Từ tiện ích giao dịch đến trải nghiệm tài chính cá nhân hóa

Nếu như trước đây, một ứng dụng (app) ngân hàng với giao diện thân thiện, chuyển tiền nhanh và thanh toán thuận tiện đã đủ để chinh phục người dùng, thì nay những yếu tố đó chỉ còn là nền tảng cơ bản. Người dùng ngày càng kỳ vọng nhiều hơn vào khả năng tổng hợp thông tin, phân tích thói quen và đưa ra gợi ý phù hợp với nhu cầu cá nhân. App ngân hàng vì thế không chỉ giúp “làm việc với tiền”, mà còn giúp người dùng hiểu rõ hơn về chính mình thông qua dữ liệu tài chính.

Trên thực tế, hầu hết các ứng dụng ngân hàng hiện nay đều đã tích hợp nhiều lớp tiện ích, từ thanh toán không tiền mặt, gửi tiết kiệm trực tuyến, đầu tư, đến quản lý chi tiêu cá nhân. Điểm khác biệt nằm ở cách các tiện ích này được kết nối và chuyển hóa thành trải nghiệm liền mạch. Khi người dùng có thể nhìn lại tổng thể dòng tiền ra - vào, các khoản tích lũy, thói quen tiêu dùng trong một khoảng thời gian đủ dài, dữ liệu tài chính không còn rời rạc mà trở thành một bức tranh có cấu trúc.

Trong bối cảnh đó, xu hướng tổng kết tài chính cuối năm trên các nền tảng số đang ngày càng phổ biến. Thay vì những con số khô khan, các ứng dụng bắt đầu kể lại hành trình tài chính của người dùng bằng ngôn ngữ trực quan, sinh động và mang tính cá nhân hóa cao. Mỗi người có thể nhìn thấy mình trong những “chân dung” khác nhau: người chi tiêu có kế hoạch, người sống số hóa, hay người kiên trì tích lũy từng khoản nhỏ để tạo nên giá trị lớn theo thời gian.

Một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này là tính năng tổng kết “365 ngày nhìn lại” được triển khai trên ứng dụng ngân hàng số VPBank NEO. Với cách tiếp cận dựa trên dữ liệu, tính năng này cho phép người dùng nhìn lại toàn bộ hành trình tài chính của mình trong một năm, từ mức độ chi tiêu, tích lũy đến cách sử dụng các tiện ích số. Không dừng ở việc thống kê, dữ liệu được “thổi hồn” thành những định danh, phản ánh phong cách sống và mức độ gắn bó của mỗi cá nhân với hệ sinh thái tài chính số.

Chia sẻ với báo giới, lãnh đạo VPBank cho biết: “Tính năng ‘365 ngày nhìn lại’ không chỉ tổng kết một năm tài chính, mà còn khắc họa ‘chân dung tài chính’ của người dùng, nơi dữ liệu được cá nhân hóa, phản ánh hành trình trưởng thành và phong cách sống của mỗi người”.

Trên trang cá nhân, anh Phạm Xuân (Hà Nội) bật cười khi tính năng tổng kết “365 ngày nhìn lại” gọi tên mình trong Top 10% khách hàng chi tiêu thông thái. Anh Xuân chia sẻ rằng năm 2025 của anh được “đánh dấu” bằng hàng chục đợt sale lớn nhỏ, từ mua sắm online, đặt vé máy bay cho những chuyến đi ngắn ngày, đến những bữa ăn cuối tuần cùng bạn bè.

Ở góc độ khác, nhiều người dùng lại tìm thấy chính mình trong hình ảnh “Bậc thầy số hóa”. Thanh Hằng (38 tuổi), nữ nhân viên văn phòng tại TP. Hồ Chí Minh chia sẻ rằng chị khá bất ngờ khi cả năm gần như không sử dụng tiền mặt, mọi khoản thanh toán từ cà phê buổi sáng, tiền điện nước đến đặt xe, mua sắm đều gói gọn trong app ngân hàng. “Nhìn lại mới thấy mình đã quen với một nhịp sống gọn gàng và nhẹ đầu hơn rất nhiều”, chị viết.

Dữ liệu trở thành “ngôn ngữ” của chuyển đổi số ngân hàng

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, hơn 90% giao dịch cá nhân hiện nay đã được thực hiện qua các kênh trực tuyến. Người dùng ngày càng quen với việc thanh toán, gửi tiết kiệm, đầu tư hay đặt dịch vụ chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại. Sự thay đổi này buộc các ngân hàng phải tái định hình vai trò của ứng dụng ngân hàng, từ công cụ giao dịch sang nền tảng tài chính số đa tiện ích, nơi dữ liệu đóng vai trò trung tâm.

Không chỉ VPBank, nhiều ngân hàng cũng bắt đầu “lột xác” theo hướng này. Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) với siêu app SAHA là một ví dụ. Từ một ứng dụng phục vụ các nhu cầu cơ bản như chuyển khoản, thanh toán hóa đơn hay gửi tiết kiệm, SAHA được phát triển thành nền tảng tài chính số tích hợp thêm các dịch vụ đầu tư, bảo hiểm và quản lý tài chính cá nhân. Theo lãnh đạo SHB, sau khi ra mắt, lượng khách hàng mở mới trên SAHA tăng 158% so với trước tháng 6, trong khi tỷ lệ giao dịch tăng hơn 133%. Những con số này phản ánh rõ sự dịch chuyển của người dùng sang mô hình siêu ứng dụng tài chính, nơi trải nghiệm và sự tiện lợi được đặt lên hàng đầu.

Ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch SHB khẳng định: “Ngân hàng số không còn là cuộc đua ai có ứng dụng, mà là cuộc đua về trải nghiệm, sự cá nhân hóa và khả năng đồng hành cùng khách hàng. Người dùng giờ đây cần một nền tảng linh hoạt, thông minh, tích hợp nhiều dịch vụ ‘may đo’, chứ không chỉ là công cụ giao dịch tài chính đơn thuần”.

Hơn hết, dữ liệu không chỉ giúp ngân hàng tối ưu vận hành, mà còn trở thành cầu nối giữa ngân hàng và khách hàng. Các công nghệ như dữ liệu lớn, máy học, điện toán đám mây, cùng định danh điện tử kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia cho phép ngân hàng hiểu sâu hơn về hành vi, nhu cầu và vòng đời tài chính của từng cá nhân. Trên nền tảng đó, những gợi ý chi tiêu, tiết kiệm, đầu tư được xây dựng sát với thực tế sử dụng của người dùng, thay vì các khuyến nghị mang tính đại trà.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khi khái niệm “ngân hàng số” dần trở nên phổ biến và không còn là lợi thế riêng, khả năng biến dữ liệu thành giá trị thực cho khách hàng được xem là thước đo mới của chuyển đổi số. Ở đó, ngân hàng không chỉ là nơi giữ tiền, mà là đối tác đồng hành, giúp người dùng hiểu rõ hơn về chính mình và đưa ra những quyết định tài chính thông minh hơn trong một thế giới số hóa toàn diện.

Chủ trì họp Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu chiều 12/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh dữ liệu là “tư liệu sản xuất mới”, yếu tố then chốt để phát triển trí tuệ nhân tạo, Chính phủ số và kinh tế số.