Chiều ngày 3/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, thành phố Huế cho biết, “Ngai vua triều Nguyễn” đã được phục chế hoàn chỉnh sau sự cố bị phá hoại xảy ra vào tháng 5/2025. Phần hư hại đã được khôi phục, bảo đảm đúng hình dáng, kích thước và màu sắc nguyên bản theo hồ sơ công nhận Bảo vật quốc gia năm 2015.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thông tin, “Ngai vua triều Nguyễn” là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 2382/QĐ-TTg ngày 25/12/2015. Trước thời điểm xảy ra sự cố, hiện vật được bài trí tại không gian nội thất điện Thái Hòa thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế.
Ngày 24/5/2025, đối tượng Hồ Văn Phương Tâm đã phá hoại bảo vật, làm gãy tay ngai phía bên trái khiến 14 mảnh vỡ bị tách rời với kích thước không đồng nhất. Ngay sau vụ việc, hiện vật được đưa về bảo quản tại kho cổ vật của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Các mảnh vỡ được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Huế thu giữ phục vụ công tác điều tra, sau đó bàn giao lại cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế để triển khai công tác phục chế theo quy định.
Việc phục chế được triển khai trên cơ sở Kế hoạch số 335/KH-UBND ngày 11/8/2025 của UBND thành phố Huế, được ban hành sau khi tiếp thu ý kiến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. UBND thành phố Huế cũng đã thành lập Hội đồng chuyên môn giám sát quá trình phục chế và tiếp tục kiện toàn hội đồng trong năm 2026.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, công tác phục chế được thực hiện từ ngày 22/4 đến ngày 4/5/2026 tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Toàn bộ quá trình được triển khai theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa, Nghị định số 308/2025/NĐ-CP của Chính phủ và kế hoạch đã được UBND thành phố Huế phê duyệt.
Quá trình phục hồi được giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm yêu cầu khoa học, kỹ thuật và nguyên tắc bảo tồn di sản. Ảnh: L. Chung
Trong suốt quá trình thực hiện, Hội đồng chuyên môn đã kiểm tra, giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm yêu cầu khoa học, kỹ thuật và nguyên tắc bảo tồn di sản. Việc phục chế tuân thủ nguyên tắc bảo tồn tối đa yếu tố gốc, ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản, áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu, không làm mới hiện vật và tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc.
Các biện pháp chuyên môn được thực hiện gồm làm sạch khô, xử lý nấm mốc và mối mọt theo quy trình; gắn kết hoàn chỉnh 14 mảnh vỡ của tay ngai bên trái; xử lý các vết nứt, khuyết thiếu; phục hồi phần mộng nối giữa tay ngai; ổn định các phần bong tróc; phục hồi các vị trí bị mất theo kỹ thuật truyền thống; sử dụng sơn ta và vàng thật theo đúng kỹ thuật truyền thống. Đồng thời, một lớp bảo vệ mỏng, trong suốt cũng được phủ lên hiện vật nhằm không làm thay đổi giá trị thẩm mỹ ban đầu.
Sau phục chế, Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” đã được ổn định về kết cấu, phục hồi phần tay ngai bị phá hoại và xử lý các tác nhân gây hư hại như mối mọt, nấm mốc. Quá trình thực hiện không sáng tạo thêm hoa văn, họa tiết mới, không làm sai lệch các yếu tố gốc, đồng thời tăng cường độ bền vững cho kết cấu tay ngai.
Dự kiến, ngày mai 4/6, “Ngai vua triều Nguyễn” sẽ được đưa trở lại trưng bày ở vị trí cũ, trung tâm Điện Thái Hoà, Đại Nội Huế.
“Ngai vua triều Nguyễn” là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 2382/QĐ-TTg ngày 25/12/2015. Trước thời điểm xảy ra sự cố, hiện vật được bài trí tại không gian nội thất Điện Thái Hòa thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế.
