Thị trường tiền tệ bước vào tháng 6/2026 với những tín hiệu đan xen. Trong khi tỷ giá có dấu hiệu ổn định hơn sau giai đoạn chịu áp lực kéo dài từ đầu năm, thì những biến động thanh khoản ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng cùng áp lực huy động vốn trong hệ thống ngân hàng vẫn là những yếu tố cần tiếp tục theo dõi. Những diễn biến này phản ánh bức tranh tiền tệ đang chuyển sang trạng thái cân bằng mới, nơi các yếu tố hỗ trợ và thách thức cùng tồn tại.
Tỷ giá hạ nhiệt nhưng áp lực vẫn chưa hoàn toàn biến mất
Sau nhiều tháng chịu sức ép từ các yếu tố bên ngoài, thị trường ngoại hối đã xuất hiện những tín hiệu ổn định hơn. Theo báo cáo thị trường tiền tệ tháng 6/2026 của Công ty Chứng khoán SHS, trong tháng 5, tỷ giá giao ngay dao động trong biên độ hẹp từ 26.310 - 26.360 đồng/USD và không còn xuất hiện những nhịp tăng mạnh như trong quý I.
Hai yếu tố được xem là lực đỡ quan trọng đối với tỷ giá trong giai đoạn vừa qua là sự suy yếu của đồng USD trên thị trường quốc tế và diễn biến giảm của giá dầu thế giới. Chỉ số DXY giảm về quanh mốc 99 điểm so với mức 100,5 điểm vào cuối tháng 3. Cùng thời điểm, giá dầu Brent giảm gần 20%, về vùng 90 USD/thùng khi thị trường bắt đầu phản ánh khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn Iran - Mỹ trong 60 ngày.
Sự điều chỉnh của giá dầu giúp giảm nhu cầu ngoại tệ phục vụ nhập khẩu năng lượng, qua đó góp phần tháo gỡ áp lực cung cầu ngoại tệ vốn hiện hữu trong nhiều tháng trước đó. Tỷ giá hoán đổi USD/VND cũng duy trì ổn định trong biên độ từ 0 đến +3%.
Những tín hiệu tích cực của tỷ giá cũng được các tổ chức quốc tế khác nhận định. Theo dự báo tăng trưởng kinh tế quý III/2026 của Bộ phận Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore), tỷ giá VND đã ổn định hơn trong những tuần gần đây khi dao động trong vùng 26.291 - 26.372 VND/USD trong tháng 4 và tháng 5, nằm gọn trong biên độ ±5% so với tỷ giá tham chiếu hằng ngày của Ngân hàng Nhà nước.
UOB cho rằng, động thái can thiệp của Ngân hàng Nhà nước trong tháng 4 thông qua hợp đồng kỳ hạn hủy ngang 180 ngày ở mức 26.850 VND/USD đã góp phần thiết lập một ngưỡng trần hiệu quả, giúp neo kỳ vọng thị trường và hạn chế hoạt động đầu cơ. Việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran vào cuối tháng 5 cũng tạo thêm điều kiện thuận lợi cho thị trường ngoại hối.
Ở góc độ rộng hơn, các chuyên gia của UOB nhận định, sự ổn định trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào giữa tháng 5 được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Căng thẳng thương mại giảm bớt không chỉ giúp hạn chế rủi ro lan tỏa từ các biện pháp thuế quan mà còn tiếp tục củng cố vai trò của Việt Nam trong xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, hỗ trợ triển vọng thu hút vốn đầu tư nước ngoài trong trung và dài hạn.
Tuy nhiên, các tổ chức nghiên cứu vẫn duy trì quan điểm thận trọng. Theo UOB, trong ngắn hạn, đặc biệt là quý III/2026, đồng VND vẫn có thể chịu những áp lực nhất định tương tự các đồng tiền khác trong khu vực do bất ổn địa chính trị toàn cầu còn kéo dài. Dù vậy, triển vọng trung hạn vẫn được đánh giá tương đối tích cực nhờ nền tảng tăng trưởng kinh tế ổn định, dòng vốn FDI duy trì khả quan và chính sách tiền tệ tiếp tục giữ trạng thái ổn định.
Thanh khoản ngân hàng xuất hiện những cú sốc ngắn hạn
Trong khi áp lực tỷ giá có dấu hiệu dịu bớt, thị trường tiền tệ vẫn ghi nhận những biến động đáng chú ý liên quan đến thanh khoản hệ thống ngân hàng.
Theo SHS, phiên giao dịch ngày 1/6 là một minh chứng rõ nét. Lãi suất hoán đổi kỳ hạn qua đêm bất ngờ tăng lên 7,03%, trong khi lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vọt lên trên 10%. Đây là mức tăng đáng chú ý trong bối cảnh tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại bốn ngân hàng thương mại nhà nước vẫn duy trì ở quy mô khoảng 650 nghìn tỷ đồng.
SHS cho rằng, đây chủ yếu là áp lực kỹ thuật mang tính thời điểm cuối kỳ, chưa phản ánh tình trạng thiếu hụt tiền đồng mang tính hệ thống. Ngay sau đó, nhà điều hành đã thực hiện giao dịch hoán đổi mua vào 1 tỷ USD với kỳ hạn từ ngày 2/6 đến ngày 16/6, tỷ lệ trúng thầu 3,96%, qua đó hỗ trợ thanh khoản và giúp lãi suất qua đêm nhanh chóng trở lại mặt bằng bình thường.
Nhìn lại diễn biến tháng 5, Ngân hàng Nhà nước đã có ba tuần liên tiếp hút ròng thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở. Điều này khiến dư lưu hành trên thị trường mở giảm từ vùng 320.000 - 330.000 tỷ đồng xuống dưới 290.000 tỷ đồng trước khi được hỗ trợ trở lại trong tuần cuối tháng.
Riêng tuần từ ngày 25 đến 29/5, Ngân hàng Nhà nước đã hỗ trợ ròng hơn 30.732 tỷ đồng, đưa tổng dư lưu hành tăng lên khoảng 332.000 tỷ đồng vào ngày 29/5.
Diễn biến thanh khoản cũng được phản ánh rõ qua mặt bằng lãi suất liên ngân hàng. Trong ba tuần đầu tháng 5, lãi suất cho vay qua đêm chủ yếu dao động trong khoảng 5 - 6%, sau đó tăng lên vùng 7 - 7,6% vào cuối tháng khi áp lực cuối kỳ tích tụ.
Theo phân tích từ các chuyên gia của SHS, nguyên nhân của biến động mạnh trong phiên 1/6 còn đến từ sự cố kỹ thuật trên hệ thống giao dịch nghiệp vụ thị trường mở khiến một số tổ chức tín dụng không thể thực hiện giao dịch trong ngày. Sau khi Ngân hàng Nhà nước có các biện pháp xử lý kịp thời, mặt bằng lãi suất đã nhanh chóng ổn định trở lại.
Bên cạnh câu chuyện thanh khoản ngắn hạn, áp lực vốn của hệ thống ngân hàng vẫn là vấn đề được quan tâm. SHS cho biết lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tiếp tục duy trì ở nền cao trong suốt tháng 5. Dù sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước đầu tháng, phần lớn ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên khoảng 0,1 - 0,3 điểm phần trăm, song mặt bằng lãi suất huy động trung và dài hạn chưa có nhiều thay đổi đáng kể.
Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng lũy kế đến ngày 29/5 đạt khoảng 5,71%, thấp hơn cùng kỳ năm 2025. Để bổ sung nguồn vốn trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tiền gửi chưa đạt kỳ vọng, nhiều ngân hàng đang triển khai đồng thời các giải pháp huy động nguồn lực mới, bao gồm vay vốn từ các đối tác tài chính quốc tế và tăng vốn chủ sở hữu thông qua phát hành cổ phần.
Theo dự báo của UOB, Ngân hàng Nhà nước hiện vẫn duy trì lập trường thận trọng khi lạm phát bình quân 5 tháng đầu năm ở mức 4,3%, tiệm cận mục tiêu 4,5% và có thể tăng lên 5,5% trong cả năm. Trong bối cảnh vừa phải theo dõi áp lực tỷ giá vừa kiểm soát lạm phát, ưu tiên của cơ quan điều hành nhiều khả năng vẫn là giữ nguyên lãi suất điều hành.
UOB cũng lưu ý rằng cạnh tranh thanh khoản đang gia tăng khi nhu cầu tín dụng phục hồi nhanh hơn tốc độ tăng của nguồn vốn huy động. Tính đến ngày 28/4, dư nợ tín dụng đã vượt 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tổng thanh khoản chỉ tăng khoảng 7,7% kể từ đầu năm.
Những diễn biến trên cho thấy thị trường tiền tệ đang bước vào giai đoạn xuất hiện nhiều biến số mới. Tỷ giá đã bớt căng thẳng hơn so với đầu năm, song áp lực thanh khoản, yêu cầu bổ sung nguồn vốn và bài toán cân bằng giữa tăng trưởng với kiểm soát lạm phát vẫn sẽ là những yếu tố tiếp tục định hình hoạt động điều hành tiền tệ trong thời gian tới.
UOB dự báo tỷ giá USD/VND sẽ lần lượt ở mức 26.500 đồng trong quý III/2026, 26.400 đồng trong quý IV/2026, 26.300 đồng trong quý I/2027 và 26.100 đồng trong quý II/2027.
