“Vì một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình”
Thế giới hôm nay đang chứng kiến những biến đổi sâu sắc chưa từng có về môi trường sinh thái. Trái đất nóng lên liên tục, thời tiết cực đoan, băng tan, nước biển dâng, hạn hán, xâm nhập mặn, suy giảm đa dạng sinh học... là những thách thức buộc các quốc gia phải xem xét lại mô hình phát triển, hướng tới sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Trong bài viết với tiêu đề “Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hoà bình, bền vững” nhân Ngày Môi trường thế giới (5/6) và Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra một vấn đề hệ trọng của thời đại, đó là ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu, cũng như trách nhiệm của con người trước sự biến động bất thường của thiên nhiên.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đồng thời cũng nhấn mạnh, mô hình phát triển dựa quá nhiều vào khai thác tài nguyên, tiêu thụ năng lượng hóa thạch và văn hóa tiêu dùng lãng phí đã để lại những hệ quả nặng nề đối với môi trường sinh thái.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã thể hiện trách nhiệm mạnh mẽ trước cộng đồng quốc tế thông qua cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng, giảm rác thải nhựa đại dương, phát triển kinh tế tuần hoàn và bảo tồn đa dạng sinh học. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, để phát triển nhanh và bền vững, trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bảo đảm an toàn môi trường sinh thái.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh:“Thúc đẩy chuyển đổi xanh trong mô hình tăng trưởng, cơ cấu năng lượng, sản xuất, tiêu dùng và đô thị hóa. Chuyển đổi xanh phải trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Cần đẩy mạnh sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phát triển năng lượng tái tạo phù hợp với an ninh hệ thống, giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy công nghiệp ít phát thải, nông nghiệp sinh thái, giao thông công cộng, công trình xanh, vật liệu xanh và kinh tế tuần hoàn”.
Trong lộ trình cơ cấu lại năng lượng và giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, việc Bộ Công Thương đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026 được xem là một trong những bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, giảm phát thải khí nhà kính và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Hong Sun - Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) cho rằng, việc chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học E10 là xu hướng tất yếu trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính. Theo ông, nếu các điều kiện về nguồn cung, hệ thống phân phối và truyền thông được triển khai đồng bộ, xăng E10 không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia kinh tế, TS. Võ Trí Thành - nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, nhận định: Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Trong tiến trình đó, nhiên liệu sinh học là một trong những giải pháp quan trọng bởi vừa góp phần giảm phát thải, vừa tạo thêm dư địa cho phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng.
Phát triển cao nhưng phải bền vững
Việt Nam đang đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển cao vào năm 2045 và đang nỗ lực để đạt được mục tiêu đó thông qua những hành động cụ thể, quyết liệt nhằm thúc đẩy tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và cả giai đoạn 2026 - 2030.
Tuy nhiên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:“Một quốc gia có thể có tăng trưởng cao, nhưng nếu người dân phải sống trong ô nhiễm và suy thoái môi trường thì chưa thể coi là phát triển bền vững. Một xã hội hiện đại và thịnh vượng phải là xã hội biết làm giàu trong giới hạn sinh thái, sử dụng tài nguyên với trách nhiệm, xem thiên nhiên là điều kiện tồn tại, là tài sản quốc gia và là di sản của các thế hệ mai sau”.
Còn nhớ cách đây 3 tháng, khi nguồn xăng dầu thế giới chịu tác động mạnh mẽ bởi các cuộc xung đột địa chính trị, nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam đứng trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung năng lượng. Thời điểm đó, Chính phủ đã phải sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp yên tâm sản xuất, kinh doanh. Diễn biến này một lần nữa cho thấy, tầm quan trọng của việc đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng đối với mỗi quốc gia.
Theo đó, để giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu, tiến tới tự chủ năng lượng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, ông Hong Sun cho rằng, việc Việt Nam sử dụng xăng E10 từ ngày 1/6 sẽ mang lại lợi ích cho nền kinh tế, môi trường cũng như xã hội.
Bởi Việt Nam là nền kinh tế đang phát triển nhanh với nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, trong khi vẫn phải nhập khẩu một phần nhiên liệu từ nước ngoài. Thực tế những năm gần đây cho thấy, giá năng lượng thế giới thường xuyên biến động do các yếu tố địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng hoặc những bất ổn của thị trường quốc tế.
“Việc phát triển và sử dụng nhiên liệu sinh học sẽ giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, từ đó nâng cao tính chủ động và khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài”- ông Hong Sun khẳng định.
Theo ông Hong Sun, Việt Nam có lợi thế rất lớn về nông nghiệp để phát triển nhiên liệu sinh học, đây là cơ sở quan trọng để phát triển ngành công nghiệp ethanol trong nước. Đặc biệt, việc phát triển ethanol không chỉ tạo thêm nguồn nhiên liệu sạch mà còn giúp nâng cao giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp, mở rộng đầu ra cho nông sản và tận dụng hiệu quả các phụ phẩm nông nghiệp vốn chưa được khai thác hết tiềm năng.
"Điều này góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân khu vực nông thôn, đồng thời hình thành mối liên kết chặt chẽ hơn giữa ngành năng lượng và ngành nông nghiệp"- vị đại diện KOCHAM bày tỏ.
Có thể nói, hành trình xây dựng một Việt Nam xanh không thể chỉ dừng ở những cam kết hay mục tiêu dài hạn mà cần được hiện thực hóa bằng những giải pháp cụ thể. Theo đó, việc triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc cho thấy quyết tâm chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào nhiên liệu hóa thạch sang mô hình phát triển xanh, bền vững hơn. Đồng thời, mở ra cơ hội khai thác hiệu quả nguồn lực trong nước, tăng cường an ninh năng lượng và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn...
Việc triển khai đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026 là giải pháp tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu nông nghiệp trong nước để sản xuất ethanol. Qua đó, Việt Nam từng bước đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng.
