Tạo lập niềm tin trong môi trường số
Chiều 26/8, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ tổ chức Hội thảo Phát triển chữ ký số và dịch vụ tin cậy khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Sự kiện là diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức cung cấp dịch vụ, cùng trao đổi giải pháp thúc đẩy chữ ký số, dịch vụ tin cậy và giao dịch điện tử, hướng tới hình thành hệ sinh thái niềm tin số phục vụ người dân, doanh nghiệp và phát triển kinh tế số tại khu vực.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phạm Quốc Hoàn - Phó Giám đốc Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia nhấn mạnh, chữ ký số không chỉ là công cụ kỹ thuật phục vụ ký văn bản mà là một cấu phần quan trọng của hạ tầng tạo lập niềm tin trong môi trường số.
Khi ngày càng nhiều hoạt động kinh tế - xã hội được chuyển lên môi trường số, xác thực đúng chủ thể và bảo đảm sự tin cậy trong các giao dịch không gặp mặt trực tiếp trở thành yêu cầu nền tảng đối với quá trình chuyển đổi số.
Theo đó, giai đoạn tới cần chuyển mạnh từ tư duy “phát triển chữ ký số” sang “phát triển hệ sinh thái dịch vụ tin cậy”, bao gồm xác thực điện tử, chứng thư chữ ký số, dấu điện tử, dịch vụ cấp dấu thời gian và các dịch vụ tin cậy khác.
“Thước đo thực chất của chuyển đổi số không chỉ nằm ở số lượng chứng thư số được cấp, mà phải được nhìn từ số lượng giao dịch được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, số quy trình giấy được thay thế và chi phí, thời gian mà người dân, doanh nghiệp thực sự tiết kiệm được”- ông Phạm Quốc Hoàn nhấn mạnh.
Từ góc độ liên kết vùng, hội thảo đặt vấn đề hình thành không gian giao dịch số liên vùng giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, hai khu vực có nhiều thế mạnh bổ trợ trong công nghiệp, nông nghiệp, logistics, tài chính và thương mại điện tử.
Việc phổ cập chữ ký số và các dịch vụ tin cậy được kỳ vọng giúp doanh nghiệp tại Cần Thơ, Cà Mau, Đồng Nai và các địa phương trong vùng có thể thực hiện thuận lợi các giao dịch hợp đồng điện tử, logistics, hải quan, B2B, B2G với đối tác trong nước và quốc tế, giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy và giao dịch trực tiếp.
Đưa chữ ký số vào các dịch vụ thiết yếu
Chia sẻ tình hình phát triển chữ ký số trên địa bàn, ông Nguyễn Hữu Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ cho hay, thời gian qua, thành phố đã triển khai chữ ký số trên cả hai phương diện chuyên dùng công vụ và chữ ký số công cộng.
Cụ thể, Cần Thơ đã trang bị 15.272 chứng thư số chuyên dùng công vụ, đạt 100% cán bộ, công chức thuộc đối tượng được trang bị; đồng thời cấp phát khoảng 616.489 chứng thư số công cộng, tương đương khoảng 25% dân số từ 15 tuổi trở lên, bước đầu được ứng dụng trong các lĩnh vực giáo dục, y tế và doanh nghiệp.
Từ thực tiễn triển khai, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ cho rằng, cần chuyển mạnh cách tiếp cận từ “cấp chữ ký số” sang “sử dụng chữ ký số”, từ “số lượng chứng thư” sang “số lượng giao dịch thực tế”.
Theo đó, thành phố sẽ tập trung rà soát các quy trình nghiệp vụ để thúc đẩy thực hiện toàn trình, hạn chế tình trạng hồ sơ đã ký số nhưng vẫn phải in, lưu trữ bản giấy; đưa chữ ký số vào các dịch vụ thiết yếu gắn với đời sống người dân; phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng trong hướng dẫn người dân thực hiện các giao dịch số cụ thể; đồng thời tăng cường theo dõi, đo lường hiệu quả sử dụng thực chất.
Một trong những nội dung nổi bật của hội thảo là Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia và Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ.
Biên bản ghi nhớ xác lập khuôn khổ phối hợp toàn diện giữa hai đơn vị trong phát triển chữ ký số và dịch vụ tin cậy, đưa các giải pháp giao dịch điện tử đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp; đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tại Cần Thơ và lan tỏa trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo đó, hai bên đặt mục tiêu từng bước hướng tới 100% dân số trưởng thành trên địa bàn Cần Thơ có chữ ký số hoặc chữ ký điện tử, cao hơn mục tiêu chung 70% của cả nước.
Trong giai đoạn 2026-2031, NEAC sẽ tiếp tục hoàn thiện, hỗ trợ về hành lang pháp lý, chuyên môn, kiểm tra kỹ thuật và điều phối mạng lưới doanh nghiệp CA, với Chi nhánh NEAC tại TP. Hồ Chí Minh là đầu mối thường trực. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ chủ trì thúc đẩy ứng dụng thực tế và lồng ghép chữ ký số vào các chương trình chuyển đổi số của địa phương.
Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia và Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Từ góc độ doanh nghiệp, đại diện Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) chia sẻ kinh nghiệm tích hợp chữ ký số vào hệ sinh thái trực tuyến, phục vụ các dịch vụ như hợp đồng cấp nước điện tử, sang tên đổi chủ, gắn mới đồng hồ và điều chỉnh định mức nước.
Qua thực tiễn triển khai, SAWACO nhấn mạnh yêu cầu đặt trải nghiệm người dùng lên trước tính năng công nghệ; chuẩn hóa quy trình, làm sạch dữ liệu trước khi tích hợp; tăng cường phối hợp liên ngành; xây dựng kiến trúc mở, có khả năng tích hợp đa CA và quan trọng nhất là đo lường hiệu quả bằng tỷ lệ giao dịch hoàn tất toàn trình thay vì chỉ tính số lượng chứng thư được cấp.
Ông Trịnh Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Kinh doanh Tập đoàn MISA làm rõ bài toán kiến tạo niềm tin số thông qua bộ ba công cụ: Chữ ký số (xác thực đúng người), Dấu thời gian (chứng minh đúng thời điểm) và Chứng thực thông điệp dữ liệu (bảo đảm tính toàn vẹn và giá trị chứng cứ).
Bên cạnh đó, dịch vụ tin cậy mang lại 4 giá trị chiến lược: Tin cậy - minh bạch - hiệu quả - mở rộng kinh tế số, giúp chuyển hóa các giao dịch gặp mặt truyền thống thành giao dịch số tin cậy từ đầu đến cuối. MISA giới thiệu hệ sinh thái số khép kín tích hợp dịch vụ tin cậy trên nền tảng MISA AMIS và MISA iGOV cho phép ký kết hợp đồng, hóa đơn điện tử, chứng từ kế toán, phê duyệt nội bộ và xử lý hồ sơ hành chính không giấy tờ một cách nhanh chóng, an toàn và có bằng chứng số tin cậy.
Tại hội thảo, đại diện NEAC đã phổ biến những nội dung đáng chú ý của Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và Nghị định số 23/2025/NĐ-CP, qua đó làm rõ những yêu cầu pháp lý mới đối với giao dịch điện tử và dịch vụ tin cậy. Các đại biểu cũng được trao đổi về việc ứng dụng chữ ký số trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội như ngân hàng, công chứng, thủ tục hành chính, y tế, giáo dục và quan hệ lao động điện tử; đồng thời được hướng dẫn kiểm tra trạng thái chứng thư số cá nhân và hệ thống CA trên Cổng thông tin quốc gia về chứng thực điện tử trước khi thực hiện hoặc chấp nhận giao dịch ký số.
