Đà Nẵng đề xuất chuyển vị trí ga đường sắt tốc độ cao
Mới đây, Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng đã có báo cáo gửi UBND thành phố, đề xuất chủ trương điều chỉnh vị trí quy hoạch ga hành khách thuộc dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Theo phương án được đề xuất, nhà ga sẽ được chuyển từ khu vực phường Hòa Khánh về nút giao quốc lộ 14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi tại Km 706+300, thuộc xã Bà Nà. Vị trí mới cách địa điểm quy hoạch hiện nay khoảng 5 km về phía đông nam.
Theo Sở Xây dựng, trước thời điểm sáp nhập đơn vị hành chính, trên cơ sở quy mô, không gian phát triển và quỹ đất của TP. Đà Nẵng cũ, vị trí ga hành khách được dự kiến bố trí tại khu vực phía bắc đường Hoàng Văn Thái, thuộc phường Hòa Khánh. Phương án này nhằm bảo đảm khả năng kết nối và tạo động lực phát triển trong phạm vi đô thị hiện hữu.
Tuy nhiên, sau khi thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam sáp nhập, không gian phát triển đô thị - kinh tế của thành phố được mở rộng đáng kể. Sự thay đổi về quy mô không gian tạo ra các dư địa mới về quỹ đất, hạ tầng và khả năng tổ chức các mô hình phát triển đô thị theo định hướng đầu mối giao thông công cộng, tức mô hình TOD.
Trong bối cảnh mới, việc rà soát, đánh giá lại và nghiên cứu điều chỉnh vị trí ga được cho là cần thiết, nhằm bảo đảm phù hợp hơn với cấu trúc không gian phát triển mới của thành phố. Nếu được lựa chọn hợp lý, nhà ga không chỉ là điểm dừng giao thông, mà còn có thể trở thành hạt nhân thúc đẩy phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và logistics trong khu vực phía tây - tây nam Đà Nẵng.
Theo quy hoạch hiện hành, ga hành khách được bố trí phía bắc nút giao đường Bà Nà - Suối Mơ với tuyến cao tốc Bắc - Nam. Tuy nhiên, khu vực này có địa hình đồi núi dốc, đòi hỏi khối lượng đào đắp lớn, kỹ thuật thi công phức tạp, kéo theo chi phí đầu tư cao và thời gian triển khai có thể kéo dài.
Trong khi đó, khu vực xã Bà Nà được đánh giá có địa hình tương đối bằng phẳng hơn, gồm nhiều đồi thấp và đồng ruộng, thuận lợi cho thi công, đồng thời có thể giảm chi phí san lấp mặt bằng. Đây cũng là vị trí giao cắt của nhiều trục giao thông quan trọng như quốc lộ 14B, quốc lộ 14G và tuyến cao tốc Bắc - Nam, tạo điều kiện hình thành đầu mối kết nối liên vùng.
Theo cơ quan chuyên môn, khu vực đề xuất còn có quỹ đất đủ lớn để hình thành đô thị nén đa chức năng trong bán kính khoảng 800 - 1.000 m quanh nhà ga.
Ngoài vai trò đầu mối hành khách, vị trí mới cũng có điều kiện để phát triển trung tâm logistics kết nối đường sắt, hàng không và các khu công nghiệp, đồng thời tăng cường khả năng liên kết vùng với Hội An. Sở Xây dựng đánh giá phương án này còn giúp cân bằng hơn khoảng cách giữa các ga trên tuyến. Cụ thể, từ ga đề xuất đến ga Chân Mây khoảng 46 km và đến ga Tam Kỳ khoảng 61 km, trong khi phương án hiện tại lần lượt là 40 km và 67 km.
Nhiều địa phương cùng rà soát hướng tuyến
Không chỉ Đà Nẵng, một số địa phương khác cũng đang kiến nghị rà soát, điều chỉnh cục bộ quy hoạch dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để phù hợp hơn với điều kiện thực tế, hạn chế tác động đến khu dân cư, di tích, công trình đặc thù và các quy hoạch đã được phê duyệt.
Trước đó, Sở Xây dựng Đắk Lắk cho biết đã có báo cáo về tình hình thực hiện dự án đoạn qua địa bàn tỉnh. Đoạn tuyến qua Đắk Lắk dài 98,68 km, đi qua 13 xã, phường, có điểm đầu tại xã Xuân Lộc và điểm cuối tại xã Hòa Xuân. Tuyến có 1 ga hành khách tại Hòa Thành, thuộc phường Phú Yên, cùng 2 trạm bảo dưỡng tại xã Xuân Thọ và ga Tuy Hòa.
Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, phương án tuyến hiện nay vẫn còn nhiều điểm vướng mắc khi đi qua hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến các khu dân cư và một số công trình đặc thù như chùa Từ Quang, chùa Kim Quang, cô nhi viện Mằng Lăng thuộc nhà thờ Mằng Lăng, đình Phú Đa và Trại tạm giam số 2 thuộc Công an tỉnh. Địa phương đã nhiều lần kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh hướng tuyến nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các công trình văn hóa, lịch sử và khu dân cư hiện hữu.
Tại Gia Lai, UBND tỉnh cũng đã có văn bản kiến nghị Bộ Xây dựng và Ban Quản lý dự án Thăng Long rà soát, điều chỉnh cục bộ hướng tuyến dự án đường sắt này qua địa bàn. Mục tiêu là hạn chế thấp nhất việc chồng lấn, ảnh hưởng đến các quy hoạch đô thị, khu dân cư, khu tái định cư, dự án trọng điểm và di tích lịch sử.
Theo rà soát của Gia Lai, hướng tuyến sơ bộ của dự án có khả năng ảnh hưởng đến một số khu tái định cư mới được đầu tư phục vụ giải phóng mặt bằng, khu công nghiệp và các dự án trọng điểm khác. Vì vậy, tỉnh đề nghị cơ quan chức năng chỉ đạo đơn vị tư vấn cập nhật đầy đủ hướng tuyến của dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn, xác định phạm vi chồng lấn để điều chỉnh tuyến đường sắt tốc độ cao cho phù hợp, nhất là tại đoạn Km 953+500 đến Km 962 và khu vực bố trí ga Diêu Trì.
