Thay đổi tư duy để biến ESG thành động lực tăng trưởng
Tại Hội thảo “ESG - xu thế chuyển đổi sản xuất xanh: Nắm bắt cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư tại Gia Lai” diễn ra chiều 26/6 do UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Công ty Cổ phần Becamex Bình Định tổ chức, nhiều chuyên gia trong và ngoài nước đã chia sẻ những giải pháp giúp doanh nghiệp địa phương tiếp cận ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) một cách hiệu quả.
Phiên thảo luận tại Hội thảo “ESG - xu thế chuyển đổi sản xuất xanh: Nắm bắt cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư tại Gia Lai” diễn ra chiều 26/6. Ảnh: Hiền Mai
Với đặc thù phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ, câu hỏi được nhiều đại biểu đặt ra là làm thế nào để ESG vừa đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường, vừa trở thành động lực phát triển thay vì áp lực đối với doanh nghiệp.
Trả lời vấn đề này, GS. Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh), cho rằng điều quan trọng đầu tiên là doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn nhận.
Theo ông, ESG không phải là một khoản chi phí phát sinh mà là khoản đầu tư sinh lời cho tương lai, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra giá trị bền vững theo thời gian.
“Doanh nghiệp không nhất thiết phải triển khai đồng loạt tất cả các tiêu chí ESG ngay từ đầu. Có thể bắt đầu từ những việc đơn giản, dễ thực hiện nhất, đặc biệt là yếu tố môi trường, sau đó từng bước chuẩn hóa các yếu tố xã hội và quản trị”, GS. Nguyễn Hồng Quân chia sẻ.
GS. Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Hiền Mai
Từ góc độ nghiên cứu và tư vấn chính sách, GS. Nguyễn Hồng Quân cho rằng, một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là sự thiếu liên kết trong quá trình triển khai chính sách giữa các bộ, ngành Trung ương. Kinh tế tuần hoàn là lĩnh vực mang tính liên ngành cao, liên quan đến nhiều lĩnh vực như tài nguyên môi trường, tài chính, công nghiệp, xây dựng, giao thông…
Tuy nhiên, việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách vẫn còn nhiều hạn chế, khiến nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn dù có tiềm năng nhưng khó triển khai ở cấp địa phương do thiếu cơ chế hướng dẫn cụ thể.
Bên cạnh đó, theo GS. Nguyễn Hồng Quân, nhiều địa phương hiện cũng gặp khó khăn trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn thành các chương trình hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nguồn tài chính xanh, đổi mới sáng tạo hay chuyển đổi xanh.
Xây dựng hệ sinh thái tuần hoàn từ những việc nhỏ nhất
Cùng quan điểm, bà Nguyễn Mai Hạnh, Quản lý đối ngoại cấp cao tại Việt Nam của Syre Impact AB - tập đoàn tái chế dệt may hàng đầu Thụy Điển đang xúc tiến dự án tái chế vải trị giá 1 tỷ USD tại Gia Lai, cho rằng ESG đã trở thành xu thế toàn cầu không thể đảo ngược.
Bà Nguyễn Mai Hạnh, Quản lý đối ngoại cấp cao tại Việt Nam của Syre Impact AB - tập đoàn tái chế dệt may hàng đầu Thụy Điển đang xúc tiến dự án tái chế vải trị giá 1 tỷ USD tại Gia Lai, cho rằng ESG đã trở thành xu thế toàn cầu không thể đảo ngược. Ảnh: Hiền Mai
Theo bà Hạnh, các nhãn hàng thời trang quốc tế hiện đều yêu cầu đối tác cung cấp đầy đủ dữ liệu chứng minh việc tuân thủ các tiêu chuẩn ESG. Vì vậy, doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu cần chủ động xây dựng hệ thống dữ liệu ngay từ đầu.
Bà Hạnh dẫn chứng, sản xuất sợi polyester hiện chiếm khoảng 30-40% lượng phát thải carbon trong toàn chuỗi giá trị dệt may. Trong khi đó, sợi tái chế hiện mới chiếm chưa tới 1% thị trường sợi toàn cầu, dù quy mô thị trường polyester được dự báo sẽ vượt 120 tỷ USD vào năm 2032.
Đây chính là lý do Syre theo đuổi chiến lược phát triển nguồn sợi polyester tái chế nhằm tạo ra nguồn nguyên liệu tuần hoàn, góp phần giảm phát thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh.
Tuy nhiên, bà Nguyễn Mai Hạnh cũng thừa nhận doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực mới phải đối mặt với nhiều thách thức, từ chi phí nghiên cứu, công nghệ, thu gom nguyên liệu đến cơ chế ưu đãi đầu tư.
“Đây không phải câu chuyện của riêng một doanh nghiệp mà là câu chuyện của cả hệ sinh thái. Chúng tôi vừa phát triển dự án, vừa phải chứng minh với cộng đồng rằng, hoạt động tái chế giúp xử lý rác thải và tạo giá trị mới, chứ không gây thêm áp lực cho môi trường”, bà Hạnh nhấn mạnh.
Câu hỏi được nhiều đại biểu đặt ra là làm thế nào để ESG vừa đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường, vừa trở thành động lực phát triển thay vì áp lực đối với doanh nghiệp. Ảnh: Hiền Mai
Từ kinh nghiệm thực tế, bà Hạnh cho rằng, doanh nghiệp hoàn toàn có thể bắt đầu ESG từ những việc rất đơn giản như quản lý điện năng tiêu thụ, phân loại rác thải, lưu trữ và theo dõi dữ liệu môi trường. Khi đã hình thành được nền tảng quản trị dữ liệu, doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng sang các tiêu chí về người lao động, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp.
Các chuyên gia cũng cho rằng, để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và ESG phát triển mạnh mẽ hơn, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, cần có sự đồng hành của chính quyền địa phương trong việc đầu tư hạ tầng dùng chung, hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu và các cơ chế hỗ trợ phù hợp.
“Kinh tế tuần hoàn không thể được tạo nên bởi một doanh nghiệp đơn lẻ mà cần sự tham gia của cả hệ sinh thái gồm chính quyền, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức nghiên cứu. Khi các mắt xích được kết nối hiệu quả, ESG sẽ trở thành động lực đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững cho địa phương”, GS. Nguyễn Hồng Quân khẳng định.
Ông Nguyễn Hữu Quế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh:"Quan điểm của tỉnh, thành công của doanh nghiệp là thành công của tỉnh; khó khăn của doanh nghiệp cũng là trách nhiệm mà chính quyền phải đồng hành xử lý. Chính quyền tỉnh sẽ tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ, đồng hành và kiến tạo”, bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, dễ dự báo và có năng lực cạnh tranh thực chất. Chúng tôi cam kết đồng hành trong suốt vòng đời dự án; đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư có trách nhiệm, gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của cộng đồng, môi trường và sự phát triển bền vững của địa phương".
