Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) gồm 10 chương, 61 điều, giảm 22 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.
Một trong những định hướng lớn của dự thảo là tiếp tục đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính. Theo đó, dự thảo phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương, trong đó chuyển thẩm quyền quyết định việc chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản từ Thủ tướng Chính phủ cho UBND cấp tỉnh.
Dự thảo cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính; rà soát, tinh giản, rút ngắn thời gian thực hiện đối với 7/12 thủ tục hành chính; cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh.
Về nội dung, dự thảo tập trung hoàn thiện một số khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn và bất động sản hình thành trong tương lai.
Hoàn thiện một số khái niệm cơ bản về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai. Sửa đổi quy định về việc tổ chức, cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài chỉ được mua nhà ở, các loại công trình xây dựng không gắn với chuyển quyền sử dụng đất.
Bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó có quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung quy trình giao dịch bất động sản.
Đối với dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho dự án đầu tư theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), dự thảo bổ sung quy định về nguyên tắc chung đối với chủ đầu tư.
Theo đó, dự án phải đáp ứng các điều kiện để được đưa bất động sản vào kinh doanh, trong đó liên quan đến việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai hoặc thực hiện biện pháp bảo đảm bằng bảo lãnh và các biện pháp bảo đảm khác theo quy định. Chính phủ được giao quy định chi tiết nhằm bảo đảm đồng bộ với pháp luật về PPP và pháp luật đất đai.
Dự thảo luật sửa đổi quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản, chuyển nhượng dự án bất động sản theo hướng bảo đảm thống nhất với pháp luật đất đai, pháp luật đầu tư và các quy định pháp luật có liên quan.
Đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản, dự thảo làm rõ nguyên tắc quản lý, điều kiện và trình tự áp dụng hợp đồng, hướng tới thống nhất việc áp dụng hợp đồng theo Luật Kinh doanh bất động sản, khắc phục sự chồng lấn với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhất là quy định về đăng ký hợp đồng theo mẫu với mua bán căn hộ chung cư.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản. Khoản tiền này được bảo đảm thông qua việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.
Một điểm mới khác là hoàn thiện quy định về xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được tạo lập, cập nhật đúng, đủ, sạch và sống, phục vụ hiệu quả hơn công tác quản lý Nhà nước cũng như hoạt động của thị trường.
Dự thảo còn bổ sung quy định về mã định danh điện tử được tạo lập cho từng tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản và các đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
