Kết nối 500 chủ thể, công khai 1.000 sản phẩm
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu vừa ký ban hành Kế hoạch số 403/KH-UBND ngày 19/10/2026 về triển khai Đề án “Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử thành phố Hà Nội” giai đoạn 2026-2028. Kế hoạch nhằm hình thành mô hình quản trị tiêu dùng số cấp thành phố, thúc đẩy phát triển thương mại điện tử, kinh tế số ngành Công Thương và tăng cường niềm tin của người tiêu dùng. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, làng nghề và cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia môi trường số an toàn, minh bạch.
Thành phố định hướng xây dựng cơ chế điều phối, bộ tiêu chí, hệ thống dữ liệu, kênh tiếp nhận phản ánh, giám sát và cảnh báo rủi ro trong hoạt động tiêu dùng số. Mô hình không xây dựng nền tảng thương mại điện tử mới của Nhà nước mà kế thừa, bổ sung cho các chương trình hiện có, đặc biệt là Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”.
Đối tượng triển khai gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, làng nghề, cơ sở sản xuất, kinh doanh, ban quản lý chợ, điểm bán, tuyến phố thương mại, doanh nghiệp nền tảng, đơn vị logistics, thanh toán, truy xuất nguồn gốc và người tiêu dùng.
Đến năm 2028, Hà Nội đặt mục tiêu lựa chọn tối thiểu 10 điểm, chợ hoặc cụm hộ kinh doanh tham gia thí điểm; kết nối 500 chủ thể và công khai 1.000 sản phẩm trên gian hàng số hoặc chuyên mục liên kết. Thành phố phấn đấu 80% sản phẩm tham gia có thông tin truy xuất điện tử hoặc mã định danh phù hợp; 100% chủ thể được hướng dẫn công khai thông tin bắt buộc. Ít nhất 90% phản ánh, kiến nghị thuộc phạm vi tiếp nhận được phân loại, chuyển xử lý đúng hạn; phấn đấu 100% hồ sơ được tiếp nhận, phân loại, chuyển và thông báo đúng thời hạn. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu tổ chức 20 lớp hoặc chương trình đào tạo, tập huấn, xây dựng một bảng điều hành tổng hợp dữ liệu và duy trì chế độ báo cáo định kỳ. Mức độ hài lòng của các chủ thể sau hỗ trợ, tập huấn đạt tối thiểu 80%.
Để thực hiện các mục tiêu trên, thành phố xác định lộ trình gồm bốn giai đoạn. Từ quý IV/2026 đến quý I/2027, Hà Nội thành lập tổ công tác hoặc nhóm điều phối, rà soát chương trình liên quan, hoàn thiện bộ tiêu chí, quy chế phối hợp, quy trình tiếp nhận phản ánh và chuẩn hóa dữ liệu; đồng thời lựa chọn địa bàn, chủ thể, sản phẩm thí điểm.
Từ quý I đến quý II/2027, thành phố vận hành thử chuyên trang hoặc mô-đun kết nối, thiết lập kênh phản ánh và mã hồ sơ, triển khai mô hình tại tối thiểu 5 điểm, chợ hoặc cụm hộ kinh doanh. Hoạt động đào tạo, truyền thông và hỗ trợ các chủ thể được thực hiện song song.
Trong quý III và quý IV/2027, thành phố đánh giá kết quả thí điểm, điều chỉnh tiêu chí, quy trình và công cụ điều hành, xem xét mở rộng địa bàn, nhóm sản phẩm khi đủ điều kiện. Năm 2028, Hà Nội đánh giá tác động, chuẩn hóa mô hình và đề xuất phương án duy trì, mở rộng hoặc tích hợp vào các chương trình phát triển thương mại điện tử, kinh tế số và chuyển đổi số giai đoạn tiếp theo.
Hoàn thiện tiêu chí, tăng cường giám sát rủi ro
Cùng với lộ trình triển khai, thành phố yêu cầu hoàn thiện bộ tiêu chí lựa chọn địa bàn, chợ, điểm bán, chủ thể, sản phẩm, gian hàng và đối tác nền tảng. Bộ tiêu chí phải quy định rõ thang điểm, hồ sơ minh chứng, điều kiện tham gia, cơ chế hỗ trợ hoàn thiện và trường hợp tạm dừng hoặc đưa ra khỏi phạm vi thí điểm. Quy chế phối hợp liên ngành cần làm rõ trách nhiệm của Sở Công Thương, các sở, ngành, UBND cấp xã, phường và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nền tảng, logistics, thanh toán, truy xuất nguồn gốc, bảo đảm không giao nhiệm vụ vượt thẩm quyền cho cấp xã, phường.
Để phục vụ quản lý, thành phố sẽ chuẩn hóa dữ liệu về địa bàn, chợ, điểm bán, hộ kinh doanh, sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, làng nghề, hạ tầng số, thanh toán, logistics và nhu cầu hỗ trợ. Các địa bàn được phân thành bốn nhóm: sẵn sàng cao; sẵn sàng có điều kiện; cần hỗ trợ nền tảng; chưa phù hợp để thí điểm ngay.
Về hạ tầng số, Hà Nội xây dựng yêu cầu kỹ thuật đối với chuyên trang hoặc mô-đun “Gian hàng số Thủ đô”, hoặc lớp liên kết với các nền tảng hiện có. Công cụ tiếp nhận phản ánh theo mã hồ sơ thống nhất sẽ hỗ trợ phân loại các vấn đề như đổi trả, hoàn tiền, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, gian lận thanh toán, dữ liệu cá nhân, logistics và tranh chấp giao dịch. Bảng điều hành tổng hợp thông tin về địa bàn, chủ thể, sản phẩm, phản ánh, rủi ro, hoạt động đào tạo và kết quả xử lý. Thành phố cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát để phân loại phản ánh, nhận diện từ khóa rủi ro, nhóm vụ việc lặp lại và gợi ý đầu mối xử lý.
Tại các chợ và điểm bán thí điểm, thành phố triển khai công khai thông tin quầy hàng, mã phản hồi nhanh phục vụ thanh toán và tiếp nhận phản ánh, điểm hỗ trợ tiêu dùng số và sổ theo dõi phản ánh. Việc đáp ứng tiêu chí tham gia chỉ được xác định tại thời điểm đánh giá, không thay thế chứng nhận chất lượng, giấy phép chuyên ngành hoặc cam kết bảo đảm giao dịch.
Bên cạnh đó, Hà Nội tổ chức tập huấn cho hộ kinh doanh, tiểu thương, chủ thể thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, làng nghề và doanh nghiệp nhỏ về vận hành gian hàng số, đăng sản phẩm, thanh toán số, phát trực tiếp bán hàng đúng quy định, truy xuất nguồn gốc, logistics, đổi trả và xử lý phản ánh. Công tác truyền thông tập trung vào thông điệp “Tiêu dùng số an toàn - chủ thể kinh doanh đáp ứng tiêu chí tham gia mô hình - sản phẩm rõ nguồn gốc”, nhấn mạnh yêu cầu người bán rõ danh tính, sản phẩm rõ nguồn gốc, giao dịch có chứng từ và phản ánh có đầu mối tiếp nhận.
Thành phố khuyến khích doanh nghiệp nền tảng, ngân hàng, ví điện tử, đơn vị logistics, truy xuất nguồn gốc, hiệp hội, cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu tham gia theo cơ chế tự nguyện, công khai, không độc quyền và không chi phối tiêu chí đánh giá hoặc dữ liệu quản lý nhà nước. Đồng thời, Hà Nội thiết lập cơ chế phối hợp kiểm tra, giám sát và cảnh báo đối với hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, lừa đảo trực tuyến, gian lận thanh toán và hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân trong phạm vi mô hình.
