Kỳ vọng thị trường đảo chiều nhanh chóng

Định giá của thị trường đối với triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã thay đổi đáng kể trong thời gian rất ngắn. Theo dữ liệu từ công cụ CME FedWatch, các hợp đồng tương lai lãi suất tính đến hết ngày 20/3 cho thấy, khoảng 25% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 12/2026. Đây là một bước ngoặt lớn nếu so với những gì thị trường phản ánh chỉ vài ngày trước đó.

Xét về cấu trúc lợi nhuận, việc đặt cược vào kịch bản tăng lãi suất hiện đã trở nên “cân bằng” hơn. Một nhà giao dịch bán hợp đồng tương lai lãi suất kỳ hạn tháng 12/2026, tương đương với việc dự đoán Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, có thể thu về lợi nhuận gần tương đương với một nhà đầu tư đặt cược ngược lại trong trường hợp Fed giữ nguyên lãi suất. Điều này cho thấy, thị trường không còn nghiêng hẳn về một kịch bản nới lỏng như trước.

Chỉ cách đây 5 ngày, "bức tranh" hoàn toàn khác. Thị trường khi đó chưa phản ánh bất kỳ khả năng tăng lãi suất nào trong năm nay, thậm chí còn tin tưởng bước đi tiếp theo của Fed sẽ là giảm chi phí vay. Xa hơn, mới trong tháng trước, kỳ vọng phổ biến vẫn là Fed có thể cắt giảm lãi suất tới hai lần trước khi kết thúc năm.

Trong giai đoạn đầu của xung đột Iran bắt đầu từ ngày 28/2, thị trường tài chính nhìn chung vẫn giữ quan điểm Fed sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ. Dù giá dầu tăng, tác động lạm phát từ yếu tố này phần lớn bị xem nhẹ. Đáng chú ý, nhiều nhà hoạch định chính sách của Fed cũng chia sẻ đánh giá tương tự, cho rằng áp lực lạm phát chưa đủ lớn để làm thay đổi định hướng chính sách.

Tuy nhiên, những giả định đó đã nhanh chóng bị điều chỉnh khi các yếu tố rủi ro mới xuất hiện với cường độ cao hơn dự kiến.

Áp lực lạm phát quay trở lại

Sự đảo chiều của thị trường bắt đầu rõ nét trong tuần này, khi xung đột Trung Đông leo thang và các phát biểu từ lãnh đạo Fed phát đi tín hiệu cứng rắn hơn. Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết, ông không cho rằng rủi ro đối với thị trường lao động đang lớn hơn rủi ro lạm phát, một nhận định cho thấy ưu tiên kiểm soát giá cả vẫn được đặt lên hàng đầu.

Đà thay đổi trong kỳ vọng càng tăng tốc vào cuối tuần, đặc biệt sau phát biểu của Thống đốc Fed Christopher Waller. Là một trong những tiếng nói ôn hòa có ảnh hưởng, ông Waller nhận định nguy cơ lạm phát kéo dài do chiến tranh với Iran là đủ lớn để khiến ông ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp gần nhất, thay vì cắt giảm như kỳ vọng trước đó. Quan điểm này được thị trường hiểu là tín hiệu cho thấy khả năng nới lỏng đã bị đẩy lùi, thậm chí mở ra khả năng thắt chặt trở lại.

Phản ứng của các thị trường tài chính diễn ra gần như ngay lập tức. Thị trường chứng khoán giảm điểm, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với kỳ vọng chính sách của Fed tăng mạnh. Kết thúc phiên ngày 20/3, lợi suất kỳ hạn 2 năm lên mức 3,89%, cao hơn lãi suất điều hành hiệu quả hàng ngày của Fed khoảng 25 điểm cơ bản.

Khoảng chênh lệch này mang ý nghĩa đáng chú ý. Đây là mức cao nhất trong ba năm qua, phản ánh việc thị trường đang định giá khả năng chính sách tiền tệ sẽ thắt chặt hơn so với hiện tại. Lần gần nhất xuất hiện mức chênh tương tự là trong giai đoạn sau khi Fed bước vào chu kỳ tăng lãi suất mạnh nhằm đối phó với làn sóng lạm phát bùng phát hậu Covid-19.

Diễn biến mới cho thấy tâm lý thị trường đã thay đổi từ trạng thái tự tin vào nới lỏng sang cảnh giác với lạm phát. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị tiếp tục gây áp lực lên giá năng lượng, cùng với lập trường thận trọng hơn từ Fed, kỳ vọng về chính sách tiền tệ nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục biến động trong thời gian tới.