Minh bạch là nền tảng của niềm tin đầu tư
Chia sẻ tại phiên thảo luận “Xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế minh bạch và thúc đẩy tài chính xanh”, trong khuôn khổ sự kiện Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA) 25 năm hoạt động tại Việt Nam diễn ra vào ngày 14/9, các chuyên gia cho rằng sức hấp dẫn của một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ nằm ở quy mô dòng vốn mà còn ở mức độ tin cậy của thị trường. Niềm tin được hình thành từ khung pháp lý rõ ràng, chính sách nhất quán, thông tin có thể kiểm chứng và trách nhiệm giải trình.
Bà Helen Brand, OBE, Tổng Giám đốc ACCA toàn cầu, cho rằng ngày càng nhiều nhà đầu tư cần tin tưởng rằng nguồn vốn của họ đang hỗ trợ những doanh nghiệp và dự án có khả năng phát triển bền vững trong dài hạn. Khi phát triển bền vững trở thành ưu tiên của doanh nghiệp, chính phủ, người tiêu dùng và cơ quan quản lý, tài chính xanh cũng ngày càng quan trọng.
Theo bà Helen Brand, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế bền vững hơn sẽ cần nguồn lực lớn cho năng lượng tái tạo, hạ tầng bền vững, công nghệ sạch và các ngành công nghiệp hiệu quả hơn. Với Việt Nam, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội. VIFC có thể trở thành nền tảng kết nối nhu cầu đầu tư trong nước với các nguồn vốn bền vững quốc tế.
Tuy nhiên, để thu hút vốn xanh, chỉ tạo ra các sản phẩm tài chính xanh là chưa đủ. Nhà đầu tư cần những dữ liệu đáng tin cậy, nhất quán và có khả năng so sánh về các rủi ro môi trường, khí hậu. Ngân hàng phải đánh giá được rủi ro xanh và rủi ro chuyển đổi; doanh nghiệp cần những tiêu chuẩn rõ ràng để biết mình phải đáp ứng yêu cầu nào; cơ quan quản lý cần xây dựng khuôn khổ vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa bảo vệ tính liêm chính của thị trường và ngăn chặn tình trạng “tẩy xanh”.
Đây cũng là lý do bà Helen Brand nhấn mạnh vai trò của tính minh bạch, chuẩn mực quốc tế và năng lực chuyên môn. Các chuẩn mực báo cáo phát triển bền vững quốc tế có thể tạo ra một “ngôn ngữ chung” giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính, giúp thông tin có khả năng so sánh và nhất quán hơn. Quan trọng hơn, các chuẩn mực này góp phần xây dựng niềm tin - yếu tố nền tảng mà tài chính bền vững phụ thuộc vào.
Từ góc nhìn tư vấn, bà Đinh Hồng Hạnh, Phó Tổng giám đốc PwC Việt Nam, cho rằng: Khả năng dự đoán của chính sách là một trong những yếu tố nhà đầu tư quan tâm. Theo đó, hệ thống quy định và hướng dẫn cần có cấu trúc, ổn định và nhất quán để nhà đầu tư hiểu được khuôn khổ đầu tư, những yêu cầu phải thực hiện cũng như lợi ích có thể nhận được từ khoản đầu tư.
Một yếu tố khác là chất lượng thông tin. Theo bà Đinh Hồng Hạnh, hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính có tính quốc tế sẽ giúp tăng khả năng đối chiếu, sso sánh giữa các báo cáo. Với tài chính xanh, ngoài khung phân loại dự án, cần xây dựng báo cáo và cơ chế bảo đảm phù hợp để thông tin tài chính trở nên tin cậy hơn. Đây là điều quan trọng để tăng niềm tin của các thành viên và nhà đầu tư tham gia trung tâm tài chính quốc tế.
Chuẩn hóa tiêu chí để mở dòng vốn xanh
Ở góc nhìn của một ngân hàng quốc tế, ông Aaron Chan, Giám đốc tài chính Việt Nam, Ngân hàng Standard Chartered, cho rằng: Vốn đầu tư thường đi đến những thị trường nơi nhà đầu tư có niềm tin. Niềm tin đó đến từ sự nhất quán trong chính sách, tính minh bạch và các cơ hội đầu tư.
Đặc biệt, tài chính bền vững là một cam kết dài hạn, vì vậy khung chính sách cần thể hiện được cam kết đủ rõ ràng để nhà đầu tư có cơ sở đưa vốn vào Việt Nam trong dài hạn. Theo đó, cần thống nhất các định nghĩa và tiêu chuẩn để tạo ngôn ngữ chung giữa cơ quan quản lý, tổ chức phát hành và nhà đầu tư. Một khung quản lý mạnh, có tính độc lập và được quốc tế hiểu, chấp nhận sẽ góp phần củng cố niềm tin; đồng thời thị trường phải có những dự án đủ điều kiện đầu tư và duy trì được tính bền vững.
Từ thực tiễn huy động nguồn vốn xanh, ông Trần Minh Hoàng, chuyên gia tài chính bền vững, Trung tâm định chế tài chính VPBank, cho biết từ năm 2020 đến nay, VPBank đã huy động hơn 5 tỷ USD từ thị trường quốc tế cho tài chính bền vững, tài chính xanh, thông qua các khoản vay hoặc phát hành trái phiếu.
Từ kinh nghiệm này, ông Hoàng cho rằng, VIFC cần ưu tiên chuẩn hóa khung phân loại xanh và đồng bộ tiêu chí của Việt Nam với các nguyên tắc quốc tế. Mục tiêu không phải tạo thêm một bộ tiêu chí mới mà là làm sao để các tiêu chí của Việt Nam được chuẩn hóa, có thể được các đối tác quốc tế công nhận. Khi đó, doanh nghiệp và ngân hàng sẽ giảm việc phải giải thích hoặc xác minh lại với từng đối tác quốc tế, qua đó thuận lợi hơn trong huy động nguồn vốn.
Tuy nhiên, việc xây dựng bộ nguyên tắc mới chỉ là một phần của quá trình. Theo ông Trần Minh Hoàng, vấn đề quan trọng tiếp theo là làm sao để doanh nghiệp và ngân hàng có thể đáp ứng các tiêu chí đó thông qua cơ chế theo dõi, giám sát và báo cáo trong suốt vòng đời dự án.
Các ý kiến tại phiên thảo luận cùng gặp nhau ở một điểm: muốn trở thành điểm đến của dòng vốn xanh, VIFC phải được xây dựng trên nền tảng niềm tin. Niềm tin đó đến từ chất lượng thể chế, tính nhất quán của chính sách, mức độ minh bạch của thông tin, chuẩn mực báo cáo, trách nhiệm giải trình cũng như năng lực chuyên môn của những người tham gia thị trường.
Theo bà Helen Brand, nếu Việt Nam kết hợp được các thể chế vững mạnh với một thị trường minh bạch, đáng tin cậy, các chuẩn mực quốc tế, sản phẩm tài chính xanh đổi mới và đội ngũ chuyên gia có trình độ cao, Việt Nam có cơ hội xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế có khả năng thu hút đầu tư và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Đây cũng là cơ hội để VIFC đặt minh bạch và niềm tin ở vị trí trung tâm ngay từ những bước phát triển đầu tiên.
Ngày 14/9, tại Lễ kỷ niệm 25 năm ACCA hiện diện tại Việt Nam với chủ đề “ACCA Việt Nam: 25 năm tạo dựng giá trị, kiến tạo tương lai”, ACCA đã nhận Bằng khen và Giấy khen dành cho tập thể, cá nhân của Kiểm toán Nhà nước Việt Nam. Việc khen thưởng ghi nhận những đóng góp của ACCA trong quá trình đồng hành cùng Kiểm toán Nhà nước và sự phát triển của nghề kế toán, kiểm toán tại Việt Nam.
