Nguồn cung dồi dào, bán lẻ giữ nhịp tăng trưởng

Bức tranh thị trường trong nước quý I/2026, nhìn từ góc độ bán lẻ, cho thấy một gam màu sáng hiếm hoi giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Phát biểu tại cuộc họp Tổ điều hành thị trường trong nước thường kỳ quý I/2026 tổ chức mới đây, bà Trần Thị Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam thông tin, quý I/2026, nguồn cung hàng hóa trong nước tiếp tục được bảo đảm dồi dào, hệ thống phân phối vận hành thông suốt, góp phần ổn định thị trường.

Theo bà Lan, mặc dù sức mua có dấu hiệu chững lại do những khó khăn chung của nền kinh tế, song các doanh nghiệp bán lẻ đã chủ động triển khai nhiều chương trình kích cầu tiêu dùng, đa dạng hóa phương thức bán hàng, từ đó đáp ứng tốt nhu cầu mua sắm của người dân.

“Trong lĩnh vực bán lẻ, nguồn cung hàng hóa rất dồi dào, giá cả ổn định. Các doanh nghiệp đưa ra nhiều chương trình kích cầu, hệ thống phân phối, đặc biệt là hệ thống hiện đại, phục vụ rất tốt nhu cầu của người tiêu dùng”, bà Lan nhấn mạnh.

Kết quả là tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng vẫn đạt mức tăng trưởng 10,9% trong quý I/2026. Đây được đánh giá là một con số tương đối tích cực trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều sức ép từ xung đột Trung Đông khiến cho chi phí sản xuất kinh doanh tăng cao.

Đằng sau con số tăng trưởng đó là nỗ lực đồng bộ từ các cấp, ngành, địa phương đến cộng đồng doanh nghiệp. Từ công tác điều hành thị trường, dự trữ hàng hóa, cho tới việc triển khai các chương trình bình ổn giá, tất cả đã tạo nên một sức mạnh tổng hợp quan trọng giúp thị trường trong nước không bị chao đảo trước các cú sốc bên ngoài.

Đáng chú ý, yếu tố tâm lý thị trường cũng được kiểm soát tốt. Sau giai đoạn cao điểm Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, thị trường vẫn duy trì được sự ổn định, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hay tăng giá đột biến.

Một trong những thử thách lớn nhất trong quý I/2026 là biến động của giá xăng dầu trên thị trường thế giới, kéo theo áp lực lan tỏa lên toàn bộ nền kinh tế. Tuy nhiên, theo bà Lan, thực tế cho thấy thị trường trong nước đã vượt qua giai đoạn nhạy cảm này một cách khá vững vàng.

Bà Trần Thị Phương Lan chia sẻ: “Chúng tôi từng trải qua khủng hoảng nguồn cung xăng dầu năm 2022, nên khi có biến động xăng dầu, ban đầu rất lo ngại. Nhưng lần này tình hình khác, nguồn cung được đảm bảo nhờ công tác điều hành rất tốt, giá cả không biến động quá lớn”.

Điểm đáng ghi nhận là sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công Thương và doanh nghiệp trong việc điều hành thị trường xăng dầu, qua đó hạn chế tối đa tác động tiêu cực tới sản xuất và tiêu dùng.

Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng, các doanh nghiệp bán lẻ đã thể hiện rõ vai trò quan trọng của mình. Thay vì tăng giá bán lẻ ngay lập tức, nhiều doanh nghiệp chủ động đàm phán với nhà cung cấp, chia sẻ chi phí để giữ giá ổn định cho người tiêu dùng. “Dù giá xăng dầu tăng, các doanh nghiệp bán lẻ không tăng giá ngay. Họ đàm phán với nhà cung cấp để giữ giá, tiếp tục triển khai chương trình bình ổn thị trường. Bên cạnh đó, việc dự trữ hàng hóa từ trước Tết cũng giúp tạo ra độ trễ nhất định trong biến động giá, góp phần giảm áp lực tăng giá trong ngắn hạn. Nhờ đó, tại các kênh bán lẻ, đặc biệt là kênh bán lẻ hiện đại, giá cả hàng hoá hầu hết không biến động trong quý đầu năm 2026”, bà Lan cho biết.

Tuy nhiên, bà Lan cũng thẳng thắn nhìn nhận, những kết quả đạt được mới chỉ mang tính ngắn hạn. Nếu biến động giá kéo dài, đặc biệt là trong bối cảnh địa chính trị thế giới còn nhiều bất ổn, áp lực lên thị trường trong nước sẽ ngày càng lớn.

Áp lực từ bên ngoài và bài toán điều hành trong các quý tới

Bước sang quý II và các quý tiếp theo của năm 2026, thị trường trong nước được dự báo sẽ đối mặt với nhiều thách thức phức tạp hơn.

Theo bà Lan, các yếu tố rủi ro từ bên ngoài như căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, gián đoạn chuỗi cung ứng hay biến động giá năng lượng vẫn đang diễn biến khó lường. Những yếu tố này không chỉ tác động đến chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới giá bán và sức mua. Bên cạnh đó, yếu tố mùa vụ như thiên tai, mưa bão cũng có thể gây gián đoạn nguồn cung hàng hóa, làm gia tăng áp lực lên thị trường. “Nếu xảy ra thiên tai như năm 2025, chuỗi cung ứng từ sản xuất đến tiêu thụ sẽ bị ảnh hưởng đáng kể”, bà Lan cảnh báo.

Một áp lực khác đến từ chính sách tiền tệ. Việc lãi suất có xu hướng tăng trở lại khiến chi phí vốn của doanh nghiệp tăng lên, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của người dân. Điều này đặt ra bài toán lớn cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc duy trì sức cầu của thị trường.

Trong bối cảnh đó, bà Trần Thị Phương Lan cho rằng công tác điều hành thị trường cần phải rất chi tiết, rất cụ thể đến từng ngành, từng lĩnh vực, đồng thời đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các bên liên quan.

Trước hết, cần có những quyết sách nhanh, rõ ràng và mang tính khẳng định, thay vì chỉ dừng ở mức đề xuất. Đơn cử như các chính sách giảm thuế, nếu đã xác định là cần thiết thì phải được triển khai kịp thời để tạo niềm tin cho doanh nghiệp và người dân. “Không nên chỉ dừng ở đề nghị, mà cần có quyết định cụ thể để doanh nghiệp chủ động trong sản xuất, kinh doanh”, bà Lan nhấn mạnh.

Thứ hai, cần đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại, kích cầu tiêu dùng trên quy mô lớn, có sự tham gia của cả nhà sản xuất, nhà phân phối và hệ thống bán lẻ. Theo bà, chỉ khi “đi từ gốc đến ngọn”, từ sản xuất đến tiêu dùng thì thị trường mới có thể phát triển bền vững.

Thứ ba, cần tiếp tục quan tâm phát triển hệ thống bán lẻ, coi đây là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong nước. Trong bối cảnh khó khăn, nếu không duy trì được đà phát triển của bán lẻ, mục tiêu tăng trưởng sẽ rất khó đạt được.

Đáng lưu ý, bà Lan cũng đề cập đến một “khoảng trống” trong điều hành: ưu tiên xăng dầu cho sản xuất và đầu tư công, nhưng chưa chú trọng đầy đủ đến nhu cầu vận chuyển hàng hóa tiêu dùng. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo lưu thông hàng hóa và ổn định thị trường. “Cần nhìn nhận tổng thể toàn bộ nền kinh tế, không chỉ ưu tiên cho một lĩnh vực mà bỏ qua khâu lưu thông hàng hóa”, bà đề xuất.

Theo Cục Thống kê - Bộ Tài chính, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I/2026 ước đạt 1.902,8 nghìn tỷ đồng, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng là 7%, phản ánh tiêu dùng nội địa phục hồi tốt.