Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một dấu mốc lớn khi FTSE xác nhận lộ trình nâng hạng vào tháng 9 tới. Tuy nhiên, diễn biến thực tế vẫn khá thận trọng. Chỉ số có tăng, nhưng thanh khoản chưa bùng nổ, còn khối ngoại vẫn duy trì bán ròng.
Theo chia sẻ của ông Huỳnh Tuần Khánh - CFA, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam tại Talk showPhố Tài chínhtrên VTV8, điều này không quá bất ngờ nếu nhìn trong bối cảnh đầu tư toàn cầu hiện nay.
Ông Khánh cho rằng có hai lực cản chính. Với nhà đầu tư trong nước, lãi suất tiết kiệm tăng lên mức hấp dẫn khiến dòng tiền chưa sẵn sàng dịch chuyển mạnh sang cổ phiếu. Khi tài sản an toàn vẫn cho lợi tức tốt, tâm lý thận trọng là điều dễ hiểu.
Với nhà đầu tư nước ngoài, áp lực còn lớn hơn. Thị trường thế giới đang có nhiều cơ hội hấp dẫn hơn, nhất là ở các cổ phiếu công nghệ, AI tại Mỹ hay bán dẫn tại Hàn Quốc. Đây đều là những nhóm có thanh khoản cao, có câu chuyện tăng trưởng rõ và đủ sức hút với các quỹ chuyên nghiệp. Theo ông Khánh, trong bối cảnh đó, nâng hạng của Việt Nam là tích cực, nhưng chưa đủ để tạo ngay một làn sóng vốn lớn quay lại.
Theo ông Huỳnh Tuần Khánh, phần lớn quỹ ngoại đã theo dõi Việt Nam từ vài năm trước. Vì vậy, câu chuyện nâng hạng không còn quá mới và đã phần nào được phản ánh vào danh mục từ năm 2025. Nói cách khác, thị trường thường đi trước sự kiện.
Ông dẫn ước tính của FTSE cho thấy dòng tiền từ các quỹ ETF mô phỏng chỉ số FTSE EM Index có thể đưa vào thị trường hơn 1 tỷ USD. Tuy nhiên, lượng vốn này sẽ không giải ngân một lần mà chia thành 4 đợt, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Đây là dòng vốn thụ động, có lịch trình rõ ràng, không phải dòng tiền đột biến.
Với dòng vốn chủ động, ông Khánh ước tính quy mô có thể vào khoảng 3-4 tỷ USD. Nhưng để số vốn này thực sự chảy mạnh vào Việt Nam, thị trường phải có thêm lý do đủ hấp dẫn. Theo ông, đó phải là tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp rõ hơn, chất lượng công bố thông tin tốt hơn và cơ chế tiếp cận thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài. Nếu chỉ có câu chuyện nâng hạng, thị trường khó giữ được dòng tiền lâu dài.
Kinh nghiệm từ các thị trường đi trước cũng cho thấy điều này. Theo ông Khánh, nhiều thị trường như Ả Rập Saudi, Qatar hay Kuwait thường tăng mạnh trong 12-18 tháng trước nâng hạng nhờ kỳ vọng, nhưng sau đó lại điều chỉnh khi sự kiện chính thức diễn ra. Hiện tượng “mua tin đồn, bán tin tức” là khá phổ biến. Chỉ một số ít thị trường giữ được đà tăng sau nâng hạng, và điểm chung là phải có nội lực doanh nghiệp đủ mạnh.
Nhìn lại Việt Nam, VN-Index đã tăng khá mạnh trong năm 2025, trong đó có một phần phản ánh kỳ vọng nâng hạng. Vì vậy, theo ông Khánh, câu hỏi quan trọng bây giờ không còn là có được nâng hạng hay không, mà là sau nâng hạng, thị trường có đủ câu chuyện nội tại để giữ đà tăng hay không.
Ông đánh giá Việt Nam vẫn hấp dẫn trong trung và dài hạn nhờ ổn định chính trị, điều hành linh hoạt, lực lượng lao động trẻ, vị trí tốt trong chuỗi cung ứng và dòng vốn FDI duy trì tăng. Nhưng trong ngắn hạn, nhà đầu tư ngoại vẫn phải cân nhắc kỹ giữa tiềm năng của Việt Nam với nhiều cơ hội khác trên thế giới.
Theo ông Khánh, để hút vốn ngoại tốt hơn, thị trường cần làm nhanh hai việc. Một là rút ngắn và đơn giản hóa thủ tục cấp phép thành lập quỹ mới, vì trong đầu tư, chậm thời gian đồng nghĩa mất cơ hội. Hai là nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, tính minh bạch và tốc độ công bố thông tin. Đây mới là nền tảng để các quỹ thực sự yên tâm rót vốn và ở lại lâu hơn.
Về phía doanh nghiệp, ông Huỳnh Tuần Khánh cũng chia sẻ về việc KIM Việt Nam đang hoàn thiện hồ sơ thành lập các quỹ ETF và quỹ mở mới, đồng thời đẩy mạnh kết nối các cơ hội IPO, phát hành riêng lẻ giữa doanh nghiệp Việt Nam và nhà đầu tư Hàn Quốc. Doanh nghiệp định vị vai trò là cầu nối tài chính giữa hai thị trường trong chu kỳ mới.
Tựu chung lại, nâng hạng là bước tiến quan trọng, nhưng chưa thể tự nó tạo ra cú hích đủ lớn cho dòng vốn ngoại. Điều thị trường cần hơn sau cột mốc này là một câu chuyện tăng trưởng đủ rõ, đủ bền và đủ cạnh tranh với các cơ hội đầu tư khác trên thế giới.
