20 năm trước, ít ai có thể hình dung một doanh nghiệp vừa hoàn tất cổ phần hóa, với số vốn điều lệ 14,4 tỷ đồng và nguồn tiền mặt hơn 6 tỷ đồng, lại có thể vươn lên trở thành doanh nghiệp nông sản đầu tiên của Việt Nam đạt kim ngạch xuất nhập khẩu trên 2 tỷ USD. Hành trình ấy không chỉ là câu chuyện tăng trưởng của một doanh nghiệp mà còn phản ánh sự chuyển mình của ngành nông sản Việt trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Năm 2006, khi Intimex chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, doanh nghiệp đối mặt với vô vàn khó khăn. Vốn điều lệ 14,4 tỷ đồng, trong đó phần lớn là giá trị tài sản và thương hiệu, còn lượng tiền mặt phục vụ sản xuất, kinh doanh chỉ khoảng 6,4 tỷ đồng. Trong khi phải duy trì hoạt động của gần 100 cán bộ, nhân viên cùng hàng loạt chi phí vận hành. Với nguồn lực như vậy, việc tồn tại đã là thách thức, chưa nói đến phát triển.
Thế nhưng, thay vì nhìn vào những gì còn thiếu, ban lãnh đạo Intimex lựa chọn đặt niềm tin vào con người, vào sự đồng hành của đối tác và khả năng của doanh nghiệp. Trong năm đầu tiên sau cổ phần hóa, Intimex đã đạt kim ngạch xuất khẩu 100 triệu USD, tạo nền tảng để doanh nghiệp từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Thành công ban đầu ấy giúp doanh nghiệp nhận ra rằng, vốn là yếu tố quan trọng nhưng không quyết định tất cả. Điều tạo nên khác biệt chính là niềm tin và uy tín trong kinh doanh.
“Chữ Tín” trở thành nền tảng phát triển
Trong suốt 20 năm phát triển, Intimex luôn kiên định với triết lý lấy “chữ Tín” làm nền tảng.
Theo chia sẻ của ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Intimex Group tại buổi lễ kỷ niệm 20 năm thành lập: “Vốn có thể ít, kinh nghiệm có thể chưa nhiều, nhưng nếu đánh mất niềm tin của khách hàng, đối tác, người lao động và người nông dân thì rất khó xây dựng một doanh nghiệp phát triển bền vững. Chính quan điểm đó đã chi phối nhiều quyết định quan trọng trong suốt quá trình phát triển của Intimex”.
Ông Nam cho biết thêm: “Một trong những quyết định mang tính bước ngoặt là thay đổi phương thức thu mua nông sản. Trong bối cảnh thị trường lúc đó chủ yếu áp dụng hình thức ứng tiền trước cho đại lý rồi chờ giao hàng, kéo theo nhiều rủi ro về dòng tiền, Intimex lựa chọn cách làm hoàn toàn khác: thanh toán ngay khi người nông dân giao hàng vào kho.
Chính sách tưởng chừng đơn giản này nhanh chóng tạo ra sự khác biệt lớn trên thị trường. Người nông dân yên tâm bán hàng vì được thanh toán ngay, đối tác gia tăng niềm tin trong hợp tác, còn các ngân hàng cũng đánh giá cao tính minh bạch và khả năng quản trị của doanh nghiệp. Nhờ đó, Intimex có điều kiện tiếp cận các khoản tín dụng tín chấp để mở rộng đầu tư và xây dựng hệ thống nhà máy chế biến trên cả nước”.
“Nhiều bước ngoặt của Intimex không bắt nguồn từ những quyết định mang tính đột phá, mà đến từ việc kiên trì thực hiện những nguyên tắc tưởng như rất bình thường trong suốt nhiều năm. Chính sự nhất quán ấy đã tạo dựng uy tín và trở thành tài sản lớn nhất của doanh nghiệp”, ông Nam nhấn mạnh.
Nếu “chữ Tín” là nền móng thì đổi mới chính là động lực giúp Intimex tăng trưởng. Trong quá trình phát triển, doanh nghiệp không lựa chọn con đường an toàn mà chủ động thực hiện chiến lược mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A) từ khá sớm.
Ở thời điểm nhiều doanh nghiệp e ngại tiếp quản những đơn vị đang gặp khó khăn, Intimex lại nhìn thấy cơ hội tái cấu trúc.
“Một nhà máy có thể cũ, một doanh nghiệp có thể thua lỗ, nhưng nếu vẫn còn đội ngũ lao động, vùng nguyên liệu và thị trường tiêu thụ thì vẫn có khả năng phục hồi nếu được quản trị đúng hướng”, ông Nam nói.
Thực tế cho thấy chiến lược này đã mang lại hiệu quả tích cực. Nhiều đơn vị sau khi được Intimex tiếp nhận không chỉ ổn định hoạt động mà còn phát triển, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động tại các địa phương. Quan trọng hơn, việc mở rộng thông qua M&A giúp doanh nghiệp nhanh chóng hình thành chuỗi cung ứng quy mô lớn trong lĩnh vực nông sản.
Cùng với đó, Intimex từng bước mở rộng hoạt động từ cà phê sang lúa gạo và nhiều ngành hàng khác. Ba năm đầu tham gia lĩnh vực lúa gạo được đánh giá là giai đoạn nhiều thử thách khi doanh nghiệp vừa đầu tư, vừa học hỏi để hoàn thiện quy trình và tiêu chuẩn chất lượng. Tuy nhiên, chính quá trình này giúp Intimex xây dựng mô hình kinh doanh đa ngành hàng, tạo khả năng bổ trợ giữa các lĩnh vực.
Theo đó, khi mùa vụ cà phê kết thúc, dòng tiền được chuyển sang thu mua lúa gạo; ngược lại, lợi thế của ngành hàng này cũng hỗ trợ ngành hàng khác vượt qua những giai đoạn khó khăn của thị trường. Mô hình đa ngành hàng không chỉ giúp tối ưu nguồn lực mà còn tăng khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường nông sản toàn cầu.
Đầu tư chế biến sâu để nâng giá trị nông sản Việt
Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn của doanh nghiệp trong bối cảnh ngành cà phê Việt Nam nhiều năm giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu cà phê nhân nhưng giá trị gia tăng thu về vẫn còn khiêm tốn.
Ông Nam cho biết, câu hỏi luôn được doanh nghiệp trăn trở là vì sao Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê nhân lớn thứ hai thế giới nhưng phần lớn giá trị gia tăng lại thuộc về các công đoạn chế biến sau thu hoạch. Nếu tiếp tục chỉ xuất khẩu nguyên liệu, doanh nghiệp sẽ khó tạo được lợi thế cạnh tranh bền vững và khó nâng cao giá trị cho hạt cà phê cũng như thu nhập của người trồng cà phê.
Từ suy nghĩ đó, Intimex quyết định đầu tư 600 tỷ đồng xây dựng nhà máy sản xuất cà phê hòa tan. Đây là khoản đầu tư rất lớn vào thời điểm triển khai, trong khi thị trường còn nhiều biến động và hiệu quả của mô hình chế biến sâu chưa được kiểm chứng rõ ràng.
Thử thách lớn nhất đến ngay khi dự án gần hoàn thành. Đại dịch COVID-19 bùng phát khiến các chuyên gia nước ngoài không thể tiếp tục ở lại Việt Nam để bàn giao công nghệ. Một dây chuyền hiện đại với mức độ tự động hóa cao đứng trước nguy cơ không thể vận hành đúng tiến độ.
Trong hoàn cảnh đó, Intimex lựa chọn đặt niềm tin vào đội ngũ kỹ sư trong nước. Điều doanh nghiệp tự hào nhất sau khi nhà máy hoàn thành giai đoạn hai với công suất 10.000 tấn/năm không chỉ là quy mô sản xuất, mà là việc đã xây dựng được đội ngũ nhân lực đủ năng lực tiếp tục phát triển các giai đoạn tiếp theo.
Không dừng lại ở lĩnh vực cà phê, Intimex từng bước mở rộng đầu tư vào chuỗi giá trị lúa gạo, hoàn thiện hệ thống chế biến và logistics, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhiều quốc gia nhập khẩu đang chuyển từ yêu cầu về sản lượng sang yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Vượt mốc 2 tỷ USD và hướng tới những giá trị lớn hơn
Năm 2025 đánh dấu cột mốc đặc biệt khi Intimex trở thành doanh nghiệp nông sản đầu tiên của Việt Nam đạt kim ngạch xuất nhập khẩu trên 2 tỷ USD. Đây không chỉ là thành tích của riêng doanh nghiệp mà còn cho thấy năng lực cạnh tranh ngày càng cao của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu.
Tuy nhiên, theo ông Nam, con số 2 tỷ USD không phải là đích đến cuối cùng mà chỉ là dấu mốc trên hành trình phát triển. Điều doanh nghiệp tự hào nhất sau 20 năm không nằm ở doanh thu, quy mô nhà máy hay thứ hạng xuất khẩu, mà ở việc vẫn giữ được niềm tin của khách hàng, đối tác, các tổ chức tín dụng và hàng triệu nông dân trên khắp các vùng nguyên liệu. Chính niềm tin ấy được xem là tài sản lớn nhất mà Intimex tích lũy trong suốt quá trình phát triển.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Intimex xác định sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào chế biến sâu, mở rộng chuỗi cung ứng lúa gạo, tăng cường hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước, đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi số và phát triển theo hướng xanh, bền vững. Doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn mới của thương mại quốc tế.
Sau 20 năm, từ xuất phát điểm chỉ với 14,4 tỷ đồng vốn điều lệ, Intimex đã tạo dựng được vị thế hàng đầu trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Nhưng hơn cả những con số, hành trình ấy cho thấy một bài học có giá trị đối với cộng đồng doanh nghiệp: chữ Tín, tư duy đổi mới và khát vọng nâng tầm giá trị nông sản Việt Nam mới chính là nền tảng để phát triển bền vững trong kỷ nguyên hội nhập.
