Trong đầu tư, tiền mặt luôn là chủ đề gây tranh cãi. Giữ nhiều thì an toàn nhưng dễ bỏ lỡ cơ hội, giữ ít thì tối ưu lợi nhuận nhưng rủi ro cao hơn. Vì vậy, câu hỏi “nên giữ bao nhiêu tiền mặt” không có đáp án cố định, mà phụ thuộc vào cách nhà đầu tư hiểu thị trường và mục tiêu của mình.
Trước hết, cần nhìn nhận rõ vai trò của tiền mặt. Đây không chỉ là “khoản dự phòng”, mà còn là công cụ giúp nhà đầu tư linh hoạt. Khi thị trường điều chỉnh, người có tiền mặt sẽ có lợi thế mua vào ở vùng giá thấp, thay vì đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, nếu giữ quá nhiều tiền mặt trong thời gian dài, nhà đầu tư sẽ đánh đổi bằng chi phí cơ hội, tức là bỏ lỡ những giai đoạn thị trường tăng trưởng.
Thực tế, nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp không duy trì tỷ trọng tiền mặt lớn. Họ ưu tiên tìm kiếm cơ hội sinh lời và chỉ giữ một phần nhỏ để xoay vòng khi cần thiết. Trong điều kiện thị trường bình thường, mức tiền mặt khoảng 5–10% danh mục thường được xem là hợp lý. Mức này đủ để linh hoạt nhưng không làm giảm hiệu quả đầu tư.
Một sai lầm phổ biến là giữ tiền mặt quá cao vì sợ rủi ro. Điều này có thể giúp danh mục ổn định hơn trong ngắn hạn, nhưng lại làm giảm đáng kể lợi nhuận trong dài hạn. Nếu thị trường tăng trưởng, phần tiền mặt gần như không tạo ra giá trị, khiến tổng hiệu suất bị kéo xuống.
Ngược lại, giảm tỷ trọng tiền mặt và tăng đầu tư vào cổ phiếu có thể giúp tận dụng đà tăng của thị trường. Trong môi trường lãi suất thấp, tiền mặt gần như không sinh lời, trong khi cổ phiếu lại có khả năng tạo ra lợi nhuận cao hơn. Tuy nhiên, điều này chỉ phù hợp khi nhà đầu tư có đủ kiến thức và chấp nhận được biến động.
Cũng cần lưu ý rằng giữ ít tiền mặt không đồng nghĩa với việc “không bán cổ phiếu”. Nhà đầu tư hoàn toàn có thể chốt lời ở những cổ phiếu đã tăng mạnh và tái phân bổ vào cơ hội tốt hơn. Đây là cách duy trì danh mục linh hoạt mà không cần giữ quá nhiều tiền mặt cố định.
Trong một số giai đoạn đặc biệt, như khi thị trường định giá quá cao hoặc thiếu cơ hội rõ ràng, việc tăng tỷ trọng tiền mặt là hợp lý. Đây là cách giúp bảo toàn vốn và chờ đợi thời điểm tốt hơn. Tuy nhiên, đây nên là quyết định có tính tạm thời, không phải chiến lược dài hạn.
Không có một con số “chuẩn” cho tất cả. Nhưng trong điều kiện bình thường, giữ ít tiền mặt và duy trì trạng thái đầu tư chủ động thường mang lại hiệu quả cao hơn.
