Phát Diệm (Ninh Bình) đổi thay từ dự án hạ tầng gần 990 tỷ đồng
Phát Diệm (Ninh Bình) vốn được biết đến là trung tâm kinh tế, văn hóa, tôn giáo lâu đời của huyện Kim Sơn cũ, gắn với quần thể nhà thờ đá Phát Diệm nổi tiếng. Trong bối cảnh yêu cầu chỉnh trang đô thị, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sống ngày càng lớn, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, thoát nước, xử lý nước thải đang tạo thêm nền tảng để địa phương phát triển theo hướng hiện đại, bền vững hơn.
Tiểu dự án Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị Phát Diệm là một trong 5 tiểu dự án thuộc dự án CRUIV (Dự án “Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu cho 04 tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ”), được triển khai tại khu vực xã Phát Diệm cùng xã Lai Thành bên cạnh. Dự án có tổng mức đầu tư 989,236 tỷ đồng, trong đó vốn vay từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) là 717,62 tỷ đồng, vốn viện trợ không hoàn lại từ Liên minh châu Âu (EU) là 26,272 tỷ đồng và vốn đối ứng ngân sách địa phương là 245,345 tỷ đồng.
Một trong những hạng mục quan trọng của dự án là cải tạo, nâng cấp hệ thống giao thông và thoát nước đô thị. Các tuyến đường dọc hai bên sông Phát Diệm, Lưu Phương, Tân Thành đang dần được hoàn thiện, tạo kết nối thuận lợi hơn giữa các khu dân cư và khu vực trung tâm.
Nhiều tuyến phía Bắc Quốc lộ 21B đã cơ bản hoàn thành, nền đường được thảm nhựa đạt gần 100% khối lượng. Các tuyến phía Nam cũng đang được đẩy nhanh tiến độ.
Cùng với giao thông, hệ thống thoát nước được đầu tư đồng bộ thông qua việc nạo vét các tuyến sông, xây dựng cống hộp và hệ thống thu gom nước thải. Trạm xử lý nước thải công suất 3.000m3/ngày đêm đang được triển khai, dự kiến hoàn thành trong thời gian tới.
Việc xây dựng bãi trung chuyển rác cùng hệ thống thu gom, xử lý nước thải cũng từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm kéo dài. Người dân địa phương ghi nhận những thay đổi rõ rệt khi đường sá khang trang hơn, thoát nước hiệu quả hơn, cảnh quan sạch đẹp hơn.
Hạ tầng giao thông thuận lợi còn giúp việc vận chuyển hàng hóa dễ dàng, mở ra cơ hội phát triển thương mại, dịch vụ. Việc chỉnh trang, nâng cấp đô thị cũng góp phần gia tăng giá trị đất đai, thu hút đầu tư và tạo thêm việc làm cho người dân.
Kinh tế - xã hội tạo nền cho giai đoạn mới
Cùng với tác động từ các dự án hạ tầng, xã Phát Diệm những năm qua đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân và tạo diện mạo mới cho địa phương.
Trên lĩnh vực kinh tế, Đảng ủy, chính quyền xã tập trung chỉ đạo tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển các mô hình chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao. Hiện xã có 2 sản phẩm OCOP, nhiều mô hình chăn nuôi, trang trại mang lại thu nhập từ 150 - 200 triệu đồng/năm cho người dân.
Lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ có bước phát triển rõ nét. Trên địa bàn hiện có hơn 100 doanh nghiệp vừa và nhỏ, tạo việc làm cho hơn 12.000 lao động. Các nghề truyền thống như chiếu cói, chế biến thực phẩm, mộc dân dụng tiếp tục được duy trì và mở rộng, góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.
Ở lĩnh vực văn hóa - xã hội, các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao quần chúng phát triển sâu rộng. Toàn xã có 92% gia đình đạt danh hiệu văn hóa, 47/47 xóm đạt chuẩn xóm văn hóa. Giáo dục giữ vững vị trí tốp đầu trong huyện trước đây, với 13/13 trường đạt chuẩn quốc gia. Nhiều tập thể, cá nhân được nhận bằng khen, cờ thi đua của Chính phủ và của tỉnh.
Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe Nhân dân được bảo đảm. Có 98% dân số được quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, các trạm y tế đạt chuẩn quốc gia. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn dưới 2%, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95% dân số.
Hướng tới nông thôn mới hiện đại, phấn đấu trở thành phường trước năm 2035
Năm 2026 được xác định là năm bản lề thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp. Xã Phát Diệm tiếp tục thực hiện tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển du lịch theo hướng bền vững.
Trong giai đoạn tới, địa phương tập trung các nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu và đô thị văn minh. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng với một địa phương vừa có nền tảng nông nghiệp, làng nghề, thương mại dịch vụ, vừa có lợi thế văn hóa - tôn giáo đặc sắc gắn với nhà thờ đá Phát Diệm.
Giai đoạn 2025 - 2030, xã Phát Diệm xác định tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và hiệu quả quản lý. Mục tiêu của địa phương là huy động tối đa nguồn lực để phát triển nhanh, bền vững, hoàn thành tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại trước năm 2030 và phấn đấu trở thành phường trước năm 2035.
Từ hạ tầng giao thông, thoát nước, xử lý nước thải đến phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, Phát Diệm đang có thêm nền tảng để chuyển mình theo hướng đô thị văn minh tại Ninh Bình. Khi dự án CRUIV tiếp tục hoàn thiện, các tuyến đường ven sông, hệ thống thoát nước và công trình môi trường đi vào vận hành đồng bộ, địa phương có cơ sở để nâng cao chất lượng sống, khai thác tốt hơn tiềm năng thương mại, dịch vụ và du lịch trong giai đoạn phát triển mới.
Xã Phát Diệm mới chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/07/2025, được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Phát Diệm, xã Thượng Kiệm và xã Kim Chính cũ. Đơn vị hành chính mới này có diện tích tự nhiên khoảng 23,1 km2, quy mô dân số đạt 37.617 người
