Vượt khó đưa học trò đến lớp
Nhắc tới thầy Trần Thanh Hà ở điểm trường thôn Tang, xã Cà Đam (Quảng Ngãi) thì người dân ở quanh đó ai cũng cười hiền:“Thầy thương học trò lắm. Tụi nhỏ được như hôm nay cũng nhờ thầy cô của trường hết”.
Để có thể hình dung được khó khăn mà cả thầy và trò ở điểm trường thôn Tang này đang gặp phải thì có thể tóm gọn mấy điểm chính: điểm trường cách trung tâm xã hơn 10km, đường đi chủ yếu là đất đá, nhiều đoạn dốc và trơn trượt. Mùa mưa bão năm 2025, sạt lở khiến nhiều đoạn đường bị chia cắt. Thôn có 71 hộ dân, trong đó 13 hộ nghèo. Cuộc sống còn nhiều khó khăn khiến hành trình đến trường của trẻ em nơi đây càng trở nên trắc trở hơn bao giờ hết.
Sáng sớm, chúng tôi ngược núi tìm về điểm trường. Mới 7 giờ sáng nhưng trong phòng học đã vang lên tiếng ê a đánh vần. Hỏi mới biết, đây là lớp học tăng cường tiếng Việt cho học sinh chuẩn bị vào lớp 1.
Các em đều là người đồng bào Co, sống xa trung tâm xã, ít có điều kiện giao tiếp bằng tiếng Việt. Vì vậy, trước khi bước vào lớp 1, việc tăng cường tiếng Việt giúp các em làm quen với chữ cái, tập đọc, tập viết và mạnh dạn hơn trong giao tiếp. Chỉ có 10 học sinh nhưng căn phòng nhỏ nhanh chóng rộn ràng tiếng đọc bài, tiếng chào hỏi.
Đứng lớp là thầy giáo Trần Thanh Hà (52 tuổi), người đã có 6 năm gắn bó với điểm trường thôn Tang, xã Cà Đam, tỉnh Quảng Ngãi. Năm 2021, khi điểm trường thiếu giáo viên, thầy tình nguyện lên “cắm bản”. Vốn là giáo viên môn Hóa tại điểm chính Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Bùi, thầy phải làm quen với công việc dạy học sinh lớp 1.
Ở điểm trường nơi thầy Hà cắm bản có 2 lớp, lớp 1 và lớp 2 với tổng cộng 14 học sinh. Thầy Hà đảm nhận một lớp. Đồng nghiệp của thầy phụ trách lớp kia. Lớp học hôm nay đông đủ. Cứ thứ hai đầu tuần mà vắng em nào là thầy chạy xe máy quanh làng "gom" các em về trường để dạy và chăm sóc từng em cho đến hết tuần.
Theo thầy Hà, cha mẹ của nhiều học sinh thường đi làm trên rẫy từ sáng sớm đến tối mới về. Việc học tập, chăm sóc các em vì thế phụ thuộc rất nhiều vào thầy cô.“Khó khăn lớn nhất là giúp những đứa trẻ chưa sử dụng thành thạo tiếng Việt có thể nghe, hiểu và bắt đầu học chữ”,thầy Hà nói.
Vì vậy, mỗi ngày thầy Hà cùng các thầy cô ở điểm trường đều kiên trì hướng dẫn học sinh phát âm, nhận diện mặt chữ, tập đọc, tập viết và làm quen với những câu giao tiếp đơn giản. Suốt ba tuần trước năm học mới, không chỉ học sinh chuẩn bị vào lớp 1 mà nhiều em lớp 2, lớp 3 cũng đến lớp. Thầy Hà vừa tăng cường tiếng Việt cho học sinh đầu cấp, vừa phụ đạo cho học sinh lớp lớn.
Chăm trò như người thân
Ở điểm trường thôn Tang, công việc của thầy Hà không chỉ dừng lại ở những giờ lên lớp. Để học sinh yên tâm đến trường, người thầy còn lo từng bữa ăn cho các em. Mỗi bữa, thầy nấu từ 12 - 15 lon gạo bằng bếp củi. Gạo, cá khô, nước mắm và các loại thực phẩm được thầy vận động từ người quen, bạn bè. Đôi khi chưa có nguồn hỗ trợ, thầy phải tự bỏ tiền mua.
“Đối với tôi, mọi khó khăn đều có thể vượt qua. Chỉ cần các em đến trường đầy đủ là hạnh phúc lắm rồi”,thầy Hà chia sẻ.
Sau giờ học, thầy lại tất bật chuẩn bị cơm. Khi có những bộ đồng phục được nhà tài trợ hỗ trợ, thầy mang lên lớp cho học sinh ướm thử. Những gương mặt trẻ thơ rạng rỡ trong bộ quần áo mới cũng trở thành niềm vui của người thầy đã nhiều năm gắn bó với vùng cao.
Thiếu nước sạch cũng là một trong những khó khăn lớn tại điểm trường. Những ngày mới lên đây, không có nước uống cho học sinh, thầy Hà đã vận động bạn bè hỗ trợ 70 triệu đồng để làm đường ống dẫn nước suối từ trên núi về. Do chưa có hệ thống lọc, mỗi sáng khoảng 4 giờ, thầy thức dậy nhóm lửa, đun nước sôi, để lắng rồi mang đến lớp cho học sinh uống.
Không chỉ chăm lo cho học sinh ở trường, thầy Hà còn đặc biệt quan tâm đến những em có hoàn cảnh khó khăn. Hai em Hồ Thanh Thiện và Hồ Hoàng Vinh đều mồ côi cha, mẹ không ở cùng. Thiện sống với bà ngoại, còn Vinh sống với bà nội. Hai người bà đều đã ngoài 80 tuổi và không còn khả năng lao động.
Thương học trò, thầy Hà nhận đỡ đầu, thường xuyên đến tận nhà thăm hỏi, mua thức ăn và những vật dụng cần thiết. Có lần Vinh bị sốt không thể đến trường, thầy chạy về dưới xuôi mua thuốc, thịt, cá, nước mắm rồi mang lên tận nhà.
Cứ thế, thầy trò ở điểm trường thôn Tang cùng dắt nhau qua những ngày gian khó để đến với cái chữ. Với người dân thôn Tang, thầy Hà không chỉ là một giáo viên mà đã trở thành người thân quen.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Đỗ Thị Lệ, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Bùi cho biết, thầy giáo Trần Thanh Hà là người tận tâm, nhiệt huyết và có tấm lòng yêu thương học trò.
“Sự gắn bó, chăm lo của thầy Hà đã giúp các em ở điểm trường thôn Tang có môi trường học tập tốt hơn, được chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhà trường rất trân quý và biết ơn sự đóng góp của thầy cho sự nghiệp giáo dục vùng cao”,bà Lệ nói.
Ông Nguyễn Văn Danh, Chủ tịch UBND xã Cà Đam chia sẻ, tấm gương vì học sinh của thầy Hà ai cũng biết và rất trân quý. Những nhà giáo như thầy Trần Thanh Hà không chỉ âm thầm gieo từng con chữ cho học trò mà còn góp phần hiện thực hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục, chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ. Tinh thần bám trường, bám lớp, tận tâm với học trò của những người thầy nơi vùng sâu, vùng xa càng có ý nghĩa trong bối cảnh Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tiếp tục khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc.
