Tạo sân chơi công bằng cho doanh nghiệp trong nước và FDI
Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài vừa được ban hành vào đầu tháng 6/2026 xác định rõ: kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia. Khu vực doanh nghiệp FDI không chỉ góp phần bổ sung vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển, mà còn là kênh tiếp nhận công nghệ tiên tiến, phương thức quản trị hiện đại, đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giúp mở rộng thị trường.
Tinh thần này cho thấy, phát triển khu vực FDI không chỉ là câu chuyện thu hút thêm vốn, mà còn gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả, năng lực tự chủ chiến lược, sức cạnh tranh của nền kinh tế; mở rộng mạng lưới thị trường, tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.
Từ góc nhìn đó, Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 mở rộng thêm lĩnh vực công nghiệp và sự tham gia của doanh nghiệp FDI được xem là điểm đáng chú ý. Giải thưởng này tiền thân là Giải thưởng Thương mại, Dịch vụ Việt Nam do Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) khởi động. Giải đã qua 6 kỳ bình chọn vào các năm: 2007, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016.
Sau 10 năm gián đoạn, năm 2026 giải thưởng tiếp tục được Bộ Công Thương khởi động lại nhằm hướng tới kỷ niệm 20 năm Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại quốc tế. Lần trở lại này, Bộ Công Thương đã mở rộng thêm lĩnh vực công nghiệp để phù hợp hơn với chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công Thương sau khi Bộ Công nghiệp và Bộ Thương mại sáp nhập.
Đáng chú ý, đây là giải thưởng duy nhất của Bộ Công Thương có sự tham gia của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Điều này không chỉ mở rộng đối tượng bình chọn, mà còn thể hiện cách tiếp cận mới trong ghi nhận đóng góp của các khu vực doanh nghiệp đang cùng tham gia vào nền kinh tế Việt Nam, phù hợp với quan điểm đưa ra tại Nghị quyết 10-NQ/TW.
Bình luận về điểm nổi bật này với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Cảnh Cường - Giảng viên chuyên gia Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đây là một điểm rất tiến bộ của giải thưởng.
“Trong nền kinh tế hiện nay, doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI không còn là hai khu vực tách biệt mà đang cùng tham gia vào một hệ sinh thái sản xuất và chuỗi giá trị thống nhất”- ông Nguyễn Cảnh Cường nhận định.
Theo ông Nguyễn Cảnh Cường, việc mở rộng giải thưởng cho cả doanh nghiệp FDI tham gia thể hiện tư duy quản lý hiện đại của Bộ Công Thương, đồng thời phù hợp với chủ trương của Đảng khi coi khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Đây cũng chính là tinh thần đã được nhấn mạnh tại Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Cách tiếp cận này cho thấy, doanh nghiệp FDI không đứng ngoài các tiêu chí phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Ngược lại, khi tham gia vào các hoạt động bình chọn, đánh giá, tôn vinh, khu vực này cũng được đặt trong cùng một hệ tiêu chuẩn với doanh nghiệp trong nước về hiệu quả sản xuất kinh doanh, quản trị, công nghệ, trách nhiệm với thị trường và đóng góp vào tăng trưởng chung.
Tạo cơ hội học hỏi, hội nhập toàn cầu
Theo tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW, phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cần gắn với chiến lược phát triển doanh nghiệp trong nước; đồng thời hình thành hệ sinh thái đầu tư nước ngoài đồng bộ, thống nhất. Hệ sinh thái đó không chỉ có các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, hạ tầng logistics, dữ liệu, năng lượng, mà còn cần môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, nhất quán, chi phí tuân thủ thấp, có khả năng dự báo cao.
Trong bối cảnh đó, một giải thưởng có sự tham gia của cả doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI không chỉ dừng ở việc tôn vinh. Quan trọng hơn, đây là dịp để các doanh nghiệp cùng nhìn lại năng lực quản trị, khả năng đổi mới, mức độ tham gia chuỗi cung ứng và trách nhiệm với nền kinh tế nơi mình đang hoạt động.
Ông Nguyễn Cảnh Cường nhấn mạnh, mục tiêu của giải thưởng không phải tạo ra sự cạnh tranh giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, mà là cơ hội để hai khu vực cùng học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm về quản trị, công nghệ, chuyển đổi số, phát triển bền vững và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
“Một giải thưởng có sự tham gia của cả doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI cũng sẽ nâng cao uy tín quốc tế của chính giải thưởng, bởi các tiêu chuẩn đánh giá sẽ ngày càng tiệm cận với các chuẩn mực toàn cầu”- ông Nguyễn Cảnh Cường thông tin.
Ở góc độ đại diện cho doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Đỗ Thị Thúy Hương - Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cũng đánh giá cao việc Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 có sự tham gia của doanh nghiệp FDI.
Theo bà Đỗ Thị Thuý Hương, việc để doanh nghiệp FDI tham gia giải thưởng thể hiện sự coi trọng cũng như tính công bằng giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Qua đó, các doanh nghiệp FDI có thể nhận thấy rằng họ là một bộ phận, một phần của nền kinh tế Việt Nam và có trách nhiệm đóng góp vào tăng trưởng, phát triển của nền kinh tế Việt Nam như quốc gia của chính họ.
Ý kiến này cũng phù hợp với yêu cầu được nêu trong Nghị quyết 10-NQ/TW: lấy kết quả đóng góp thực chất làm thước đo chủ yếu trong thu hút, quản lý và sử dụng đầu tư nước ngoài. Nói cách khác, sự tham gia của doanh nghiệp FDI không chỉ được nhìn nhận ở quy mô vốn, mà cần được đánh giá ở những đóng góp cụ thể cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Từ một giải thưởng nhằm tôn vinh những doanh nghiệp hoạt động trong 11 lĩnh vực thương mại, dịch vụ mà Việt Nam cam kết mở cửa khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam đã không ngừng được nâng cấp, mở rộng, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đó là coi khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.
Việc ghi nhận, tôn vinh cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI trên cùng một sân chơi cũng góp phần thúc đẩy sự gắn kết giữa các khu vực doanh nghiệp, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh, học hỏi lẫn nhau và cùng hướng tới những chuẩn mực phát triển cao hơn.
Nghị quyết 10-NQ/TW xác định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia; được Nhà nước khuyến khích phát triển lâu dài, đối xử bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh với các khu vực kinh tế khác theo quy định của pháp luật. Việc Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 có sự tham gia của doanh nghiệp FDI là một cách cụ thể hóa tinh thần này trong hoạt động của ngành Công Thương.
