Giảm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan
Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu ký ban hành Quyết định số 3675/QĐ-UBND ngày 22/7/2026 về việc phê duyệt “Đề án liên thông dữ liệu, tối ưu hóa chi phí logistics - xuất nhập khẩu”.
Theo đó, mục tiêu tổng quát của Đề án nhằm đề xuất cơ chế phối hợp liên thông dữ liệu phục vụ logistics trong xuất nhập khẩu giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp trên địa bàn TP. Hà Nội, nhằm mục đích tối ưu hóa chi phí logistics - xuất nhập khẩu thông qua quy chế phối hợp và vận hành cụ thể.
Trọng tâm là giảm chi phí tuân thủ liên quan đến giải phóng hàng, chi phí phát sinh ngoài kế hoạch, thời gian xử lý thủ tục và chi phí logistics trong xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp. Đồng thời, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính minh bạch trong xử lý nghiệp vụ và tạo cơ sở phát triển logistics số, logistics thông minh trong giai đoạn tới.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, thành phố đưa ra nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Về thể chế và chính sách, trọng tâm là xây dựng, trình ban hành và tổ chức thực hiện Quy chế phối hợp liên thông dữ liệu nhằm tối ưu hóa chi phí logistics trong xuất nhập khẩu.
Quy chế này được xác định là sản phẩm thực thi trực tiếp của Đề án, trong đó quy định rõ phạm vi áp dụng, chủ thể tham gia, nguyên tắc chia sẻ dữ liệu, danh mục dữ liệu tối thiểu, phương thức cập nhật, xác thực, khai thác, phản hồi và sử dụng lại dữ liệu.
Đối với nhóm giải pháp tái cấu trúc quy trình, đề án yêu cầu mỗi luồng thí điểm phải xây dựng bản đồ các điểm phát sinh chi phí, bao gồm các điểm khiến doanh nghiệp phải khai lại thông tin, xe phải chờ, hàng hóa lưu kho, lưu bãi, container quá hạn, hồ sơ phải bổ sung hoặc nhân sự phải đối chiếu thủ công.
Cùng với đó, quy trình phản hồi trạng thái phải được thiết kế theo từng hành động cụ thể. Trạng thái "cần bổ sung" phải nêu rõ loại dữ liệu cần bổ sung, đơn vị chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và tác động đến lịch lấy hàng. Trạng thái "đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính trong thông quan" phải bảo đảm đủ thông tin để doanh nghiệp quyết định điều xe hoặc đặt lịch kho. Trạng thái "đủ điều kiện lấy hàng" phải gắn với địa điểm, khung giờ, mã lô hàng, mã container và điều kiện ra vào kho bãi hoặc cảng cạn.
Liên thông dữ liệu, phát triển logistics số
Về hạ tầng kỹ thuật và công nghệ, đề án này xác định không xây dựng hệ thống mới để thay thế các hệ thống nghiệp vụ đang được các cơ quan, đơn vị vận hành. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu dựa trên hệ thống hiện có, ưu tiên kết nối trực tuyến giữa các hệ thống, kết hợp trao đổi dữ liệu theo lô có kiểm soát khi cần thiết và tuân thủ chuẩn trao đổi dữ liệu thống nhất.
TP. Hà Nội sẽ thiết lập nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu logistics theo hướng gọn, mở và có khả năng mở rộng trong tương lai. Đồng thời, chuẩn hóa bộ mã định danh dùng chung trong giai đoạn thí điểm, gồm mã số doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế, số tờ khai, số vận đơn, mã container theo ISO 6346, mã địa điểm lưu giữ, mã kho bãi, mã cảng cạn, mã giấy phép, mã chứng thư và mã trạng thái xử lý.
Đối với tổ chức thực hiện, đề án yêu cầu việc phân công nhiệm vụ phải bám sát chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, tránh giao nhiệm vụ chung chung.
Trong giai đoạn thí điểm, UBND TP. Hà Nội thực hiện chỉ đạo chung. Sở Công Thương Hà Nội là đầu mối nghiệp vụ logistics và là đơn vị sử dụng kết quả chính. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội giữ vai trò đầu mối kỹ thuật. Sở Xây dựng Hà Nội chủ trì dữ liệu về hạ tầng, giao thông, tuyến vận tải và các điểm nghẽn thuộc phạm vi quản lý. Hải quan, Thuế, các cơ quan chuyên ngành, kho bãi, cảng cạn, doanh nghiệp và hiệp hội chịu trách nhiệm đối với dữ liệu do mình quản lý hoặc tạo lập.
Đề án cũng dành nội dung quan trọng cho công tác truyền thông với định hướng tập trung vào lợi ích cụ thể của từng nhóm tham gia thay vì chỉ tuyên truyền chung về chuyển đổi số.
Theo đó, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nhìn thấy lợi ích từ việc giảm phải cung cấp lại dữ liệu và có thể theo dõi trạng thái xử lý. Doanh nghiệp logistics được hỗ trợ điều xe đúng thời điểm. Kho bãi và cảng cạn giảm tình trạng ùn ứ tại cổng. Các cơ quan quản lý giảm hồ sơ trùng lặp, giảm đối chiếu thủ công và có thêm dữ liệu phục vụ công tác điều hành.
Đề án cũng xác định cơ chế huy động doanh nghiệp theo mô hình lợi ích hai chiều. Doanh nghiệp cung cấp dữ liệu vận hành tối thiểu như lịch phương tiện, trạng thái kho bãi, booking, container, thời gian chờ và chi phí phát sinh ở mức phù hợp. Đổi lại, doanh nghiệp được tiếp cận trạng thái xử lý theo lô hàng, cảnh báo điểm nghẽn, thông tin kho bãi và cảng cạn được phân quyền, khuyến nghị thời điểm điều xe, đặt kho, lấy hoặc trả container, cùng báo cáo đối chiếu chi phí phục vụ điều hành.
Để bảo đảm việc triển khai hiệu quả sau giai đoạn thí điểm, TP. Hà Nội sẽ tổ chức đối thoại định kỳ với các hiệp hội, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp logistics, kho bãi, cảng cạn và đơn vị vận tải nhằm phát hiện sớm các vướng mắc trong quá trình vận hành. Các phản ánh sẽ được phân loại theo từng nhóm gồm lỗi dữ liệu, lỗi kỹ thuật, chậm phản hồi, vướng mắc về thẩm quyền, chi phí phát sinh và kiến nghị điều chỉnh quy trình.
