công việc cho kíp điều khiển.
Trong cuộc xung đột Ukraine, Nga đang liên tục cải tiến các loại UAV tự sát, trong đó có Lancet. Một trong những phiên bản cải tiến mới nhất là mẫu Lancet XXL. Nó được tích hợp trí tuệ nhân tạo để lựa chọn mục tiêu tự động, đây được xem là một bước tiến tiềm năng trong năng lực tác chiến bằng UAV của Nga.
Dòng UAV Lancet, do Tập đoàn ZALA Aero – công ty con của Tập đoàn Kalashnikov, phát triển, đã trở thành trụ cột trong các chiến dịch quân sự của Nga kể từ khi được giới thiệu vào tháng 6-2019 tại Triển lãm kỹ thuật quân sự quốc tế Army-2019 ở Moscow.
Hiện tại, Lancet-3 nguyên bản, phiên bản nổi bật nhất trong dòng UAV này, được thiết kế để bay lâu dài trên khu vực mục tiêu, xác định các mục tiêu có giá trị cao và tấn công chính xác, thường nhắm vào pháo binh, xe bọc thép và hệ thống phòng không. Với tầm bắn tối đa 40-50km và đầu đạn nặng tới 5kg, Lancet-3 đã được sử dụng rộng rãi tại Ukraine từ năm 2022 tới nay.
Các quan sát viên Nga cho rằng, mẫu UAV Lancet XXL có kích thước gấp đôi Lancet-3, mang đầu đạn mạnh gấp 4 lần và có phạm vi tấn công lên tới 200km, cho phép UAV tấn công các mục tiêu vượt xa tuyến đầu, có khả năng đe dọa các vị trí hậu cần như sở chỉ huy hoặc trung tâm tiếp vận.
Việc tích hợp hệ thống lựa chọn mục tiêu bằng AI cho thấy xu hướng đến khả năng tác chiến tự động cao hơn. Tính năng này sẽ cho phép UAV tự động xác định và tiêu diệt mục tiêu mà không cần điều khiển liên tục từ kíp điều khiển, giúp giảm thiểu nguy cơ bị chế áp điện tử.
Mỹ hồi sinh hoạt động của máy bay U-2
U-2 là một trong những loại máy bay quân sự lâu đời nhất trong phi đội hàng không toàn cầu. Loại máy bay trinh sát chiến lược tầm cao này thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1955, nhưng Không quân Mỹ vẫn đang vận hành 23 chiếc được chế tạo vào những năm 1980 và sau đó được nâng cấp lên phiên bản U-2S.
Không quân Mỹ từng dự định cho chúng nghỉ hưu hoàn toàn, nhưng Quốc hội nước này muốn giữ loại máy bay này đặc biệt này cho các nhiệm vụ trong tương lai.
Mới đây, một điều khoản đã được đưa vào dự thảo luật chi tiêu quốc phòng năm tài khóa 2027 của Mỹ. Theo đó, Không quân Mỹ đã bị giới hạn khả năng loại biên các máy bay U-2S, thậm chí còn được phân bộ 81 triệu USD để nâng cấp 4 chiếc U-2S đang được niêm cất.
Trong khi đó, Không quân Mỹ tiếp tục khẳng định việc "hồi sinh" máy bay U-2 là không cần thiết. Những máy bay hoạt động ở độ cao lớn, có từ thời Chiến tranh lạnh này lãng phí nguồn lực, quá dễ bị tổn thương trong môi trường tác chiến công nghệ cao hiện nay và nên được thay thế bằng các phương tiện chiến đấu khác, hiện đại hơn như UAV RQ-180.
Máy bay do thám U-2 vẫn có thể bay đến độ cao mà không một loại UAV hay có người lái nào khác trong quân đội Mỹ có thể sánh kịp, khi chỉ có UAV RQ-4 Global Hawk là gần đạt được khả năng tương tự.
Trần bay chính thức của U-2 là hơn 21.300m (để so sánh, máy bay M-55 tương tự của Liên Xô có trần bay 21.500m, MiG-31 có trần bay 20.600m và MiG-31BM có trần bay 21.500m). Độ cao tầng bình lưu cho phép máy bay bay tiếp cận vào các khu vực nhạy cảm trong khi vẫn nằm trong không phận quốc tế và duy trì khoảng cách an toàn so với các mối đe dọa tiềm tàng, trừ khi đối mặt với các hệ thống phòng không tầm siêu xa như S-400 hay S-500 của Nga.
