Việt Nam thúc đẩy đô thị thông minh

Ngày 15/5, tại Hà Nội, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp cùng Tập đoàn Arup Ventures (Vương quốc Anh) tổ chức Diễn đàn “Đổi mới sáng tạo trong phát triển thành phố thông minh, nhà máy thông minh tại Việt Nam”. 

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trọng tâm.

Phát biểu khai mạc, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia cho biết, quá trình đô thị hóa nhanh cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và tự động hóa đang làm thay đổi căn bản phương thức vận hành của các đô thị cũng như hệ thống sản xuất công nghiệp trên toàn cầu.

Theo ông Võ Xuân Hoài, trong bối cảnh đó, phát triển thành phố thông minh và nhà máy thông minh không còn là xu hướng đơn thuần mà đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Nhiều quốc gia đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng khởi nghiệp. Qua đó, các bên cùng phát triển giải pháp công nghệ cho hạ tầng đô thị, quản lý năng lượng, giao thông và sản xuất thông minh hướng tới phát triển bền vững.

Tại Việt Nam, phát triển đô thị thông minh và nhà máy thông minh đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, các bộ, ngành đã chủ động triển khai nhiều chương trình, đề án liên quan.

“Bộ Công Thương thúc đẩy các chương trình liên quan đến nhà máy thông minh; Bộ Xây dựng đang triển khai các chương trình về đô thị thông minh, thành phố thông minh. Điều này cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo”, ông Võ Xuân Hoài nhấn mạnh.

Đô thị thông minh cần nền tảng dữ liệu chung

Dưới góc độ quốc tế, ông Ricky Tsui, Giám đốc kiêm Trưởng bộ phận Đầu tư và Phát triển Kinh doanh khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Tập đoàn Arup, chia sẻ kinh nghiệm triển khai các mô hình đô thị thông minh và hạ tầng thông minh tại nhiều quốc gia phát triển.

“Trong bối cảnh các đô thị chịu áp lực ngày càng lớn về dân số, môi trường và nhu cầu năng lượng, công nghệ số và dữ liệu thời gian thực sẽ đóng vai trò như “hệ thần kinh trung tâm” của đô thị hiện đại”, ông Ricky Tsui nhận định.

Đặc biệt, công nghệ bản sao số (digital twin) vừa hỗ trợ mô phỏng quy hoạch, vận hành hạ tầng, vừa giúp các thành phố dự báo rủi ro, tối ưu nguồn lực và nâng cao khả năng chống chịu trước biến động kinh tế - xã hội cũng như biến đổi khí hậu.

Góc nhìn doanh nghiệp, ông Trần Tuấn Anh, đại diện Tập đoàn FPT tập trung phân tích bài toán dữ liệu trong phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam. Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc thiếu dữ liệu mà ở tình trạng dữ liệu phân mảnh, thiếu liên thông và chưa hình thành được nền tảng quản trị dữ liệu thống nhất giữa các lĩnh vực, cơ quan quản lý.

Dựa vào kinh nghiệm triển khai các nền tảng số quy mô lớn, FPT đề xuất mô hình “Bản sao số đô thị” như một công cụ quản trị thế hệ mới, cho phép đồng bộ dữ liệu quy hoạch, giao thông, xây dựng, năng lượng và môi trường, qua đó nâng cao hiệu quả điều hành đô thị và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Trong khuôn khổ diễn đàn diễn ra phiên tọa đàm chuyên đề với chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi kép: Số hóa đô thị và thông minh hóa nhà máy” quy tụ đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia quốc tế để trao đổi về giải pháp phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho các ngành công nghệ chiến lược.

Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, phát triển doanh nghiệp công nghệ và thương mại hóa các giải pháp “Make in Vietnam” đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế để tiếp thu tri thức, công nghệ tiên tiến và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Diễn đàn “Đổi mới sáng tạo trong phát triển thành phố thông minh, nhà máy thông minh tại Việt Nam” góp phần thúc đẩy đối thoại chính sách, tăng cường kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước với quốc tế, đồng thời mở ra các định hướng hợp tác mới trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.