Chúng tôi trở lại xã Mường Than, tỉnh Lai Châu, khi những dấu tích của trận lũ dữ ngày 17/7 vẫn còn hiện hữu. Tới trường Mầm non Mường Than - giữa khoảng sân trường vừa được lát lại, tiếng trẻ thơ ríu rít cùng bước chân tất bật của cô giáo, phụ huynh như đang khỏa lấp dần những mất mát mà thiên tai để lại.
Chỉ ít ngày nữa, năm học mới sẽ bắt đầu. Trong những phòng học vừa được sửa sang, các cô giáo cẩn thận sắp xếp từng góc chơi, góc học tập; trang trí những con chữ đầu đời và hình con vật ngộ nghĩnh lên tường. Ngoài sân, công nhân hoàn thiện những hạng mục cuối cùng. Một mái trường mới đang dần thành hình từ những căn phòng từng bị bỏ không nhiều năm.
Chạy đua với thời gian dựng lại lớp học
Bản Chít là một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất trong trận lũ lịch sử xảy ra tại xã Mường Than (tỉnh Lai Châu). Tại điểm trường Đội 11 cũ thuộc Trường Mầm non Mường Than, dòng nước dữ ngày 17/7 đã cuốn phăng toàn bộ hàng rào, để lại trong hai dãy phòng học những lớp bùn đất và đá hộc ngổn ngang. Sau trận lũ, cơ sở vật chất tại đây bị hư hỏng nặng, không còn bảo đảm an toàn để tiếp tục tổ chức dạy học. Nỗi lo về một nơi học tập cho trẻ đè nặng lên lòng những người dân Bản Chít...
Cô giáo Hoàng Thị Ngọc Bích, Hiệu trưởng Trường Mầm non Mường Than cho biết:"Để kịp đón trẻ trở lại trường, địa phương đã bố trí các em học tại điểm trường Bản Chít cũ, cách điểm trường bị lũ vùi lấp khoảng 800m. Đây là điểm trường đã bỏ hoang từ năm 2018 sau khi thực hiện ghép trường, nhiều hạng mục xuống cấp và gần như phải khôi phục lại từ đầu".
Chứng kiến toàn bộ giáo viên nhà trường đang dọn dẹp khuôn viên, vệ sinh phòng học và sắp xếp đồ dùng. Bên trong lớp, trẻ nhỏ được các cô hướng dẫn làm quen với không gian học tập mới. Ngoài sân, nhà thầu đang sửa tường bao, lát nốt những khoảng sân cuối cùng.
Để cải tạo mặt bằng, hai máy xúc cùng 5 xe ô tô được huy động làm việc liên tục. Công nhân chia nhau làm ngày, làm đêm, chạy đua với thời gian. Những bức tường cũ được sửa chữa, khuôn viên được san gạt, sân trường được đổ bê tông, từng căn phòng được trả lại dáng vẻ của một lớp học mầm non.
Lãnh đạo xã Mường Than trực tiếp có mặt tại trường học chỉ đạo hoàn thiện các hạng mục cuối trước khi khai giảng năm học mới.
Nhìn sân trường dần trở nên bằng phẳng, chị Hoàng Thị Náy, người dân Bản Chít, không giấu được sự nhẹ nhõm. Chị kể, sau trận lũ, bà con rất lo lắng vì không biết con trẻ sẽ học ở đâu. Việc địa phương nhanh chóng bố trí, sửa chữa điểm trường đã giúp các gia đình yên tâm hơn.
Không chỉ chờ đợi sự hỗ trợ, giáo viên và phụ huynh trong bản cũng cùng nhau dọn bùn đất, vệ sinh trường lớp, sửa sang từng góc nhỏ. Mỗi bàn tay góp sức đã giúp công việc được đẩy nhanh, để con đường trở lại lớp của trẻ em Bản Chít không bị ngắt quãng bởi thiên tai. Cô giáo Nguyễn Thị Thùy chia sẻ:“Đến nay, các điều kiện dạy học trong lớp đã sẵn sàng. Phụ huynh rất phấn khởi, yên tâm chuẩn bị tâm thế cho con em đến trường tại nơi đã được sửa chữa an toàn”.
Chung sức cho niềm vui ngày khai giảng
Năm học 2026-2027, sau khi hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới trường học, Trường Mầm non Mường Than được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Mường Mít và Trường Mầm non Phúc Than. Toàn trường có 13 điểm trường, 32 lớp với gần 850 học sinh.
Riêng tại Bản Chít, điểm trường được bố trí ba phòng học. Ba lớp ghép theo nhóm tuổi sẽ đáp ứng nhu cầu học tập của 78 trẻ; 35 trẻ còn lại được bố trí về học tại trường trung tâm. Đây là giải pháp trước mắt để bảo đảm quyền học tập của các em, đồng thời đặt ra bài toán lâu dài về một nơi học tập an toàn cho trẻ em tại địa bàn thường xuyên đối mặt với nguy cơ thiên tai.
Theo cô Hoàng Thị Ngọc Bích, việc khôi phục điểm trường là nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo đảm điều kiện tổ chức năm học mới. Do không được sử dụng trong thời gian dài, cơ sở vật chất tại điểm trường Bản Chít cũ đã xuống cấp, nhiều trang thiết bị thiếu thốn. Nhà trường chủ động tham mưu với chính quyền địa phương bố trí kinh phí sửa chữa, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa để bổ sung đồ dùng và thiết bị phục vụ các lớp học.
Ông Hoàng Phi Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Than, cho biết tổng nguồn lực dành cho việc sửa chữa, xây dựng tại điểm trường hơn 4 tỷ đồng. Trong đó, xã bố trí 1 tỷ đồng từ nguồn dự phòng; phần còn lại được huy động từ nguồn xã hội hóa để xây phòng học mới và hoàn thiện các hạng mục cần thiết.
Cùng với nguồn lực của địa phương, Phòng Hậu cần Công an tỉnh kết nối Công an thành phố Hà Nội và Ngân hàng SHB hỗ trợ xây dựng 1 phòng học và mái vòm; Công ty thủy điện Bản Chát hỗ trợ 800 triệu đồng để lát sân, sửa cổng, tường rào và các hạng mục liên quan. Tổ chức Plan hỗ trợ trang thiết bị, đồ dùng dạy học và đồ dùng nhà bếp trị giá 126 triệu đồng, Hội Doanh Nghiệp văn Yên hỗ trợ 113 chiếc giường lưới cho trẻ trị giá 40 triệu đồng.
Đến nay, các hạng mục chính đã cơ bản hoàn tất. Khu vui chơi vận động và vườn cổ tích sẽ tiếp tục được hoàn thiện, mở thêm một khoảng trời tuổi thơ cho những em nhỏ từng phải chứng kiến dòng nước lũ tràn qua bản làng.
Rời Bản Chít, chúng tôi ngoái nhìn mái trường vừa được dựng lại giữa màu xanh của núi. Phía sau chúng tôi, tiếng nói cười của trẻ vẫn vang lên trong những lớp học vừa được hồi sinh. Trận lũ ngày 17/7 đã cuốn đi nhiều tài sản, mất mát đau thương, làm hư hỏng mái trường cũ, nhưng không thể cuốn đi tình người và niềm tin.
Từ sự vào cuộc của chính quyền, nhà trường, đơn vị thi công đến sự chung tay của phụ huynh, doanh nghiệp và những tấm lòng hướng về Mường Than, một mái trường đang được dựng lại. Không chỉ để kịp đón trẻ trong năm học mới, mái trường ấy còn nâng niu hy vọng về những ngày đến lớp bình yên hơn giữa miền núi còn nhiều gian khó.
