Điện tử tiếp tục dẫn dắt đà tăng xuất khẩu
Hoạt động thương mại hàng hóa của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng rất cao, phản ánh xu hướng phục hồi mạnh của sản xuất và xuất khẩu.
Theo số liệu mới công bố của Cục Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước trong 4 tháng đầu năm đạt gần 346 tỷ USD, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 169,02 tỷ USD, tăng 20,1%, tương ứng tăng thêm hơn 28,2 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025. Đây được xem là mức tăng trưởng rất cao cả về quy mô lẫn giá trị tuyệt đối trong nhiều năm trở lại đây.
Động lực tăng trưởng chính tiếp tục đến từ nhóm hàng công nghệ cao, đặc biệt là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Nhóm hàng này đạt kim ngạch khoảng 42,76 tỷ USD, tăng tới 46,1%, đóng góp thêm khoảng 13,5 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước và hiện chiếm khoảng 1/4 tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất đối với nhóm hàng điện tử của Việt Nam.
Riêng xuất khẩu máy vi tính, điện tử và linh kiện sang thị trường Mỹ đạt hơn 17,1 tỷ USD, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài Mỹ, nhiều thị trường khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh như Trung Quốc, Hồng Kông, Hàn Quốc và Mexico.
Không chỉ nhóm điện tử, nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực khác cũng tăng trưởng tích cực.
Cụ thể, điện thoại và linh kiện đạt 21,28 tỷ USD, tăng gần 20%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt khoảng 20,93 tỷ USD, tăng hơn 22%.
Chỉ riêng ba nhóm hàng chủ lực gồm điện tử, điện thoại và máy móc đã đóng góp hơn 74% mức tăng kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong 4 tháng đầu năm.
Một số ngành hàng khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý như phân bón tăng hơn 100%, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu tăng 55,2%, đồ chơi và dụng cụ thể thao tăng 44,3%, rau quả tăng hơn 22%.
Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực xuất khẩu truyền thống vẫn tăng trưởng khá chậm. Xuất khẩu dệt may chỉ tăng 1,3%, giày dép tăng 0,3%, gỗ và sản phẩm gỗ tăng 3,2%, trong khi xuất khẩu gạo giảm hơn 10% về giá trị.
Về thị trường, Mỹ tiếp tục là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt khoảng 54,04 tỷ USD, tăng 24,6% và chiếm khoảng 32% tổng trị giá xuất khẩu cả nước. Trong khi đó, Trung Quốc đứng thứ hai với hơn 23 tỷ USD, tăng gần 27%.
Đáng chú ý, nhiều thị trường mới nổi cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao như Hồng Kông tăng 48,4%, Thái Lan tăng 39,3% và Mexico tăng 34%.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và mở rộng thị trường xuất khẩu tiếp tục tạo động lực lớn cho hoạt động thương mại của Việt Nam.
Nhập khẩu tăng mạnh khiến cán cân thương mại đảo chiều
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tăng còn nhanh hơn xuất khẩu. Tổng trị giá nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm đạt khoảng 176,66 tỷ USD, tăng tới 29,5% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng thêm hơn 40,2 tỷ USD.
Riêng tháng 4/2026, kim ngạch nhập khẩu đã lên gần 50 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay. Động lực chính của tăng trưởng nhập khẩu tiếp tục đến từ nhu cầu nguyên liệu, linh kiện và máy móc phục vụ sản xuất.
Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt tới 66,34 tỷ USD, tăng gần 55%, tương ứng tăng thêm khoảng 23,5 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm hơn 97% trị giá nhập khẩu nhóm hàng điện tử. Điều này cho thấy sản xuất xuất khẩu của Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc rất lớn vào nguồn nguyên liệu, linh kiện và công nghệ nhập khẩu.
Các thị trường cung cấp điện tử lớn nhất cho Việt Nam tiếp tục là Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Trong đó, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt hơn 23,4 tỷ USD, tăng trên 62%, còn nhập khẩu từ Đài Loan tăng hơn 71%.
Ngoài điện tử, nhóm máy móc, thiết bị và phụ tùng cũng đạt 21,39 tỷ USD, tăng gần 22%.
Chỉ riêng hai nhóm hàng điện tử và máy móc đã đóng góp gần 70% mức tăng nhập khẩu của cả nước trong 4 tháng đầu năm. Đáng chú ý, nhập khẩu nhiên liệu cũng tăng mạnh khi Việt Nam nhập hơn 4,13 triệu tấn xăng dầu các loại, tăng gần 29%, trong khi trị giá tăng hơn 92% do giá nhập khẩu leo thang.
Theo cơ quan Hải quan, nhập khẩu tăng mạnh phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất trong bối cảnh kinh tế phục hồi và đơn hàng quốc tế cải thiện.
Tuy nhiên, do nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam đã chuyển sang nhập siêu 7,64 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn xuất siêu hơn 4,2 tỷ USD.
Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp FDI vẫn duy trì xuất siêu hơn 8 tỷ USD, trong khi khối doanh nghiệp trong nước nhập siêu tới 15,65 tỷ USD.
Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy sự chênh lệch lớn về năng lực cạnh tranh, khả năng tham gia chuỗi cung ứng và mức độ làm chủ công nghệ giữa doanh nghiệp trong nước và khối FDI vẫn còn rất đáng kể.
