Hơn 1,4 triệu tỷ đồng tín dụng được bơm thêm vào nền kinh tế chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở quy mô vốn, mà ở hướng đi của dòng tiền. Khi mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên được đặt ra, tín dụng không còn là cuộc đua về số lượng, mà trở thành bài toán phân bổ nguồn lực. Dòng vốn đang được điều hướng tới những khu vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, lan tỏa mạnh và nâng cao năng suất của nền kinh tế. Đây cũng là sự thay đổi quan trọng trong tư duy điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam.
Từ “tăng bao nhiêu” sang “chảy vào đâu”
Nếu trước đây, tăng trưởng tín dụng thường được nhìn nhận qua con số cuối cùng, thì năm 2026, chất lượng của dòng vốn mới là tiêu chí được đặt lên hàng đầu. Đến ngày 29/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã vượt 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm trước, tương đương hơn 1,4 triệu tỷ đồng vốn mới được đưa vào nền kinh tế.
Tuy nhiên, phía sau con số này là sự dịch chuyển đáng kể trong cơ cấu tín dụng khi khoảng 77% dư nợ tập trung vào khu vực sản xuất - kinh doanh, thay vì các lĩnh vực đầu cơ hoặc có mức độ rủi ro cao. Đây là sự thay đổi mang tính chiến lược. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, nguồn lực tài chính phải được phân bổ vào những khu vực tạo ra năng lực sản xuất mới thay vì chỉ kích thích cầu ngắn hạn.
Chính vì vậy, dòng tín dụng đang được ưu tiên cho doanh nghiệp sản xuất; nông nghiệp công nghệ cao; doanh nghiệp nhỏ và vừa; doanh nghiệp FDI; logistics; hạ tầng giao thông; năng lượng; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh.
Có thể nói, tín dụng năm 2026 không chỉ là “bơm vốn”, mà đang trở thành công cụ thực hiện chính sách phát triển.
Điểm dễ nhận thấy trong báo cáo của các ngân hàng là hầu như không còn cuộc đua mở rộng tín dụng bằng mọi giá. Cụ thể Vietcombank tiếp tục dành nguồn vốn lớn cho các dự án LNG, metro, cảng hàng không, logistics và tài chính xanh; Agribank duy trì vai trò ngân hàng chủ lực phục vụ “tam nông” khi hơn 65% dư nợ dành cho nông nghiệp nông thôn; trong khi nhiều ngân hàng thương mại cổ phần như TPBank, ABBank, HDBank đều lựa chọn khách hàng có năng lực tài chính tốt và ưu tiên vốn cho sản xuất kinh doanh.
Điều đáng nói là tăng trưởng tín dụng đi cùng với việc kiểm soát nợ xấu. Đây là tín hiệu tích cực bởi trong nhiều chu kỳ trước, mở rộng tín dụng thường đồng nghĩa với gia tăng rủi ro. Năm nay, quan điểm điều hành đã khác. NHNN liên tục nhấn mạnh việc mở rộng dư địa tín dụng không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện cho vay, mọi khoản cấp tín dụng vẫn phải được thẩm định đầy đủ và tổ chức tín dụng phải chịu trách nhiệm về chất lượng tín dụng.
Thông điệp này giúp thị trường hiểu rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ không được đánh đổi bằng sự gia tăng nợ xấu trong tương lai.
Điều hành linh hoạt để vốn đến đúng nơi cần đến
Một điểm mới của năm 2026 là cách điều hành tín dụng đã linh hoạt hơn đáng kể. Thay vì quản lý cứng theo “room”, NHNN chuyển sang tạo thêm không gian cho những lĩnh vực thực sự tạo động lực tăng trưởng.
Nhiều khoản vay dành cho nhà ở xã hội; khu công nghiệp; khu chế xuất; các dự án trọng điểm quốc gia được loại trừ khỏi giới hạn tăng trưởng tín dụng của một số tổ chức tín dụng. Đồng thời, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%, quy định về tỷ lệ LDR cũng được điều chỉnh nhằm mở rộng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế. Đây là thay đổi mang ý nghĩa rất lớn. Nó giúp tín dụng không bị “kẹt” ở cơ chế quản lý hành chính, mà hướng tới đánh giá hiệu quả kinh tế của từng dòng vốn.
PGS,TS. Phạm Thị Hoàng Anh chia sẻ, muốn tăng trưởng hai con số, tín dụng phải đóng vai trò “nhà đầu tư chiến lược”, không phải “người cấp vốn đại trà”. Để tín dụng thực sự tạo động lực cho tăng trưởng, cần ba ưu tiên lớn, sau:
Thứ nhất, tiếp tục ưu tiên vốn cho các ngành có hệ số lan tỏa cao như công nghiệp chế biến, logistics, năng lượng, công nghệ, nông nghiệp giá trị cao và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thay vì dàn trải.
Thứ hai, mở rộng cơ chế loại trừ room tín dụng đối với các dự án quốc gia, nhà ở xã hội, hạ tầng số, chuyển đổi xanh và các ngành chiến lược nhằm tạo dư địa tài trợ dài hạn.
Thứ ba, phát triển mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư và thị trường chứng khoán để chia sẻ gánh nặng vốn trung, dài hạn với hệ thống ngân hàng. Nếu toàn bộ nhu cầu vốn vẫn dồn lên tín dụng ngân hàng, mục tiêu tăng trưởng bền vững sẽ rất khó đạt được.
Vốn tín dụng không thể “gánh” cả nền kinh tế
Dù điều hành linh hoạt hơn, nhiều chuyên gia tài chính đều cho rằng dư địa tín dụng của Việt Nam đang dần thu hẹp. Hiện tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức khoảng 145%, thuộc nhóm cao trong khu vực. Trong khi đó, để duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% giai đoạn 2026 - 2030, nền kinh tế cần khoảng 1.460 tỷ USD vốn đầu tư, tạo ra khoảng trống vốn rất lớn nếu chỉ dựa vào hệ thống ngân hàng.
Đây chính là lý do Chính phủ và NHNN đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường cổ phiếu, trái phiếu xanh, các quỹ đầu tư dài hạn và nhiều công cụ huy động vốn mới. Nói cách khác, tín dụng vẫn là động cơ quan trọng, nhưng không thể là động cơ duy nhất.
Một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh và bền vững cần hệ thống dẫn vốn đa tầng, trong đó ngân hàng và thị trường vốn cùng chia sẻ vai trò cung ứng nguồn lực.
Từ “room tín dụng” đến “hiệu quả tín dụng”: Điều đáng ghi nhận trong điều hành năm 2026 là sự thay đổi trong tư duy.
Thay vì chỉ đặt mục tiêu tín dụng tăng bao nhiêu phần trăm, nhà điều hành đang quan tâm nhiều hơn đến việc mỗi đồng vốn tạo ra bao nhiêu giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Đó cũng là lý do các lĩnh vực đầu cơ tiếp tục được kiểm soát chặt, trong khi vốn được ưu tiên cho sản xuất, xuất khẩu, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, hạ tầng và doanh nghiệp tư nhân - những khu vực có khả năng tạo việc làm, nâng cao năng suất và mở rộng năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi tín dụng được phân bổ đúng địa chỉ, tăng trưởng không chỉ nhanh hơn mà còn bền vững hơn.
Trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, điều quan trọng không phải là dòng vốn chảy mạnh đến đâu, mà là dòng vốn ấy chảy đúng nơi nào để mỗi đồng tín dụng thực sự trở thành "vốn mồi" cho một chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế.
