Ukraine lần đầu công khai hình ảnh tổ hợp tên lửa phòng thủ bờ biển Harpoon đặt trên xe tải, đây cũng là lần đầu tiên cấu hình thực tế của hệ thống Harpoon do Mỹ cung cấp được hé lộ.
Theo quân đội Ukraine, danh mục gồm tổ hợp Neptune do Ukraine tự phát triển, tên lửa Naval Strike Missile (NSM) của Na Uy, RBS-15 của Thụy Điển và đặc biệt là tổ hợp Harpoon phòng thủ bờ biển do Mỹ và Đan Mạch chuyển giao cho Ukraine từ năm 2022, lần đầu được công khai trước công chúng.
Trên thực tế, Harpoon đã được Ukraine đưa vào chiến đấu ngay sau khi tiếp nhận. Tuy nhiên, Hải quân Ukraine trong nhiều năm đã chủ động giữ bí mật hình dáng bệ phóng, làm mờ hoặc loại bỏ hình ảnh này khỏi các video chính thức, dù bản thân tên lửa Harpoon đã trở thành một trong những loại vũ khí có ảnh hưởng lớn nhất mà Kiev tiếp nhận.
Việc công khai lần này cho thấy Ukraine đang sử dụng cấu hình Harpoon đặt trên khung gầm xe tải chở hàng với bệ phóng mang bốn ống chứa tên lửa. Đây là phiên bản cải tiến từ hệ thống phóng trên tàu chiến mà Hải quân Mỹ phát triển ban đầu.
Tên lửa Harpoon do Boeing chế tạo là dòng vũ khí đã phục vụ nhiều thập kỷ nhưng liên tục được nâng cấp. Tên lửa bay bám sát mặt biển, sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động để tiêu diệt mục tiêu mặt nước ở cự ly khoảng 70-130 hải lý (130-240 km), tùy từng biến thể.
Trong khi đó, Neptune vẫn là "át chủ bài" chống hạm của Ukraine. Neptune do Cục Thiết kế Luch của Ukraine phát triển trên nền tảng tên lửa Kh-35 thời Liên Xô nhưng được nâng cấp đáng kể về tầm bắn, khả năng dẫn đường và hệ thống điện tử. Phiên bản chống hạm mang đầu đạn khoảng 150 kg với tầm bắn tối đa gần 300 km.
Trong khi đó, biến thể tấn công mặt đất Long Neptune, được Tổng thống Ukraine Zelensky công bố qua các đoạn video tác chiến cuối năm 2025, có tầm bắn lên tới khoảng 1.000 km.
Xuất hiện cùng Neptune và Harpoon còn có Naval Strike Missile (NSM) của Na Uy - dòng tên lửa chống hạm thế hệ mới được thiết kế nhằm giảm tối đa khả năng bị radar đối phương phát hiện.
NSM mang đầu đạn xuyên phá nặng khoảng 120 kg, có tầm bắn từ 200-300 km tùy phiên bản, tốc độ tối đa khoảng 1.100 km/giờ. Hệ thống dẫn đường kết hợp GPS, dẫn đường quán tính và công nghệ so khớp địa hình với bản đồ số đã nạp sẵn. Ở giai đoạn cuối, tên lửa sử dụng đầu tự dẫn hồng ngoại thụ động có khả năng tự nhận dạng mục tiêu mà không phát tín hiệu, giúp hạn chế nguy cơ bị đối phương phát hiện hoặc chế áp điện tử.
Hệ thống còn lại là RBS-15 của Thụy Điển, còn được gọi là Gungir. Loại tên lửa này cũng đã được Ukraine sử dụng trong thực chiến. RBS-15 mang đầu đạn nổ phá mảnh xuyên giáp bán phần nặng khoảng 200 kg, lớn hơn đáng kể so với NSM. Tên lửa có tầm bắn khoảng 200-300 km với tốc độ tương đương NSM, nhưng sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động ở giai đoạn cuối. Đáng chú ý, hệ thống này còn có khả năng khóa vào nguồn phát gây nhiễu điện tử của đối phương nếu mục tiêu tìm cách chế áp tên lửa.
Việc Ukraine lần đầu trưng bày đồng thời cả bốn hệ thống không chỉ đơn thuần là công bố trang bị quân sự mà còn gửi đi thông điệp chiến lược. Điều đó cho thấy Kiev đã xây dựng được một mạng lưới phòng thủ bờ biển nhiều tầng, kết hợp công nghệ tên lửa của bốn quốc gia với các đặc tính khác nhau về tầm bắn, đầu đạn và phương thức dẫn đường.
