Từ một loại nông sản quen thuộc gắn với đời sống người dân miền Tây Nam Bộ, trái dừa ngày nay không chỉ được tiêu thụ ở dạng thô mà còn trở thành nguồn nguyên liệu cho nhiều sản phẩm chế biến sâu có giá trị cao.

Gần ba thập kỷ phát triển, Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới (Vĩnh Long) với thương hiệu Vietcoco là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong việc nâng tầm giá trị của trái dừa Việt Nam thông qua đầu tư chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường quốc tế.

Bên lề sự kiện tại không gian trưng bày, livestream “Sức sống hàng Việt” lần thứ 2 năm 2026 do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức vừa qua, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Tới, đại diện Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới về câu chuyện phát triển của doanh nghiệp, hành trình đưa trái dừa từ nông sản thô trở thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, cũng như những nỗ lực xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho ngành dừa Việt Nam.

Gắn kết với nông dân, xây dựng chuỗi giá trị bền vững

- Thưa ông, Vĩnh Long được xem là “thủ phủ dừa” của Việt Nam. Điều gì đã thúc đẩy doanh nghiệp lựa chọn con đường phát triển dựa trên cây dừa?

Ông Nguyễn Văn Tới: Vĩnh Long là thủ phủ dừa của Việt Nam, sở hữu diện tích trồng lớn nhất cả nước. Cây dừa đóng vai trò là cây trồng chủ lực với sản lượng trên 600-700 triệu trái/năm, từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống kinh tế và văn hóa của người dân nơi đây.

Trước đây, phần lớn dừa được bán dưới dạng nguyên liệu thô hoặc chế biến thủ công với giá trị kinh tế chưa cao. Người nông dân thường phụ thuộc nhiều vào thương lái và biến động của thị trường. Nhìn thấy tiềm năng lớn từ nguồn nguyên liệu dồi dào này, chúng tôi xác định rằng muốn phát triển bền vững thì phải đi theo con đường chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cho trái dừa.

Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới được thành lập đến nay đã hơn 25 năm, với mục tiêu tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu dừa địa phương, đồng thời đầu tư công nghệ để tạo ra những sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường trong nước và quốc tế.

- Để biến trái dừa thành các sản phẩm có giá trị cao, doanh nghiệp đã trải qua hành trình như thế nào?

Ông Nguyễn Văn Tới: Con đường này không hề đơn giản. Ban đầu, chúng tôi cũng chỉ sản xuất một số sản phẩm truyền thống như cơm dừa sấy và các sản phẩm sơ chế. Tuy nhiên, khi tiếp cận thị trường quốc tế, chúng tôi nhận ra rằng nếu chỉ xuất khẩu nguyên liệu thì giá trị rất thấp.

Vì vậy, doanh nghiệp bắt đầu đầu tư mạnh vào công nghệ chế biến. Chúng tôi từng bước phát triển nhiều dòng sản phẩm như nước dừa đóng lon, nước cốt dừa, sữa dừa, dầu dừa, cơm dừa sấy và nhiều sản phẩm từ dừa khác.

Điều quan trọng là mỗi phần của trái dừa đều có thể tạo ra giá trị. Nước dừa có thể chế biến thành đồ uống tự nhiên; cơm dừa có thể sản xuất thành cơm dừa sấy hoặc sữa dừa; còn dầu dừa được sử dụng trong thực phẩm và mỹ phẩm. Khi khai thác toàn diện như vậy, giá trị kinh tế của cây dừa được nâng lên rất nhiều.

Hiện nay, sản phẩm của chúng tôi đã được xuất khẩu sang 65 quốc gia, nổi bật với các thị trường như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Trung Đông… và đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế như HACCP, ISO hay Halal.

- Để duy trì nguồn nguyên liệu ổn định cho sản xuất, doanh nghiệp đã làm gì để gắn kết với người trồng dừa?

Ông Nguyễn Văn Tới: Với doanh nghiệp chế biến nông sản, vùng nguyên liệu là yếu tố sống còn. Chúng tôi luôn xác định rằng muốn phát triển bền vững thì phải đồng hành cùng nông dân.

Công ty đã xây dựng các chương trình liên kết với nhiều hộ trồng dừa tại Bến Tre. Thông qua đó, chúng tôi hỗ trợ bà con về kỹ thuật canh tác, hướng dẫn quy trình trồng dừa theo tiêu chuẩn an toàn, đồng thời cam kết thu mua với giá ổn định.

Việc liên kết này giúp nông dân yên tâm sản xuất, không còn quá phụ thuộc vào thương lái. Ngược lại, doanh nghiệp cũng có nguồn nguyên liệu ổn định, đảm bảo chất lượng phục vụ cho chế biến.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng khuyến khích bà con chuyển sang các mô hình canh tác bền vững, thân thiện với môi trường. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng nguyên liệu mà còn đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Đổi mới sản phẩm để bắt kịp xu hướng tiêu dùng

- Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và thực phẩm tự nhiên, doanh nghiệp đã có những đổi mới gì về sản phẩm?

Ông Nguyễn Văn Tới: Xu hướng tiêu dùng hiện nay đang thay đổi rất nhanh. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít chất bảo quản và tốt cho sức khỏe.

Dừa là một nguyên liệu rất phù hợp với xu hướng này. Ví dụ, nước dừa tự nhiên chứa nhiều khoáng chất và được xem như một loại đồ uống bổ dưỡng. Vì vậy, chúng tôi đã phát triển các dòng nước dừa đóng lon và nước dừa đóng hộp tiện lợi.

Ngoài ra, các sản phẩm như sữa dừa hay nước cốt dừa cũng được thị trường quốc tế ưa chuộng, đặc biệt là trong chế biến thực phẩm và đồ uống. Doanh nghiệp liên tục nghiên cứu để cải tiến sản phẩm, vừa giữ được hương vị tự nhiên của dừa, vừa đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng cao.

Đổi mới sản phẩm là yếu tố rất quan trọng nếu muốn duy trì sức cạnh tranh trên thị trường.

- Bên cạnh xuất khẩu, doanh nghiệp đang chú trọng như thế nào đến thị trường trong nước, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Tới: Việt Nam có gần 100 triệu dân và thị trường tiêu dùng nội địa đang phát triển rất mạnh. Đây là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp thực phẩm và nông sản chế biến.

Trong những năm gần đây, chúng tôi bắt đầu đầu tư nhiều hơn cho thị trường nội địa, đặc biệt thông qua các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi và các chương trình xúc tiến thương mại. Đơn cử như chương trình “Sức sống hàng Việt”, là cơ hội tốt để chúng tôi quảng bá hệ sinh thái sản phẩm của Vietcoco rộng rãi đến đông đảo người tiêu dùng. Chúng tôi mong muốn, người tiêu dùng Việt được sử dụng những sản phẩm Việt đạt chất lượng xuất khẩu.

Việc tham gia các sự kiện quảng bá hàng Việt cũng giúp doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, lắng nghe phản hồi về sản phẩm. Đây là những thông tin rất quan trọng để chúng tôi cải tiến và phát triển sản phẩm phù hợp hơn với thị hiếu trong nước.

Thị trường nội địa không chỉ giúp đa dạng hóa kênh tiêu thụ mà còn góp phần xây dựng thương hiệu Việt ngay tại “sân nhà”.

- Theo ông, bên cạnh những tiềm lực sẵn có từ doanh nghiệp, theo ông, đâu là tiềm năng và thách thức của ngành dừa Việt Nam trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Văn Tới: Ngành dừa Việt Nam có tiềm năng rất lớn vì chúng ta có vùng nguyên liệu rộng và điều kiện tự nhiên thuận lợi. Nhiều sản phẩm từ dừa đang được thị trường thế giới quan tâm, đặc biệt là các sản phẩm hữu cơ và thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu.

Ngoài ra, việc phát triển chuỗi giá trị bền vững từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ cũng rất quan trọng. Khi doanh nghiệp, nông dân và các tổ chức cùng phối hợp chặt chẽ, ngành dừa Việt Nam sẽ có cơ hội vươn lên mạnh mẽ hơn trên thị trường quốc tế.

- Nhìn lại chặng đường phát triển của doanh nghiệp, theo ông, điều gì làm nên thương hiệu Vietcoco?

Ông Nguyễn Văn Tới: Điều khiến Vietcoco tự hào nhất là đã góp phần nâng cao giá trị của trái dừa – một loại nông sản rất quen thuộc với người dân miền Tây.

Từ một sản phẩm thô với giá trị không cao, trái dừa hôm nay có thể trở thành nhiều sản phẩm đa dạng, được xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới. Điều đó không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn tạo thêm thu nhập cho người trồng dừa.

Mỗi khi nhìn thấy sản phẩm từ dừa Việt Nam xuất hiện tại các thị trường quốc tế, chúng tôi cảm thấy rất tự hào. Đó cũng là động lực để doanh nghiệp tiếp tục đổi mới và phát triển trong thời gian tới.

Xin cảm ơn ông!