Hàng loạt vướng mắc tiếp tục được chỉ ra
Tại Diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp và môi trường năm 2026 diễn ra ngày 18/6, nhiều hiệp hội ngành hàng, tổ chức doanh nghiệp trong và ngoài nước ghi nhận những kết quả tích cực trong cải cách hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời đề xuất tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại nhằm tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phan Tuấn Hùng và Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch đồng chủ trì phiên đối thoại trong khuôn khổ Diễn đàn. Ảnh: Tùng Đinh
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa hoàn thành đợt cải cách lớn với việc cắt giảm 8.987 ngày giải quyết thủ tục hành chính, tương đương giảm 53,39%; tiết kiệm khoảng 5.310 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, giảm 54,73%. Đồng thời, Bộ đã bãi bỏ 108 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 88 thủ tục và cắt giảm 36,25% ngành nghề kinh doanh có điều kiện, vượt yêu cầu của Trung ương.
Đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao những nỗ lực cải cách của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong thời gian qua. Theo VCCI, việc rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, sửa đổi các điều kiện đầu tư kinh doanh và triển khai các nghị quyết của Chính phủ đã góp phần giảm đáng kể chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục và nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, khảo sát của VCCI đầu năm 2026 ghi nhận gần 800 kiến nghị của doanh nghiệp liên quan đến thể chế, thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Trong đó, nhiều nội dung thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Từ phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, VCCI tổng hợp 7 nhóm vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ. Đó là tình trạng thiếu hướng dẫn thực hiện đối với một số quy định đã được luật hóa; sự chưa thống nhất giữa các văn bản pháp luật; các yêu cầu quản lý chưa có công cụ thực thi tương ứng; chi phí tuân thủ còn cao; thủ tục hành chính còn nhiều khâu kiểm tra; điều kiện kinh doanh chưa minh bạch và việc áp dụng các biện pháp quản lý hành chính còn nặng thay vì quản lý dựa trên mức độ rủi ro. Theo VCCI, cải cách trong giai đoạn tới cần hướng tới giảm gánh nặng tuân thủ, tăng khả năng dự báo của chính sách và tạo môi trường đầu tư ổn định hơn cho doanh nghiệp.
Từ góc độ doanh nghiệp châu Âu, bà Lê Thị Hồng Nhi, đại diện EuroCham và Unilever Việt Nam, cho biết cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao những cải cách trong lĩnh vực môi trường và phát triển bền vững. Tuy nhiên, một số thủ tục môi trường vẫn mất nhiều thời gian xử lý, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghệ cao.
EuroCham đề xuất cơ quan quản lý nghiên cứu đơn giản hóa quy trình cấp giấy phép môi trường, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và áp dụng phương thức quản lý dựa trên rủi ro. Những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt hoặc áp dụng công nghệ xanh nên được hưởng cơ chế thuận lợi hơn nhằm khuyến khích đầu tư đổi mới công nghệ. Đối với cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), cộng đồng doanh nghiệp châu Âu bày tỏ ủng hộ mục tiêu thúc đẩy kinh tế tuần hoàn nhưng đề nghị có lộ trình triển khai phù hợp, tránh phát sinh chi phí hoặc thủ tục hành chính đột ngột.
Trong lĩnh vực nuôi biển, bà Nguyễn Thị Hồng Nhung, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam, cho rằng ngành nuôi biển công nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn về quy hoạch, thủ tục giao khu vực biển, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo hiểm và đào tạo nguồn nhân lực. Hiệp hội kiến nghị sớm hoàn thiện quy hoạch không gian biển, đơn giản hóa thủ tục giao khu vực biển, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia cho nuôi biển công nghiệp và ban hành cơ chế bảo hiểm phù hợp nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư dài hạn.
Tương tự, đại diện các hiệp hội trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thức ăn chăn nuôi và giống vật nuôi cũng đề xuất tiếp tục cắt giảm các thủ tục khảo nghiệm, hợp quy, kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào và đơn giản hóa quy trình đăng ký sản phẩm. Nhiều ý kiến cho rằng cần chuyển mạnh sang phương thức hậu kiểm, công nhận các tiêu chuẩn quốc tế đối với một số sản phẩm có rủi ro thấp nhằm giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước.
Tiếp tục cắt giảm thủ tục, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Trao đổi với doanh nghiệp tại diễn đàn, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp thu đầy đủ các kiến nghị để tiếp tục hoàn thiện chính sách và quy trình quản lý. Ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, cho biết nhiều phản ánh tập trung vào các nội dung liên quan đến đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, quy chuẩn tái sử dụng nước thải, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất và hệ thống quản lý dữ liệu môi trường.
Rất đông đại biểu, phóng viên các cơ quan báo chí tham gia Diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tại đầu cầu Hà Nội, sáng 18/6. Ảnh: Tùng Đinh
Theo ông Quang, Bộ sẽ tiếp tục rà soát các quy định nhằm bảo đảm rõ ràng, thống nhất và thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện. Sau các đợt cải cách gần đây, số lượng đối tượng phải thực hiện thủ tục môi trường đã giảm đáng kể, nhiều cơ sở chỉ còn thực hiện đăng ký môi trường thay vì xin giấy phép như trước.
Đối với các kiến nghị về nuôi biển, ông Dương Văn Cường, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, cho biết cơ quan quản lý đang tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển nuôi biển công nghiệp, trong đó có các nội dung về giao khu vực biển, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo hiểm và hỗ trợ đầu tư. Theo ông Cường, dự thảo nghị định mới thay thế Nghị định 67 sẽ bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho nuôi biển như bảo hiểm tài sản, hỗ trợ hạ tầng, chuyển đổi vật liệu nuôi thân thiện môi trường và đào tạo nhân lực.
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, Bộ sẽ tiếp tục coi cải cách thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng.
Theo Thứ trưởng, cùng với phân cấp, phân quyền, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải đơn giản hóa thực chất các thủ tục, giảm tối đa giấy tờ và chi phí tuân thủ. Đáng chú ý, dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi dự kiến trình Quốc hội vào tháng 7 tới sẽ thay đổi căn bản phương thức quản lý theo hướng giảm dần cấp phép, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.“Điều chúng tôi hướng tới không chỉ là chuyển thủ tục từ Bộ xuống địa phương mà quan trọng hơn là phải làm cho hồ sơ đơn giản hơn, doanh nghiệp thực hiện thuận lợi hơn và giảm tối đa chi phí tuân thủ”,Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết các ý kiến của doanh nghiệp, hiệp hội sẽ được tổng hợp, phân loại và xử lý theo từng nhóm vấn đề. Những nội dung vượt thẩm quyền sẽ được phối hợp với các bộ, ngành liên quan để báo cáo Chính phủ xem xét, tháo gỡ trong thời gian tới.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao gắn với phát triển xanh và bền vững, việc tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và nâng cao chất lượng thực thi được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp đầu tư, đổi mới công nghệ và mở rộng sản xuất.
