Chiều 22/8, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo Thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc di chuyển 3 di tích trong phạm vi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và phục vụ các sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước, trong đó có Hội nghị cấp cao APEC 2027, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết và phù hợp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết những vấn đề cấp bách phát sinh trong quá trình triển khai 2 dự án trọng điểm quốc gia là dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và dự án xây dựng doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.
Theo Tờ trình của Chính phủ, về phạm vi điều chỉnh, Nghị quyết này quy định việc di chuyển toàn bộ 3 di tích đã được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh xếp hạng di tích cấp tỉnh, gồm: Đền Tân Trăn, xã Lâm Thao; Đình Đông Côi, phường Thuận Thành và Đình Tam Sơn, xã Lương Tài, trong phạm vi thực hiện 2 Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.
Việc xây dựng, ban hành chính sách đặc thù áp dụng cho việc di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện 2 dự án này tương tự như đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là cần thiết, bảo đảm sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Về phân quyền, phân cấp, dự thảo Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm giao UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định việc thực hiện di chuyển di tích (xác định số lượng, phương án di chuyển toàn bộ các di tích), do các di tích được UBND tỉnh Bắc Ninh đề xuất di chuyển, theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa là di tích cấp tỉnh, do Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định xếp hạng, UBND tỉnh Bắc Ninh chịu trách nhiệm toàn diện trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, Ủy ban tán thành sự cần thiết, mục đích, quan điểm xây dựng dự thảo Nghị quyết với những lý do nêu trong Tờ trình số 614/TTr-CP của Chính phủ.
Việc ban hành Nghị quyết đã thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, đáp ứng yêu cầu về căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm tạo khung khổ pháp lý, cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho trường hợp có tính chất cá biệt để di chuyển di tích, bảo đảm bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa bền vững; đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án quan trọng quốc gia liên quan.
Ủy ban nhận thấy, Luật Di sản văn hóa chưa quy định về vấn đề di dời, di chuyển di tích, dự thảo Nghị quyết quy định những vấn đề thực sự cần thiết để tháo gỡ vướng mắc, giải quyết yêu cầu cấp bách trong thực tiễn thi hành; phù hợp với Nghị quyết số 256/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.