Sáng 18/7, tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) Lê Ngọc Sơn nêu một số kiến nghị nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng.
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho các dự án năng lượng trọng điểm
Đối với nhóm kiến nghị liên quan đến ngành năng lượng, Chủ tịch Petrovietnam Lê Ngọc Sơn nêu 2 đề xuất.
Một là, hoàn thiện khung pháp lý về năng lượng, kiến nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sửa đổi, tạo hành lang pháp lý ổn định cho đầu tư và phát triển ngành dầu khí.
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện Luật Điện lực theo hướng đồng bộ, khả thi; tổ chức quản lý phát triển điện gió ngoài khơi theo mô hình tương đồng với quản lý hoạt động dầu khí ngoài khơi; xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm. Tháo gỡ vướng mắc về tiêu thụ khí tự nhiên trong nước cho phát điện; hoàn thiện cơ chế giá điện hai thành phần, đảm bảo khả năng thu hồi vốn và thu hút đầu tư từ mọi thành phần kinh tế.
Theo ông Lê Ngọc Sơn, hai luật này được kỳ vọng tạo nền tảng cho phát triển chuỗi điện khí và năng lượng ngoài khơi, phát huy cao nhất giá trị của tài nguyên quốc gia, đảm bảo an ninh năng lượng và tự chủ năng lượng.
Hai là,cụ thể hóa Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về an ninh năng lượng quốc gia. Chủ tịch Petrovietnam kiến nghị Thủ tướng Chính phủ sớm có các cơ chế, chính sách cho lĩnh vực năng lượng theo tinh thần Nghị quyết 70. Đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, cơ chế giá và thủ tục đối với các dự án năng lượng trọng điểm. Đặc biệt, trong bối cảnh xung đột Trung Đông đang làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu thô và LNG toàn cầu như báo cáo trung tâm đã nêu, kiến nghị sớm hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ năng lượng quốc gia, trước hết là dự trữ dầu thô chiến lược.
"Tôi cũng đề xuất giao cho Petrovietnam nghiên cứu hợp tác đầu tư với các đối tác trong và ngoài nước để vận hành hệ thống kho dự trữ dầu thô quốc gia nhằm gắn với các trung tâm lọc hóa dầu, năng lượng hiện hữu, nâng cao tính tự chủ và khả năng ứng phó của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng",Chủ tịch Lê Ngọc Sơn kiến nghị.
Đổi mới cơ chế quản trị doanh nghiệp nhà nước
Đối với thể chế phát triển doanh nghiệp nhà nước, Chủ tịch Petrovietnam kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sớm ban hành đồng bộ các văn bản quy định pháp luật cụ thể hóa Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.
Trong đó, cần vận dụng các cơ chế ưu tiên như phân cấp mạnh thẩm quyền quyết định đầu tư và giao quản trị vốn cho Hội đồng thành viên các tập đoàn quy mô lớn gắn với trách nhiệm giải trình. Đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước theo tổng thể danh mục, chấp nhận rủi ro ở từng dự án và làm rõ về nhiệm vụ chính trị.
Đồng thời mở rộng ngành nghề kinh doanh và thu hút nhân tài trong các lĩnh vực chiến lược. Đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp nhà nước đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Về hoàn thiện khung pháp lý quản trị, giám sát và đánh giá doanh nghiệp, từ thực tiễn triển khai Luật số 68 và các Nghị định số 365, 366, Chủ tịch Petrovietnam kiến nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện thể chế theo hướng phân cấp mạnh hơn cho doanh nghiệp; đổi mới cơ chế đánh giá, xếp loại hiệu quả dài hạn và đóng góp cho chiến lược; cho phép bổ sung vốn điều lệ, giữ lại nguồn lực để tái đầu tư; sớm ban hành cơ chế đặc thù đối với các dự án năng lượng mới, công nghệ mới và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Đồng thời, Petrovietnam đề xuất một cơ chế để tạo sức lan tỏa cho nền toàn nền kinh tế, phát huy vai trò của các tập đoàn nhà nước đầu tàu. Đó là cho phép chủ động thiết kế chuỗi liên kết với hai khu vực doanh nghiệp gồm doanh nghiệp tư nhân trong nước, doanh nghiệp nước ngoài tại các dự án năng lượng quy mô lớn như là chuỗi dự án khí điện Lô B, hạ tầng về điện khí LNG và điện gió ngoài khơi.
Trong đó, tỉ lệ nội địa hóa cần được giao thành chỉ tiêu. Mỗi đồng vốn nhà nước sẽ kéo theo nhiều đồng vốn và năng lực tự chủ của khu vực tư nhân, khu vực đầu tư nước ngoài, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Theo ông Lê Ngọc Sơn, song song với sự tháo gỡ của Chính phủ, Petrovietnam cam kết ba vấn đề.
Thứ nhất,hoàn thành vượt mức toàn bộ chỉ tiêu năm 2026, giữ tốc độ tăng trưởng doanh thu hai con số và nộp ngân sách nhà nước đảm bảo cả năm vượt kế hoạch quản trị.
Thứ hai,đảm bảo giải ngân đúng tiến độ các dự án trọng điểm, nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, chuỗi dự án Lô B - Ô Môn, hệ thống kho cảng LNG và chuẩn bị sẵn sàng cho dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2.
Thứ ba,đổi mới quản trị theo chuẩn mực quốc tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo toàn diện trong toàn hệ thống và siết chặt kỷ luật về đầu tư và chi phí.
Các kiến nghị của Petrovietnam tập trung vào hai nghị quyết lớn của Bộ Chính trị là Nghị quyết 70-NQ/TW về an ninh năng lượng quốc gia và Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước. Đây được xem là hai định hướng quan trọng để hoàn thiện thể chế, tạo dư địa cho các dự án năng lượng và phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.
