Dòng vốn ưu đãi tạo động lực vươn lên
Trong bối cảnh nhiều hộ dân nông thôn vẫn gặp khó khăn về nguồn lực đầu tư sản xuất, tín dụng chính sách đã và đang khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược giảm nghèo của địa phương.
Tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long, nguồn vốn vay ưu đãi từ hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) trên địa bàn đã trở thành nguồn lực thiết thực giúp người dân phát triển chăn nuôi, trồng trọt, tạo việc làm và cải thiện thu nhập.
Điều đáng ghi nhận là thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, các chương trình tín dụng chính sách hiện nay tập trung vào việc trao cơ hội sinh kế, giúp người dân chủ động phát triển kinh tế hộ gia đình. Từ những khoản vay ban đầu chỉ vài chục triệu đồng, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư mô hình chăn nuôi tổng hợp, từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa và nâng cao năng lực quản lý kinh tế gia đình.
Ông Trần Văn Dũng, Giám đốc Phòng Giao dịch NHCSXH Tiểu Cần chia sẻ, hệ thống NHCSXH trên địa bàn, nhu cầu vay vốn phát triển sản xuất của người dân vẫn đang tiếp tục gia tăng, phản ánh niềm tin của người dân đối với hiệu quả của các chương trình tín dụng ưu đãi.
Đến cuối quý I/2026, dư nợ tín dụng chính sách tại nhiều địa phương của tỉnh tiếp tục tăng trưởng ổn định. Riêng Phòng Giao dịch NHCSXH Tiểu Cần đạt dư nợ trên 612 tỷ đồng, tăng gần 28 tỷ đồng so với năm 2025. Trong khi đó, Phòng Giao dịch NHCSXH Châu Thành đạt dư nợ gần 180 tỷ đồng với gần 4.000 hộ vay vốn.
Những con số này cho thấy tín dụng chính sách không chỉ duy trì được quy mô tăng trưởng mà còn mở rộng khả năng tiếp cận vốn đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội.
Khi tín dụng chính sách trở thành công cụ giảm nghèo hiệu quả
Một trong những điểm sáng nổi bật của Vĩnh Long là việc gắn tín dụng chính sách với chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.
Tại xã Bảo Thạnh, công tác giảm nghèo những năm gần đây đã đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự kết hợp giữa nguồn vốn hỗ trợ sinh kế và tín dụng ưu đãi.
Kết quả rà soát cuối năm 2025 cho thấy, toàn xã còn 153 hộ nghèo, chiếm 2,58%, giảm 51 hộ so với năm trước. Số hộ cận nghèo còn 147 hộ, chiếm 2,48%, giảm 58 hộ. Đặc biệt, tỷ lệ nghèo đa chiều giảm xuống còn 2,78%, đáp ứng tiêu chí nông thôn mới theo quy định.
Đằng sau những con số đó là sự thay đổi trong tư duy giảm nghèo của địa phương. Nếu như trước đây chính sách thường tập trung hỗ trợ trực tiếp thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang tạo sinh kế và nâng cao năng lực tự chủ cho người dân. Đây được xem là bước chuyển quan trọng bởi giảm nghèo bền vững không chỉ là giúp người dân có thêm thu nhập trong ngắn hạn, mà còn phải tạo được khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường và thiên tai, dịch bệnh.
Năm 2025, xã Bảo Thạnh được phân bổ 651 triệu đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo để hỗ trợ sinh kế cho người dân. Nguồn vốn này đã được giải ngân đúng đối tượng và gắn với các mô hình sản xuất phù hợp điều kiện thực tế của địa phương.
Theo lãnh đạo địa phương, mục tiêu cao nhất không phải là giảm số hộ nghèo trên giấy tờ mà là giúp người dân thoát nghèo thực chất, có thu nhập ổn định và không tái nghèo.
Không chỉ là những khoản vay ưu đãi đơn thuần, dòng vốn tín dụng chính sách đang trở thành “đòn bẩy”" giúp hàng nghìn hộ nghèo, hộ cận nghèo tại tỉnh Vĩnh Long có cơ hội đầu tư sản xuất, tạo sinh kế và từng bước vươn lên thoát nghèo bằng chính sức lao động của mình. Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, khi nguồn vốn được trao đúng người, đúng thời điểm và được đồng hành bởi các tổ chức đoàn thể, tín dụng chính sách đã phát huy vai trò như một công cụ phát triển kinh tế - xã hội hiệu quả, góp phần giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Vai trò đặc biệt của các tổ chức đoàn thể
Một trong những yếu tố tạo nên thành công của tín dụng chính sách tại Vĩnh Long là mô hình phối hợp giữa NHCSXH với các tổ chức chính trị - xã hội.
Thông qua các hội, đoàn thể, nguồn vốn không chỉ được chuyển tải nhanh đến người dân mà còn được giám sát chặt chẽ trong quá trình sử dụng.
Điển hình như Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Song Lộc hiện đang quản lý dư nợ gần 79 tỷ đồng, với hơn 2.100 thành viên vay vốn. Chỉ trong những tháng đầu năm 2026, hội đã giải ngân trên 7 tỷ đồng cho 330 hộ vay.
Ngoài việc quản lý vốn vay, các tổ chức hội còn duy trì mô hình tiết kiệm, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất, kết nối đầu ra sản phẩm và động viên hội viên vượt qua khó khăn.
Thực tế cho thấy, ở những nơi vai trò của các tổ chức đoàn thể được phát huy tốt thì chất lượng tín dụng thường cao hơn, tỷ lệ nợ quá hạn thấp hơn và hiệu quả sử dụng vốn cũng cao hơn. Đây chính là lợi thế đặc thù của mô hình tín dụng chính sách Việt Nam so với nhiều chương trình hỗ trợ giảm nghèo khác trên thế giới.
Hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác giảm nghèo tại Vĩnh Long vẫn còn những thách thức không nhỏ.
Bên cạnh việc tăng cường nguồn vốn tín dụng ưu đãi, cần đẩy mạnh đào tạo nghề, hỗ trợ chuyển giao khoa học kỹ thuật, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm và xây dựng các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện từng địa phương.
Đặc biệt, việc nâng cao ý thức tự lực vươn lên của người dân cần được xem là giải pháp mang tính nền tảng. Kinh nghiệm từ Bảo Thạnh cho thấy, khi người dân thực sự thay đổi tư duy, nguồn vốn tín dụng sẽ trở thành chất xúc tác mạnh mẽ để biến khát vọng thoát nghèo thành hiện thực.
Trong bối cảnh cả nước đang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030, những kết quả đạt được từ Vĩnh Long tiếp tục khẳng định rằng tín dụng chính sách không chỉ là công cụ hỗ trợ an sinh xã hội mà còn là động lực phát triển kinh tế, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và xây dựng nông thôn mới bền vững.
Theo các chuyên gia về giảm nghèo và tài chính vi mô, hiệu quả lớn nhất của tín dụng chính sách không nằm ở quy mô vốn giải ngân mà ở khả năng tạo sinh kế và nâng cao năng lực tự chủ của người vay.
Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy những hộ thoát nghèo bền vững thường là những hộ được tiếp cận đồng thời ba yếu tố gồm: vốn tín dụng ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất và kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Trong giai đoạn 2026-2030, chính sách tín dụng ưu đãi cần được thiết kế theo hướng gắn chặt với các chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp, chương trình đào tạo nghề và chuyển đổi sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, cần mở rộng các chương trình cho vay đối với hộ mới thoát nghèo, hộ cận nghèo và thanh niên khởi nghiệp nông thôn nhằm tạo lớp đệm tài chính đủ mạnh để hạn chế tái nghèo.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ tiết kiệm và vay vốn, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý tín dụng chính sách, qua đó bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả lâu dài.
Từ thực tiễn Vĩnh Long có thể khẳng định rằng, khi tín dụng chính sách được triển khai đồng bộ cùng các chương trình phát triển sinh kế, mỗi đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp một hộ dân thoát nghèo mà còn góp phần tạo nên sức bật phát triển cho cả cộng đồng.
