Đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh
Trình bày những nội dung cơ bản của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, trong đó có Nghị quyết số 27, Nghị quyết số 57, Nghị quyết số 66 và Nghị quyết số 68 về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tinh gọn bộ máy và phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Dự án Luật được sắp xếp, thay đổi bố cục gồm 3 Điều, tập trung vào một số nội dung chính. Trong đó, dự thảo đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho việc đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Một nội dung đáng chú ý là bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Theo đó, việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền sẽ được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.
Quy định này nhằm luật hóa các nội dung đã được thực hiện tạm thời theo Nghị quyết số 66.18 và Nghị quyết số 18 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Bên cạnh đó, dự án Luật bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, do Luật Đầu tư đã loại bỏ dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Theo phương án đề xuất, không quy định điều kiện đối với tổ chức, cá nhân giám định mà chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động cung cấp dịch vụ. Các nghĩa vụ trong thực hiện hoạt động giám định, trình tự, thủ tục thực hiện giám định dự kiến được quy định tại văn bản dưới luật, làm cơ sở cho công tác quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra.
Ngoài ra, dự án Luật lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng và giao Chính phủ quy định chi tiết. Việc này nhằm bảo đảm sự thống nhất với các quy định tương ứng về quyền sở hữu công nghiệp trước đây cũng đã được quy định tại nghị định.
Với các nội dung sửa đổi, bổ sung nêu trên, dự án Luật sẽ bãi bỏ 18 thủ tục hành chính và cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh.
Cụ thể, dự án Luật cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, gồm 1 điều kiện đối với tổ chức và cắt giảm 4 điều kiện đối với cá nhân. Đồng thời, cắt giảm 16 thủ tục liên quan đến cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận tổ chức giám định sở hữu trí tuệ và thẻ giám định viên sở hữu trí tuệ; cắt giảm 2 thủ tục về đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.
Đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm đồng bộ pháp luật
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu khẳng định, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ với cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn như được nêu tại Tờ trình của Chính phủ.
Theo đó, dự án Luật sửa đổi, bổ sung 18/222 điều của Luật hiện hành. Trình tự, thủ tục xây dựng dự án Luật cơ bản bảo đảm đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị nghiêm túc, đầy đủ các tài liệu theo quy định, đủ điều kiện để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến.
Về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính tương thích với điều ước quốc tế; tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất với hệ thống pháp luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy nội dung dự thảo Luật cơ bản phù hợp và thể chế hóa khá toàn diện các quan điểm, chủ trương của Đảng và các kết luận, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính.
Dự thảo cũng đáp ứng các yêu cầu về bảo đảm quốc phòng, an ninh, chính sách dân tộc và bình đẳng giới như đã được đánh giá, phân tích cụ thể tại Báo cáo thẩm tra.
Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật để thể chế hóa đầy đủ hơn các chủ trương, định hướng của Đảng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đặc biệt là Kết luận số 51-KL/TW của Bộ Chính trị đối với yêu cầu hoàn thiện thể chế sở hữu trí tuệ hiện đại, đồng bộ, thích ứng hiệu quả với kinh tế số.
Đồng thời, cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát toàn diện, kỹ lưỡng từng nội dung của dự thảo Luật, bảo đảm việc sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ không làm phát sinh chồng chéo, mâu thuẫn với các điều ước, hiệp định và cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đặc biệt là Công ước quốc tế về bảo hộ giống cây trồng mới (Công ước UPOV).
Theo Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, dự thảo Luật cơ bản đáp ứng các yêu cầu về bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Dù vậy, cơ quan này đề nghị tiếp tục rà soát các quy định pháp luật có liên quan, nhất là các quy định về quản lý nhà nước đối với quyền đối với giống cây trồng, như tại khoản 4 Điều 13 và khoản 2 Điều 30 của Luật Trồng trọt, nhằm bảo đảm không phát sinh mâu thuẫn, chồng chéo.
Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ như hồ sơ Chính phủ trình, tập trung vào 3 nội dung chính, bao gồm:
Một là, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Hai là, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư.
Ba là, kiện toàn và điều chỉnh sự phân công cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về bảo hộ giống cây trồng.
Trên cơ sở các ý kiến tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương giúp Chính phủ hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, trình Quốc hội theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Đồng thời, tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất giữa các luật có liên quan và rà soát hệ thống các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, bảo đảm có sự điều chỉnh đồng bộ, khả thi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu để tiếp tục sửa đổi toàn diện Luật này vào thời điểm phù hợp.
Dựa trên hồ sơ hoàn chỉnh dự án Luật do Chính phủ trình, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ hoàn chỉnh báo cáo thẩm tra để trình Quốc hội xem xét theo quy định, đồng thời đề nghị các cơ quan phối hợp gửi tài liệu cho các đại biểu Quốc hội theo đúng quy định.
