Cán bộ công đoàn trước yêu cầu mới

Trong nhiều doanh nghiệp tư nhân hiện nay, đặc biệt là những đơn vị có yếu tố đầu tư nước ngoài, sự khác biệt về văn hóa quản trị, cách tiếp cận pháp luật và kỳ vọng phúc lợi đang đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức công đoàn. Đó không còn là câu chuyện làm đúng vai trò, mà là làm thế nào để dung hòa lợi ích, tạo sự đồng thuận và giữ được sự ổn định lâu dài trong sản xuất.

Từ thực tiễn gần 50 năm phát triển của Công ty CP Nhựa Bình Minh và chia sẻ tại Hội nghị Tổng kết năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026, quán triệt Nghị quyết Đại hội V Công đoàn Công Thương Việt Nam diễn ra ngày 30/1 của bà Hoàng Việt Hương - Phó Chủ tịch Công đoàn Công ty CP Nhựa Bình Minh cho thấy, cách tổ chức công đoàn chủ động thích ứng trong môi trường quản trị đa quốc gia, coi sự thấu hiểu và kết nối con người là nền tảng cho phát triển bền vững.

Theo bà Hoàng Việt Hương, khi vận hành theo mô hình doanh nghiệp có chủ sở hữu nước ngoài, Nhựa Bình Minh áp dụng hệ thống quản trị theo chuẩn mực quốc tế, đề cao kỷ luật, tiêu chuẩn và tính minh bạch. Trong môi trường đó, người lao động Việt Nam và lãnh đạo nước ngoài phải phối hợp chặt chẽ, còn văn hóa doanh nghiệp chú trọng hiệu quả, tuân thủ và cải tiến liên tục.

Trước đặc thù này, tổ chức công đoàn không chỉ dừng lại ở vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động, mà còn phải thích ứng mạnh mẽ, trở thành cầu nối văn hóa, giải thích chính sách pháp luật Việt Nam, tạo sự thấu hiểu giữa người lao động trong nước với đội ngũ lãnh đạo nước ngoài.

Một trong những trụ cột xuyên suốt hoạt động của Công đoàn Nhựa Bình Minh là chăm lo đời sống, phúc lợi và môi trường làm việc của người lao động. Công đoàn đã phối hợp cùng doanh nghiệp xây dựng chính sách tiền lương, thưởng, phụ cấp ở nhóm dẫn đầu ngành; tổ chức các hoạt động “Tết sum vầy”, hỗ trợ người lao động khó khăn, chăm lo thai sản; cải thiện liên tục suất ăn ca, xe đưa đón, khu vệ sinh và nước uống sạch tại các nhà máy.

Bên cạnh đó, công tác an toàn, vệ sinh lao động được đặc biệt chú trọng thông qua huấn luyện an toàn định kỳ, diễn tập ứng phó tình huống khẩn cấp, giám sát môi trường làm việc, tiếng ồn và hóa chất theo tiêu chuẩn quốc tế.

Công đoàn cũng góp phần xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn kết bằng các hoạt động hội thao, bóng đá, văn nghệ, ngày hội gia đình và nhiều chương trình sinh hoạt tinh thần khác. Những hoạt động này giúp người lao động yên tâm làm việc trong môi trường đa văn hóa, qua đó góp phần giữ chân lao động lành nghề và ổn định sản xuất kinh doanh.

Theo bà Hương, sự khác biệt về ngôn ngữ, pháp luật và văn hóa quản trị là thách thức lớn tại doanh nghiệp có lãnh đạo nước ngoài. Trong khi họ thường ưu tiên hiệu quả và chi phí, người lao động Việt Nam lại coi trọng sự ổn định, an sinh và yếu tố quan hệ. Nhiều chính sách phúc lợi đặc thù của Việt Nam như lễ, Tết, phép năm hay hỗ trợ người lao động không phải lúc nào cũng trùng khớp với thông lệ quốc tế, đòi hỏi công đoàn phải kiên trì giải thích, thuyết minh để tạo sự đồng thuận.

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ

Thực tiễn hoạt động cũng cho thấy, để đảm nhận tốt vai trò kết nối và dẫn dắt, năng lực của đội ngũ cán bộ công đoàn trong doanh nghiệp tư nhân là yếu tố mang tính quyết định. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn khi nhiều cán bộ còn mang tâm lý làm việc kiêm nhiệm, thiên về hành chính, thiếu kỹ năng thương lượng, đàm phán và tư duy chiến lược, đặc biệt trong môi trường làm việc với lãnh đạo nước ngoài.

Trước thực trạng đó, Nhựa Bình Minh xác định cần chuyển từ tư duy “làm đủ vai” sang xây dựng hình ảnh cán bộ công đoàn thời đại mới. Các chương trình đào tạo được triển khai theo hướng toàn diện, từ kiến thức pháp luật lao động, chính sách ngành Công Thương đến kỹ năng đàm phán, truyền thông nội bộ, tin học và phân tích tình huống.

Từ những kinh nghiệm thực tế, Nhựa Bình Minh đề xuất cần sớm đẩy mạnh ứng dụng hồ sơ điện tử trong công tác công đoàn, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân áp dụng công nghệ thông tin hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, việc mở thêm các lớp đào tạo chuyên sâu về kỹ năng đàm phán, văn hóa đa quốc gia và xử lý tranh chấp cho khu vực doanh nghiệp tư nhân được xem là yêu cầu cấp thiết.

Việc tăng cường chia sẻ các mô hình hoạt động hiệu quả trong ngành Công Thương, cùng cơ chế hỗ trợ phù hợp cho đội ngũ cán bộ công đoàn kiêm nhiệm, cũng được kỳ vọng sẽ tạo động lực để lực lượng này gắn bó lâu dài và phát triển chuyên nghiệp hơn.

Thực tiễn tại Nhựa Bình Minh cho thấy, khi người lao động được chăm lo đúng mức, các chính sách được xây dựng trên tinh thần thấu hiểu và đội ngũ cán bộ đủ năng lực dẫn dắt, quan hệ lao động sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững.