Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam khẳng định, cần trải nghiệm thực tế và đánh giá trên cơ sở thực tế sử dụng.
Lo ngại hỏng xe, nóng máy hay cháy nổ là chưa có cơ sở khoa học
- Xin ông cho biết xăng E10 đã được triển khai bán trên thị trường từ thời điểm nào? Đến nay, sản lượng tiêu thụ thực tế đạt khoảng bao nhiêu và việc sử dụng E10 trên các phương tiện trước ngày 1/6/2026 ghi nhận những kết quả như thế nào?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Thực tế, xăng sinh học E10 đã được đưa ra thị trường từ đầu tháng 5/2026. Trong đó, Petrolimex triển khai bán từ đầu tháng 5 và PVOIL bắt đầu cung ứng từ ngày 15/5.
Có thể nói, đến thời điểm hiện nay, hàng chục triệu lượt ô tô, xe máy đã sử dụng xăng E10. Hàng ngày, hàng chục triệu phương tiện vẫn lưu thông bình thường trên các tuyến đường. Đây là minh chứng cho thấy xăng E10 đã thích nghi tốt với các phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam.
Đặc biệt, sản lượng tiêu thụ xăng E10 thời gian qua đạt quy mô rất lớn. Riêng sản lượng bán ra của Petrolimex chiếm khoảng 75% thị phần xăng dầu cả nước, tương đương khoảng 750.000 m³ mỗi tháng. Với khối lượng tiêu thụ lớn như vậy, thực tế cho thấy phần lớn phương tiện sử dụng xăng E10 đều vận hành ổn định, bình thường.
Những kết quả bước đầu này khẳng định xăng E10 đã được thị trường đón nhận và phù hợp với đa số phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam.
- Hiện có nhiều ý kiến băn khoăn về khả năng tương thích của xăng E10 với phương tiện giao thông. Ông đánh giá như thế nào về những lo ngại cho rằng xăng E10 có thể gây hư hỏng phương tiện, làm nóng máy khi vận hành hoặc làm gia tăng nguy cơ cháy nổ?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Đặc tính của xăng E10 chủ yếu tác động đến các vật liệu phi kim, trong khi không ảnh hưởng đến các vật liệu kim loại và các chi tiết kim loại trong động cơ. Trên phương tiện có một số chi tiết được làm từ vật liệu phi kim như ống dẫn nhiên liệu, gioăng phớt hay một số bộ phận của hệ thống nhiên liệu.
Đối với các dòng xe máy và ô tô được sản xuất trong những năm gần đây, đặc biệt từ khoảng năm 2009 trở lại đây, các nhà sản xuất đã sử dụng những vật liệu phù hợp với xăng E10. Còn đối với những phương tiện quá cũ, nếu các chi tiết phi kim như ống dẫn nhiên liệu hoặc gioăng phớt bị hư hỏng thì hoàn toàn có thể thay thế tại các cơ sở sửa chữa, việc khắc phục tương đối đơn giản.
Do vậy, có thể khẳng định rằng xăng E10 không phải là nguyên nhân gây hỏng động cơ ô tô hay xe máy.
Xăng E10 không gây ra hiện tượng nóng máy trong quá trình vận hành. Bởi trong xăng E10, hàm lượng oxy cao hơn so với xăng thông thường. Khi hàm lượng oxy cao hơn, quá trình cháy diễn ra hiệu quả hơn và nhiệt độ cháy thấp hơn. Vì vậy, về mặt lý thuyết, xăng E10 có xu hướng giúp động cơ vận hành mát hơn chứ không phải gây nóng máy. Do đó, những thông tin lan truyền trên mạng cho rằng sử dụng xăng E10 khiến động cơ nóng hơn là không có cơ sở khoa học.
Về lo ngại xăng E10 gây cháy nổ, đến nay không có ý kiến nào từ các chuyên gia cũng như từ các quốc gia đã sử dụng xăng E10 cho rằng loại nhiên liệu này làm gia tăng nguy cơ cháy nổ phương tiện.
Thực tế, một số vụ việc cháy nổ từng được ghi nhận trong giai đoạn trước năm 2015, khi Việt Nam triển khai xăng E5. Tuy nhiên, nguyên nhân được nhắc tới trong thời kỳ đó là tình trạng một số đối tượng sản xuất xăng giả bằng cách pha methanol vào xăng thay vì ethanol. Methanol có khả năng gây hư hỏng nghiêm trọng đối với hệ thống nhiên liệu, đặc biệt là các đường ống dẫn nhiên liệu, và có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến một số sự cố cháy nổ.
Trong khi đó, xăng E10 không được ghi nhận là nguyên nhân gây ra nguy cơ cháy nổ đối với phương tiện giao thông.
Chưa có căn cứ khẳng định E10 hao nhiên liệu hơn RON95
- Nhiều người cho rằng xăng E10 hao nhiên liệu hơn xăng RON95. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Về thông tin cho rằng xăng E10 hao nhiên liệu hơn, có thể thấy rằng hàm lượng năng lượng trong xăng E10 thấp hơn xăng RON95 khoảng 3%. Vì vậy, về mặt lý thuyết, mức tiêu hao nhiên liệu có thể cao hơn khoảng 3%.
Tuy nhiên, xăng E10 lại có chỉ số octan cao hơn xăng RON95 khoảng 2 - 3%. Chỉ số octan cao hơn giúp động cơ vận hành ổn định và hiệu quả hơn. Như vậy, có hai yếu tố tác động theo chiều ngược nhau: một yếu tố có thể làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu, trong khi yếu tố còn lại có thể giúp cải thiện hiệu suất vận hành của động cơ.
Do đó, chưa thể khẳng định yếu tố nào sẽ đóng vai trò chi phối trong thực tế sử dụng. Bên cạnh đó, thời gian xăng E10 được đưa ra thị trường cũng trùng với giai đoạn nắng nóng diễn ra trên diện rộng, đặc biệt tại khu vực miền Bắc và miền Trung. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt có thể khiến động cơ tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn, từ đó dẫn tới việc một số người liên hệ hiện tượng này với việc sử dụng xăng E10.
Vì vậy, xét trên cơ sở khoa học, hiện chưa có căn cứ để khẳng định xăng E10 hao nhiên liệu hơn xăng RON95.
Hiện tượng hụt ga, chết máy chủ yếu xuất hiện ở một số xe quá cũ
- Một số người sử dụng phương tiện phản ánh hiện tượng giật xe, hụt ga hoặc chết máy sau khi sử dụng xăng E10. Ông đánh giá như thế nào về những phản ánh này và người dân cần xử lý ra sao nếu gặp phải tình trạng tương tự?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Có thể có một tỷ lệ nhỏ phương tiện đã quá cũ, đặc biệt là xe máy cũ, gặp hiện tượng hụt ga, giật hoặc thậm chí chết máy khi lần đầu sử dụng xăng E10. Tuy nhiên, nguyên nhân không phải do xăng E10 gây hỏng động cơ.
Ethanol có đặc tính là một dung môi mạnh. Khi sử dụng xăng E10, ethanol có thể làm bong các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong bình xăng và đường ống dẫn nhiên liệu. Các cặn bẩn này sau đó có thể gây tắc nghẽn kim phun hoặc một số bộ phận trong hệ thống cung cấp nhiên liệu, làm ảnh hưởng đến quá trình đưa nhiên liệu vào buồng đốt. Vì vậy, phương tiện có thể xuất hiện các hiện tượng như giật, hụt ga hoặc chết máy.
Việc khắc phục tình trạng này tương đối đơn giản. Chủ phương tiện chỉ cần đưa xe đến gara để vệ sinh bình xăng, đường ống dẫn nhiên liệu, bộ chế hòa khí hoặc kim phun; trong trường hợp cần thiết có thể thay thế một số chi tiết của hệ thống nhiên liệu đã xuống cấp. Sau khi được vệ sinh, bảo dưỡng, phương tiện sẽ hoạt động bình thường và những lần sử dụng xăng E10 tiếp theo thường không còn gặp hiện tượng này nữa.
Xăng E5 tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030
- Nhiều người dân, đặc biệt là những người đang sử dụng các phương tiện cũ, quan tâm đến việc xăng E5 có tiếp tục được lưu thông trên thị trường hay không. Ông có thể thông tin cụ thể về lộ trình đối với loại nhiên liệu này?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Theo quy định tại Thông tư 50, xăng E5 sẽ tiếp tục được phép lưu thông trên thị trường đến ngày 31/12/2030. Việc Chính phủ thiết kế chính sách theo hướng duy trì song song xăng E5 trong giai đoạn chuyển tiếp xuất phát từ thực tế loại nhiên liệu này đã được đưa vào sử dụng từ năm 2018 và đến nay đã có khoảng 8 năm hiện diện trên thị trường.
Trong suốt thời gian đó, xăng E5 đã chứng minh được tính phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam. Vì vậy, việc tiếp tục duy trì xăng E5 không chỉ bảo đảm sự ổn định của thị trường mà còn tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng, đặc biệt là đối với một số phương tiện đã quá cũ hoặc có nhu cầu sử dụng loại nhiên liệu này trong thời gian chuyển đổi.
Máy nông nghiệp cũ vẫn có thời gian chuyển tiếp để thích ứng
- Đối với các loại máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp, nên sử dụng xăng E5 hay E10? Trong trường hợp xăng E5 được loại bỏ theo lộ trình, các thiết bị nông nghiệp hiện nay có gặp khó khăn trong việc chuyển đổi sang sử dụng E10 hay không?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Trên thực tế, các thử nghiệm cho thấy máy nông nghiệp vẫn có thể sử dụng xăng E10. Tuy nhiên, đối với một số máy nông nghiệp đã quá cũ, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ khuyến khích tiếp tục sử dụng xăng E5.
Vì vậy, việc duy trì xăng E5 đến hết năm 2030 tạo ra khoảng thời gian chuyển tiếp tương đối dài để người sử dụng các loại máy nông nghiệp cũ vẫn có thể lựa chọn loại nhiên liệu phù hợp. Sau thời điểm đó, không phải tất cả các máy nông nghiệp đều không tương thích với xăng E10. Trên thực tế, phần lớn vẫn có thể sử dụng E10 bình thường. Tuy nhiên, đối với một số thiết bị quá cũ, khả năng phải thay thế hoặc đào thải theo quy luật đổi mới công nghệ là điều có thể xảy ra.
Hãy đánh giá E10 bằng trải nghiệm thực tế
- Là chuyên gia có lâu năm nghiên cứu về ethanol, ông có lời khuyên nào cho người tiêu dùng khi lộ trình xăng sinh học đã chính thức triển khai từ 1/6/2026?
Ông Đỗ Văn Tuấn:Có lẽ không có lời khuyên nào thuyết phục hơn việc nhìn vào thực tế sử dụng trên thế giới. Hiện nay, xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia như Mỹ, các nước châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan và Philippines. Đây không phải là một loại nhiên liệu mới mà là sản phẩm đã được nhiều nước sử dụng phổ biến trong nhiều năm.
Vì vậy, người tiêu dùng hoàn toàn có thể yên tâm khi sử dụng xăng E10. Nếu đây là lần đầu tiên loại nhiên liệu này xuất hiện trên thế giới thì những lo ngại ban đầu có thể là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy E10 đã được kiểm chứng qua quá trình sử dụng lâu dài tại nhiều quốc gia.
Lời khuyên là người tiêu dùng nên trực tiếp trải nghiệm và đánh giá trên cơ sở thực tế sử dụng. Không nên để những thông tin lan truyền trên mạng xã hội chi phối nhận định của mình khi chưa có trải nghiệm hoặc căn cứ thực tế để kiểm chứng.
- Xin cảm ơn ông!
Theo ông Đỗ Văn Tuấn, xăng E10 không phải là loại nhiên liệu mới. Hiện nay, E10 đã được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, các nước châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan và Philippines. Thực tế sử dụng trong nhiều năm cho thấy E10 phù hợp với phần lớn phương tiện giao thông. Chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên đánh giá xăng E10 dựa trên trải nghiệm thực tế và các cơ sở khoa học, thay vì chỉ dựa vào những thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
