Thị trường chứng khoán đã đi qua nửa đầu năm 2026 với nhịp tăng về điểm số, nhưng thanh khoản lại giảm khá mạnh so với giai đoạn trước. Dòng tiền không còn lan tỏa rộng mà tập trung rõ hơn vào một số nhóm cổ phiếu có câu chuyện riêng.
Từ cuộc trao đổi trong Talk show Phố Tài chính trên VTV8, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), cho rằng 6 tháng cuối năm, dòng tiền có thể tích cực hơn nhưng vẫn sẽ đi theo hướng chọn lọc, thay vì quay lại trạng thái dồi dào như các giai đoạn trước.
Thanh khoản yếu nhưng thị trường không hẳn thiếu cơ hội
Theo đánh giá của ACBS, sự phân hóa mạnh của dòng tiền hiện nay có phản ánh phần nào bức tranh kinh doanh 6 tháng đầu năm, nhưng chưa phản ánh đầy đủ. Dòng tiền đang tập trung vào những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng rõ ràng trong trung hạn và dài hạn, thậm chí đi trước cả kết quả kinh doanh thực tế. Ở chiều ngược lại, nhiều cổ phiếu định giá đã thấp nhưng vẫn thiếu dòng tiền vì nhà đầu tư còn e ngại trước các rủi ro vĩ mô như lãi suất tăng, tỷ giá chịu áp lực và nguy cơ lạm phát quay trở lại khi giá dầu thế giới neo cao.
Chính điều này tạo ra nghịch lý quen thuộc trên thị trường hiện nay: Chỉ số vẫn tăng, thậm chí có lúc lập đỉnh mới trong tháng 5, nhưng đà tăng chủ yếu tập trung vào một số ít cổ phiếu. Theo số liệu ACBS dẫn lại, tỷ lệ cổ phiếu đang giao dịch dưới đường trung bình giá 200 ngày hiện ở mức khá cao, khoảng 75% trên HOSE và 63% trên HNX. Điều đó cho thấy phần lớn thị trường vẫn chưa thoát khỏi trạng thái yếu tương đối, dù bức tranh chung nhìn qua chỉ số có vẻ sáng hơn.
Tuy nhiên, đây cũng là lý do khiến ACBS cho rằng định giá thị trường đang ở vùng hấp dẫn cho tầm nhìn trung hạn. Theo dữ liệu từ Fiinpro được bà Trang dẫn lại, P/E của VN-Index hiện vào khoảng 13,9 lần. Nếu loại trừ 4 cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup, P/E chung của thị trường chỉ còn khoảng 11,35 lần, thấp hơn cả vùng dưới 1 độ lệch chuẩn so với định giá bình quân 10 năm. Nói cách khác, thị trường chung đã ở vùng rẻ hơn đáng kể, nhưng thanh khoản yếu đang kìm hãm đà tăng giá của phần lớn cổ phiếu.
Nửa cuối năm tích cực hơn, nhưng không dễ có sóng lớn đồng loạt
Dù vậy, ACBS không quá lạc quan về một nhịp bùng nổ mạnh ngay trong 6 tháng cuối năm. Theo bà Đỗ Minh Trang, triển vọng kinh tế thế giới vẫn còn nhiều thách thức, nổi bật là nguy cơ lạm phát cao do giá nhiên liệu tăng sau khi chiến sự Trung Đông nổ ra, cùng khả năng suy thoái toàn cầu nếu tình trạng này kéo dài.
Hai yếu tố này đều tác động trực tiếp tới khả năng sinh lời của doanh nghiệp niêm yết, đồng thời khiến nhà đầu tư đòi hỏi mức sinh lời hấp dẫn hơn để bù đắp rủi ro. Khi cơ hội đó chưa đủ rõ, một phần dòng vốn sẽ tiếp tục chọn nơi trú ẩn như tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi hay trái phiếu doanh nghiệp lãi suất cao.
Theo quan sát của ACBS, dòng vốn quốc tế hiện cũng không còn vận động đơn thuần theo câu chuyện nâng hạng hay “thị trường mới nổi”, mà đang dịch chuyển theo hướng đầu tư theo chủ đề, xoay quanh AI, semiconductor, cloud và hạ tầng công nghệ. Vì vậy, việc khối ngoại rút ròng thời gian qua không phải câu chuyện riêng của Việt Nam mà là xu hướng chung ở nhiều thị trường mới nổi châu Á. Bởi vậy, ACBS khá thận trọng khi dự báo thị trường chứng khoán Việt Nam nửa cuối năm 2026.
Dù vẫn tin rằng kinh tế Việt Nam có thể duy trì mức tăng trưởng trên 8% và lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết giữ được nhịp tăng khoảng 14%–15%, ACBS cho rằng bối cảnh chung chưa thật sự thuận lợi để thu hút một làn sóng tiền mạnh. Sự kiện nâng hạng thị trường vào tháng 9/2026 là tích cực, nhưng dòng vốn ETF thụ động nhiều khả năng chỉ bắt đầu giải ngân từ quý I/2027 và với tỷ lệ ban đầu chưa lớn. Vì vậy, nếu xu hướng dòng tiền toàn cầu vẫn như nửa đầu năm, hiệu ứng từ nâng hạng trong ngắn hạn có thể không quá mạnh.
Kịch bản cơ sở mà ACBS đưa ra là thị trường sẽ giao dịch trong vùng 1.750 – 1.950 điểm với thanh khoản ở mức vừa phải. Trong bối cảnh đó, dòng tiền sẽ tiếp tục phân hóa. Theo bà Trang, những chủ điểm đầu tư đáng chú ý trong nửa cuối năm gồm nhóm hưởng lợi từ nâng hạng chính thức, các doanh nghiệp gắn với đầu tư công, doanh nghiệp hưởng lợi từ giá dầu cao và nhóm cổ phiếu phòng thủ có nợ vay thấp, cổ tức tiền mặt cao.
Tương ứng với các chủ điểm này là những cổ phiếu vốn hóa lớn, còn room ngoại và có khả năng nằm trong danh mục ETF của FTSE, thường tập trung ở ngân hàng, bất động sản, bán lẻ vốn hóa lớn. Bên cạnh đó là một số cổ phiếu đầu ngành về vật liệu xây dựng, hạ tầng, dầu khí thượng nguồn và trung nguồn có backlog lớn, tiền mặt cao, nợ vay thấp. Nhóm cuối cùng là hàng thiết yếu, điện nước hoặc bán lẻ có dòng tiền mạnh, tỷ lệ cổ tức tốt và định giá đủ hấp dẫn.
Từ đó, chuyên gia ACBS khuyến nghị nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng tiền mặt cao hơn trong giai đoạn này để hưởng lợi từ môi trường lãi suất hiện tại. Phần tiền mặt đó có thể được phân bổ vào tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi hoặc trái phiếu doanh nghiệp có lãi suất hấp dẫn.
Với danh mục cổ phiếu, chiến lược phù hợp không phải giải ngân rộng, mà chỉ mua ở những vùng định giá thực sự hấp dẫn. Theo bà Trang, do thị trường đang phân hóa rất mạnh, việc nhìn chỉ số chung để xác định vùng giá hợp lý là chưa đủ. Nhà đầu tư cần kết hợp giữa triển vọng tăng trưởng của từng ngành với định giá cụ thể của từng nhóm cổ phiếu.
Nhìn tổng thể, 6 tháng cuối năm 2026 có thể không phải giai đoạn thị trường “dễ kiếm tiền” như những chu kỳ dòng tiền dồi dào trước đây. Nhưng đây lại là giai đoạn phù hợp hơn cho những nhà đầu tư kiên nhẫn, biết chọn nhóm ngành, chọn doanh nghiệp và chờ đúng điểm giải ngân. Khi thanh khoản còn hạn chế, thị trường càng có xu hướng thưởng nhiều hơn cho sự chọn lọc thay vì cho sự hưng phấn đại trà.
