Tốc độ tăng trưởng được cải thiện
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, GDP 6 tháng đầu năm 2026 của Việt Nam vẫn tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, quý I tăng 7,94%, quý II tăng 8,39%. Kết quả quý sau cao hơn quý trước cho thấy đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì, đồng thời tạo nền tảng để nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng 10% trong cả năm.
Theo đánh giá của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), các chỉ dấu quan trọng của nền kinh tế 6 tháng cho thấy, nền tảng tăng trưởng đang được củng cố. Chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng ước tăng 10,8%, riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 11,4%. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký tính đến ngày 30/6/2026 đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 3.889,5 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9%; nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,3%.
Niềm tin kinh doanh cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, ước có 169,8 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường, tăng 11,2% so với cùng kỳ và cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 151,1 nghìn doanh nghiệp. Vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới đạt 1.352,6 nghìn tỷ đồng, tăng 64,8%.
Kết quả này cho thấy, ba trụ cột truyền thống của nền kinh tế gồm: đầu tư, sản xuất - xuất khẩu và tiêu dùng vẫn giữ vai trò nền tảng. Trong đó, đầu tư công không chỉ bổ sung trực tiếp cho tổng cầu mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới xây dựng, công nghiệp vật liệu, vận tải, thương mại và nhiều ngành dịch vụ liên quan.
Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống Tài khoản quốc gia, Cục Thống kê nhận định: Việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công trong quý II không chỉ trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng ngành xây dựng và các ngành liên quan, mà còn tạo hiệu ứng “kéo” đối với đầu tư khu vực tư nhân. Qua đó, năng lực sản xuất và kết nối hạ tầng của nền kinh tế được cải thiện trong trung và dài hạn.
Động lực tăng trưởng từ đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục mở rộng trong nửa cuối năm 2026, khi các dự án hạ tầng trọng điểm được thúc đẩy. Đặc biệt, nếu tiến độ giải ngân được đẩy nhanh, đồng thời các vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng và năng lực triển khai được tháo gỡ kịp thời, đầu tư công sẽ tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, kích thích đầu tư tư nhân và mở rộng tổng cầu.
Cùng với đầu tư, sản xuất và xuất khẩu tiếp tục là trụ cột quan trọng. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, cho rằng: Nền kinh tế vẫn có nhiều yếu tố thuận lợi để duy trì đà tăng trưởng. Công nghiệp chế biến, chế tạo có thể tiếp tục là nền tảng nếu đơn hàng xuất khẩu được cải thiện và hoạt động sản xuất của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài duy trì ổn định.
Dòng vốn FDI cũng mở thêm dư địa cho sản xuất, các dự án trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và năng lượng được kỳ vọng mở rộng năng lực sản xuất trong trung và dài hạn.
Ở phía cầu, đại diện Cục Thống kê nhận định, tiêu dùng trong nước đang trở thành điểm tựa ngày càng rõ, sức mua được cải thiện nhờ sự phục hồi của du lịch, lưu trú, ăn uống và các hoạt động dịch vụ. Xu hướng tiêu dùng chuyển sang sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao cũng tạo thêm động lực cho khu vực dịch vụ phát triển.
Đồng quan điểm, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam đánh giá, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng trên 10% cho thấy sức cầu trong nước đang trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Đáng chú ý, kết quả này được tạo dựng trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được giữ vững, qua đó tạo dư địa duy trì đà tăng trong những quý tiếp theo.
Biến dư địa thành sức bật cho nền kinh tế
Mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026 đặt ra yêu cầu rất cao đối với nửa cuối năm 2026. Theo kịch bản được Cục Thống kê cập nhật, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, GDP quý III cần tăng 11,16%, quý IV tăng 12,09%; tính chung 6 tháng cuối năm cần tăng khoảng 11,7%. Áp lực không nhỏ, nhưng các chuyên gia cho rằng, dư địa tăng trưởng vẫn còn nếu các động lực hiện có được khai thác hiệu quả và những điểm nghẽn được xử lý nhanh.
Theo đó, đầu tư công vẫn là động lực quan trọng trong nửa cuối năm. Việc đẩy nhanh giải ngân các dự án hạ tầng trọng điểm sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều ngành kinh tế, kích thích đầu tư tư nhân và mở rộng tổng cầu. Cùng với đó, tiêu dùng trong nước có thể tiếp tục phục hồi nhờ thu nhập, việc làm cải thiện, các chương trình kích cầu và nhu cầu mua sắm cao điểm cuối năm.
Bên cạnh đầu tư công, một động lực có ý nghĩa đối với tăng trưởng những tháng cuối năm là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và chuyển đổi số. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật và tự động hóa trong sản xuất, kinh doanh, quản trị có thể giúp doanh nghiệp nâng năng suất, giảm chi phí và tối ưu chuỗi cung ứng. Sự phát triển của thương mại điện tử, thanh toán số, tài chính số và các nền tảng số cũng tiếp tục mở rộng không gian tăng trưởng.
Trong ngắn hạn, đóng góp của các động lực số chủ yếu thể hiện qua việc nâng hiệu quả của những ngành kinh tế hiện có. Nhưng về trung và dài hạn, đây là nền tảng để tạo bước chuyển về chất cho mô hình tăng trưởng, nhất là khi đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hạ tầng số, nguồn nhân lực chất lượng cao được thúc đẩy và năng lực ứng dụng công nghệ của doanh nghiệp nhỏ và vừa được cải thiện.
Đặc biệt, theo bà Nguyễn Thị Hương, phát triển kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng cũng mở thêm không gian thu hút đầu tư. Cam kết phát thải ròng bằng “0” cùng xu hướng tổ chức lại chuỗi cung ứng theo hướng bền vững tạo điều kiện để Việt Nam đón nhận các dự án năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn. Việc sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách, huy động nguồn lực và phát triển hạ tầng năng lượng sẽ giúp biến tiềm năng này thành năng lực cạnh tranh mới.
Theo TS. Lê Duy Bình, dư địa điều hành chính sách vẫn là một yếu tố quan trọng. Sự phối hợp linh hoạt giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư, sẽ góp phần củng cố niềm tin thị trường, hỗ trợ đầu tư và tạo thêm động lực cho tăng trưởng...
Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10%, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, các cấp, ngành cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời đẩy nhanh cải cách thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là hướng đi vừa tạo sức bật cho nửa cuối năm, vừa mở rộng nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong những năm tiếp theo.
Theo kịch bản Cục Thống kê cập nhật trên cơ sở kết quả quý II và 6 tháng đầu năm: GDP quý I tăng 7,94%; quý II tăng 8,39%; 6 tháng tăng 8,18%. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, GDP quý III cần tăng 11,16%, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 9,19%; quý IV cần tăng 12,09% để cả năm đạt mục tiêu 10%.
