Khởi nghiệp bằng cách đưa bánh truyền thống lên sàn thương mại điện tử
Khởi nghiệp từ những chiếc bánh truyền thống vốn chỉ được bán quanh làng, chị Nguyễn Thị Minh An (31 tuổi) tại tỉnh Quảng Trị, đã tạo nên một hướng đi mới khi kết hợp nghề làm bánh gia truyền với thương mại điện tử. Chỉ sau hơn ba năm, sản phẩm của cơ sở không còn phụ thuộc vào khách quen hay thương lái mà đã có mặt trên nhiều sàn thương mại điện tử, tiếp cận khách hàng ở khắp cả nước.
Sinh ra trong gia đình ba thế hệ làm bánh truyền thống, Minh An lớn lên cùng mùi thơm của bột gạo, lá chuối và những mẻ bánh mới ra lò. Tuy nhiên, chị cũng chứng kiến nghề truyền thống ngày càng thu hẹp khi sức mua tại địa phương giảm dần, người trẻ không còn mặn mà theo nghề, còn những người lớn tuổi loay hoay tìm đầu ra.
Sau nhiều năm làm việc tại TP. Hồ Chí Minh trong lĩnh vực marketing, Minh An nhận thấy hành vi mua sắm của người tiêu dùng thay đổi rất nhanh. Ngày càng nhiều người lựa chọn đặt mua đặc sản vùng miền qua các nền tảng trực tuyến thay vì phải đến tận nơi. Từ đó, chị nảy ra ý tưởng đưa những chiếc bánh quê lên môi trường số.
Năm 2023, chị trở về quê, bắt đầu xây dựng thương hiệu riêng cho dòng bánh truyền thống của gia đình. Việc đầu tiên không phải mở rộng sản xuất mà là chuẩn hóa quy trình làm bánh, lựa chọn nguyên liệu đồng đều, thiết kế bao bì chuyên nghiệp và đầu tư hình ảnh sản phẩm.
"Muốn bán được trên môi trường số thì chất lượng phải ổn định và khách hàng phải cảm thấy tin tưởng ngay từ lần đầu nhìn thấy sản phẩm", Minh An chia sẻ.
Những ngày đầu, mỗi đơn hàng chỉ vài hộp bánh gửi đi Hà Nội hoặc TP. Hồ Chí Minh. Có những chuyến hàng bị móp méo, bánh hỏng do vận chuyển khiến chị phải làm lại từ đầu, chấp nhận bù lỗ để giữ uy tín.
Thay vì nản chí, chị tiếp tục cải tiến bao bì chống va đập, nghiên cứu thời hạn bảo quản tự nhiên và tối ưu quy trình đóng gói. Sau nhiều lần điều chỉnh, tỷ lệ hàng hư hỏng giảm xuống mức rất thấp, mở ra cơ hội mở rộng thị trường.
Khởi nghiệp giúp nghề truyền thống tìm được thị trường mới
Không dừng ở việc bán bánh, Minh An xác định khởi nghiệp muốn phát triển bền vững thì phải kể được câu chuyện phía sau từng sản phẩm. Trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, chị thường xuyên chia sẻ quy trình làm bánh thủ công, giới thiệu nguồn nguyên liệu địa phương, hình ảnh người thợ và nét văn hóa làng nghề.
Những video ngắn ghi lại cảnh gói bánh bằng lá chuối, hấp bánh trên bếp củi hay công đoạn lựa chọn nguyên liệu sạch đã thu hút hàng triệu lượt xem. Nhờ đó, nhiều khách hàng không chỉ mua bánh để thưởng thức mà còn coi đây là món quà mang đậm giá trị truyền thống.
Để thích ứng với nhu cầu thị trường, chị phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm như hộp quà lễ Tết, combo quà biếu doanh nghiệp, bánh mini dành cho giới trẻ hay các phiên bản đóng gói tiện lợi phục vụ khách hàng ở xa.
Song song với đó, cơ sở còn ứng dụng phần mềm quản lý đơn hàng, kiểm soát tồn kho và kết nối trực tiếp với các đơn vị vận chuyển nhằm rút ngắn thời gian giao hàng.
Hiện mỗi tháng, cơ sở xử lý hàng nghìn đơn hàng trực tuyến. Doanh thu tăng đều qua từng năm, trong đó phần lớn đến từ các kênh thương mại điện tử.
Sự phát triển của mô hình cũng tạo việc làm ổn định cho hơn 20 lao động địa phương, chủ yếu là phụ nữ trung niên và người lớn tuổi từng có nguy cơ bỏ nghề. Ngoài mức thu nhập ổn định, họ còn được đào tạo thêm kỹ năng kiểm soát chất lượng, đóng gói và sử dụng các công cụ quản lý đơn hàng.
Theo Minh An, thương mại điện tử không thay thế giá trị truyền thống mà là cây cầu giúp những sản phẩm lâu đời tiếp cận khách hàng hiện đại.
"Nếu vẫn giữ cách bán cũ, sản phẩm sẽ chỉ quanh quẩn trong phạm vi địa phương. Nhưng khi lên sàn thương mại điện tử, một chiếc bánh quê hoàn toàn có thể đến với khách hàng ở mọi miền đất nước chỉ sau vài ngày", chị nói.
Không ít cơ sở làm bánh trong khu vực sau đó cũng tìm đến học hỏi kinh nghiệm. Minh An sẵn sàng chia sẻ cách xây dựng gian hàng, chụp ảnh sản phẩm, xử lý phản hồi khách hàng và tổ chức các chương trình khuyến mại trực tuyến.
Theo chị, điều quan trọng nhất khi kinh doanh trên môi trường số không phải chạy theo doanh số bằng mọi giá mà là giữ được chất lượng sản phẩm. Khách hàng có thể mua lần đầu vì hình ảnh đẹp, nhưng chỉ quay lại khi chất lượng đúng như cam kết.
Trong kế hoạch sắp tới, Minh An dự định mở rộng thêm dòng sản phẩm ít đường, sử dụng nguyên liệu hữu cơ và phát triển các bộ quà tặng dành cho khách quốc tế. Song song với đó, chị mong muốn kết nối thêm nhiều hộ làm bánh trong vùng để cùng xây dựng chuỗi sản xuất đạt tiêu chuẩn, nâng cao giá trị đặc sản địa phương.
Hành trình của cô gái trẻ cho thấy, một nghề truyền thống hoàn toàn có thể tìm thấy sức sống mới nếu biết tận dụng công nghệ và thay đổi tư duy kinh doanh. Những chiếc bánh quê bình dị, nhờ được đưa lên sàn thương mại điện tử, không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần giữ gìn nghề truyền thống, tạo việc làm và lan tỏa giá trị văn hóa của quê hương theo cách rất hiện đại.
