'Sân chơi' IFC nóng lên từng ngày

Hiện nay, dù chưa chính thức vận hành, nhưng cuộc đua giành vị trí trên sân chơi tài chính IFC Việt Nam đã âm thầm tăng nhiệt. Các chủ thể chính như ngân hàng, công ty chứng khoán, liên tiếp phát đi thông tin về việc chủ động tính chuyện lập ngân hàng con, pháp nhân chuyên biệt hoặc công ty thành viên để sẵn sàng "trực chiến" tại IFC, ngay khi trung tâm đi vào vận hành.

Mới đây, theo tài liệu dự thảo trình Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Vietcombank dự kiến xin chủ trương thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước hoạt động tại IFC. Từ định hướng này, có thể thấy ngân hàng đang muốn tận dụng cơ chế thử nghiệm chính sách linh hoạt, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế cao hơn về quản trị, sản phẩm và kiểm soát rủi ro tại IFC

Ngay sau đó là VietinBank. Tại một buổi gặp gỡ nhà đầu tư gần đây, lãnh đạo ngân hàng tiết lộ đang nghiên cứu phương án thành lập ngân hàng con hoặc pháp nhân phù hợp để triển khai hoạt động kinh doanh tại IFC. Nhà băng này hiện bám sát tiến độ hoàn thiện khung pháp lý và chờ phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước trước khi đi vào các bước triển khai cụ thể. 

Ở khối công ty chứng khoán, trong tài liệu họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC) có tờ trình về việc thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên để tham gia với tư cách thành viên của IFC. Với đặc thù của IFC là phát triển thị trường vốn quốc tế, dịch vụ niêm yết, tư vấn và cấu trúc sản phẩm, sự nhập cuộc sớm của khối công ty chứng khoán nói chung và HSC nói riêng có thể bổ sung "mắt xích" cho hệ sinh thái tài chính mới.

Cơ hội lớn 

Việc Việt Nam thúc đẩy xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang mở ra chặng đường phát triển mới cho thị trường tài chính trong nước.

Ông Dương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ tư vấn chiến lược, rủi ro và Giao dịch của Deloitte Việt Nam nhìn nhận, IFC được kỳ vọng là điểm đến thu hút vốn ngoại, nhưng điều quan trọng không nằm ở chỗ kéo được tiền về bao nhiêu, mà làm sao để giữ chân dòng vốn đó, biến nó thành dài hạn. Điều đó cần một cấu trúc thị trường đủ sâu, đủ minh bạch và đủ tin cậy.

Mặt khác, IFC cần bố trí những "lối thoát" đủ an toàn để dòng tiền luân chuyển, rút ra thông qua các kênh như IPO, chuyển nhượng cổ phần hay tái tài trợ.

Đại diện Deloitte Việt Nam hy vọng, mô hình này, nếu vận hành trơn tru sẽ bồi đắp niềm tin cho nhà đầu tư, giúp Việt Nam hiện diện rõ hơn trong mạng lưới giao dịch tài chính toàn cầu. Xa hơn, IFC cần tăng cường hỗ trợ xử lý thật tốt các vấn đề về quản trị rủi ro tỷ giá, pháp lý, thuế và hội nhập.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh, điểm đặc sắc của IFC Việt Nam sẽ đến từ khả năng kết nối các định chế tài chính truyền thống như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm với những mô hình hiện đại, đang thành xu hướng như fintech, tài sản số, token hóa hay tài chính xanh.

Tuy nhiên, ông Huân nhận định, IFC cần bám sát thực tiễn về nhu cầu vốn của nền kinh tế thực và chuỗi giá trị khu vực, nếu tách khỏi sẽ làm mất ý nghĩa của trung tâm. Nó cần sự thực chất, được thiết kế để có giao dịch thật, dòng tiền thật, nhà đầu tư hiện diện thật, từ đó tạo ra thanh khoản và đem lại sức sống lâu bền cho thị trường.

Nêu ý kiến về phương hướng xây dựng, phát triển IFC để đạt được hiệu quả tối ưu, từ kinh nghiệm quốc tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu khẳng định Việt Nam đã hội tụ đầy đủ lợi thế, sở hữu vị trí địa lý chiến lược trên các trục giao thương hàng không và hàng hải quan trọng, quy mô GDP tiệm cận 500 tỷ USD, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia...

Dẫu vậy, không phải vì thế mà chúng ta có thể làm theo kiểu "đi tắt đón đầu" hay "nhảy cóc", biến thành trung tâm tài chính toàn cầu ngay lập tức. 

Vẫn còn những thách thức, rào cản trước mắt. Đơn cử, GDP bình quân đầu người còn thấp, các ngân hàng Việt vắng bóng tại các trung tâm tài chính lớn của thế giới, thị trường chứng khoán chưa thoát khỏi nhóm cận biên và đồng Việt Nam chưa phải là đồng tiền chuyển đổi tự do.

Do đó, theo ông Hiếu, lộ trình thực tế hơn là định vị IFC là trung tâm tài chính của khu vực Đông Nam Á, rồi từng bước tích lũy uy tín, mở rộng quy mô và nâng năng lực cạnh tranh.

Giai đoạn đầu, IFC nên tập trung cho các mảng có dư địa dài hạn (thị trường vốn, tài chính xanh, fintech, quản lý tài sản và quỹ đầu tư), xây dựng hạ tầng tài chính, có cơ chế định giá tài sản, phương án giải quyết tranh chấp... mới có thể giữ được dòng vốn lâu dài.

Giai đoạn đầu, để thu hút các doanh nghiệp và chuyên gia đầu ngành về hoạt động tại IFC, chính sách tại khu vực này đang được đề xuất với nhiều ưu đãi. Các thành viên IFC sẽ được hưởng gói ưu đãi thuế khá mạnh. Với nhóm ngành ưu tiên, thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng ở mức 10% trong 30 năm đầu, kèm thời gian miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo. Các ngành còn lại được hưởng thuế suất 15% trong 15 năm, miễn thuế tối đa 2 năm và giảm 50% trong tối đa 4 năm sau đó.

Bên cạnh đó, các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và lao động trình độ cao làm việc tại IFC được miễn thuế thu nhập cá nhân đến hết năm 2030. Máy móc, thiết bị, nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu để hình thành tài sản cố định cho các dự án đầu tư trong IFC cũng được miễn thuế nhập khẩu.