Báo cáo tài chính kiểm toán của Hóa chất Đức Giang ghi nhận ý kiến ngoại trừ
Ngày 20/6 vừa qua, Công ty CP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC) công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 do Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY thực hiện. Trước đó, doanh nghiệp ký hợp đồng kiểm toán với UHY vào ngày 11/5, sau khi chấm dứt hợp đồng với đơn vị kiểm toán tiền nhiệm là PwC vào ngày 24/4.
Kết quả kiểm toán về cơ bản không có nhiều khác biệt so với báo cáo tự lập trước kiểm toán. Doanh thu thuần năm 2025 của DGC đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14,3% so với cùng kỳ và bằng 100% số liệu doanh nghiệp đã công bố trước kiểm toán. Lợi nhuận thuần đạt 2.990 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ, thấp hơn 35 tỷ đồng so với báo cáo tự lập, tương đương đạt 98,9% số liệu trước kiểm toán. Các khoản mục trên bảng cân đối kế toán cũng hầu như không thay đổi lớn.
Dù vậy, báo cáo kiểm toán năm 2025 của DGC vẫn đi kèm ý kiến ngoại trừ. Nguyên nhân là UHY không thể tham gia chứng kiến hoạt động kiểm kê hàng tồn kho tại thời điểm 31/12/2025 do mới đảm nhận vai trò đơn vị kiểm toán. Vì vậy, đơn vị kiểm toán chưa có đủ cơ sở để đánh giá tính chính xác của số dư hàng tồn kho trị giá 951 tỷ đồng tại ngày khóa sổ.
Theo Chứng khoán HSC, điểm ngoại trừ liên quan đến hàng tồn kho có thể được xử lý trong báo cáo tài chính kiểm toán bán niên 2026 nếu UHY tiếp tục là đơn vị kiểm toán của DGC trong kỳ kế toán này.
Bên cạnh đó, UHY cũng chưa thể đánh giá đầy đủ các tác động tài chính tiềm ẩn từ cuộc điều tra hình sự đang diễn ra. Quá trình điều tra vụ án liên quan đến DGC hiện chưa có kết luận chính thức, do đó đơn vị kiểm toán chưa đủ cơ sở để xác định ảnh hưởng, nếu có, đối với các khoản phải trả, khoản dự phòng cũng như chi phí khắc phục môi trường của doanh nghiệp. Điểm ngoại trừ này nhiều khả năng chỉ được xử lý khi vụ án có kết luận chính thức và các hệ quả tài chính liên quan được làm rõ.
Trước đó, ngày 14/3, ban lãnh đạo tiền nhiệm của DGC, gồm nguyên Chủ tịch HĐQT Đào Hữu Huyền và nguyên Phó Chủ tịch HĐQT Đào Hữu Duy Anh, bị bắt và khởi tố do các vi phạm liên quan đến khai thác tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhiễm môi trường và sai phạm trong hạch toán kế toán.
Cổ phiếu DGC có thể còn bị hạn chế giao dịch thêm một thời gian
Trước đó, cổ phiếu DGC đã bị HoSE đưa vào diện hạn chế giao dịch từ ngày 26/5 do chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá 45 ngày so với thời hạn cuối cùng là ngày 31/3. Việc công bố báo cáo kiểm toán giúp doanh nghiệp khắc phục nguyên nhân trực tiếp là chậm nộp báo cáo, song chưa đồng nghĩa cổ phiếu sẽ sớm được đưa ra khỏi diện hạn chế giao dịch.
Theo Điều 42 Quy chế niêm yết và giao dịch chứng khoán niêm yết của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, một chứng khoán niêm yết chỉ được xem là đã khắc phục hoàn toàn nguyên nhân dẫn đến tình trạng hạn chế giao dịch khi vi phạm cơ bản được xử lý và doanh nghiệp duy trì việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ công bố thông tin trong ít nhất 6 tháng liên tục kể từ ngày có quyết định hạn chế giao dịch, hoặc kể từ ngày xảy ra vi phạm công bố thông tin gần nhất.
Điều này đồng nghĩa, dù DGC đã công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, cổ phiếu này vẫn có khả năng tiếp tục nằm trong diện hạn chế giao dịch thêm một thời gian để thiết lập lại lịch sử tuân thủ công bố thông tin.
Trong giai đoạn này, DGC còn đối mặt với rủi ro bị áp dụng đồng thời diện cảnh báo do báo cáo tài chính kiểm toán có ý kiến ngoại trừ. Vì vậy, dù việc công bố báo cáo kiểm toán được xem là bước tiến trong quá trình xử lý các vấn đề tuân thủ, tác động tích cực đến tâm lý thị trường và thanh khoản cổ phiếu trong ngắn hạn có thể chưa rõ nét.
DGC tính chuyển nhượng nhà máy ethanol
Trước khi công bố báo cáo kiểm toán, HĐQT DGC ngày 9/6 đã thông qua chủ trương chuyển nhượng nhà máy ethanol. Đây là tài sản thuộc sở hữu của Công ty TNHH Hóa chất Đức Giang – Đắk Nông, công ty con do DGC nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Theo nghị quyết, HĐQT DGC ủy quyền cho Chủ tịch và Giám đốc Công ty TNHH Hóa chất Đức Giang – Đắk Nông tìm kiếm đối tác tiềm năng, đàm phán, quyết định giá chuyển nhượng và ký kết các hợp đồng liên quan. Thời gian thực hiện dự kiến trong năm 2026.
Nhà máy ethanol này trước đây là Nhà máy Cồn Đại Việt, được DGC mua lại thông qua đấu giá vào tháng 4/2024 với giá 253 tỷ đồng. Sau thương vụ, DGC tiếp tục đầu tư thêm 60 tỷ đồng trong năm 2024 và 64,5 tỷ đồng trong năm 2025 để nâng cấp nhà máy, hướng tới sản xuất ethanol 99%, thay vì mức 96% trước đây. Dự án dự kiến hoàn thành đầu tư và vận hành thử nghiệm từ quý III/2026.
Nhà máy có công suất khoảng 50.000 tấn ethanol mỗi năm, phục vụ các lĩnh vực như pha chế nhiên liệu sinh học, cồn thực phẩm và cồn y tế. Ngoài ra, nhà máy còn tạo ra sản phẩm phụ là khí CO2 với công suất tối đa khoảng 42.500 tấn/năm, tương đương 95% công suất ethanol.
Thương vụ mua lại nhà máy từng được xem là một bước đi của DGC trong quá trình mở rộng danh mục sản xuất ra ngoài chuỗi giá trị phốt pho, bên cạnh dự án Đức Giang Nghi Sơn dự kiến vận hành thử từ quý III/2026 và dự án bauxite vẫn đang trong giai đoạn ý tưởng.
Theo chia sẻ trước đây của ban lãnh đạo, khi hoạt động hết công suất, nhà máy ethanol có thể mang lại doanh thu hằng năm khoảng 1.300 tỷ đồng, với biên lợi nhuận thuần ước tính 10-15%. Tuy nhiên, đóng góp thực tế đến nay còn khiêm tốn. Năm 2025, doanh thu từ mảng ethanol đạt 226 tỷ đồng, tương đương khoảng 2% tổng doanh thu thuần của DGC.
Với quy mô đóng góp hiện tại, việc chuyển nhượng nhà máy ethanol được đánh giá sẽ không tạo ra tác động lớn đến kết quả kinh doanh của DGC trong ngắn hạn. Trong bối cảnh doanh nghiệp trải qua biến động nhân sự cấp cao và các rủi ro pháp lý, việc ban lãnh đạo mới muốn tập trung nguồn lực vào mảng kinh doanh cốt lõi là phốt pho được xem là hướng đi thận trọng hơn.
