Phần lớn phương tiện hiện nay đều tương thích với xăng E10
Việt Nam chính thức triển khai lưu thông xăng sinh học E10 trên phạm vi cả nước từ ngày 1/6. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình giảm phát thải của ngành giao thông, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Theo các chuyên gia, việc nâng tỷ lệ ethanol từ 5% lên 10% không chỉ giúp giảm từ 20 - 30% lượng khí thải độc hại như CO và bụi mịn mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy tiêu thụ nguyên liệu sinh học trong nước. Tuy nhiên, cùng với việc triển khai đại trà, không ít người tiêu dùng lo ngại xăng E10 có thể gây hại động cơ, làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu hoặc khiến xe phải bảo dưỡng thường xuyên hơn.
Tại tọa đàm “Phổ cập xăng E10: Bước chuyển xanh cho giao thông Việt Nam”, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo Kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, việc sử dụng xăng sinh học là xu hướng đã được nhiều quốc gia áp dụng từ nhiều năm trước như Mỹ, Brazil, Thái Lan hay các nước châu Âu. Quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học trên thế giới không diễn ra đột ngột mà được chuẩn bị trong thời gian dài. Các hãng sản xuất ô tô đã chủ động nghiên cứu, thay thế các vật liệu không phù hợp bằng những vật liệu tương thích với ethanol.“Hiện nay, hầu hết các dòng xe sản xuất mới đều được thiết kế để sử dụng xăng E10. Các nhà sản xuất đã có sự chuẩn bị từ rất sớm cho xu hướng này”,ông Phúc cho biết.
Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng ngoài phương tiện, hệ thống phân phối nhiên liệu cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm bảo đảm chất lượng xăng khi đến tay người tiêu dùng.
Xăng E10 có làm xe hao xăng hơn?
Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất khi xăng E10 bắt đầu được bán rộng rãi. Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, nhóm nghiên cứu của ông đã thực hiện nhiều thử nghiệm thực tế với xăng E10 trên các dòng xe Toyota, bao gồm cả xe hybrid và xe động cơ đốt trong thông thường. Kết quả cho thấy mức tiêu hao nhiên liệu phụ thuộc nhiều vào điều kiện vận hành.
Trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc, động cơ có thể tiết kiệm khoảng 2,8% nhiên liệu. Tuy nhiên, ở một số điều kiện vận hành khác như chạy đều ở tốc độ 60 - 70 km/h, mức tiêu hao có thể cao hơn so với xăng truyền thống.“Về bản chất, xăng E10 có thể tiêu hao nhiên liệu nhỉnh hơn trong một số trường hợp, nhưng ở những điều kiện khác lại cho hiệu quả tương đương hoặc tốt hơn. Mức chênh lệch thường chỉ dao động khoảng cộng trừ 5%”,ông Phúc cho biết.
Theo chuyên gia, vì mức chênh lệch không lớn nên cảm nhận của người sử dụng sẽ khác nhau. Có người thấy tiết kiệm hơn nhưng cũng có người nhận thấy mức tiêu hao tăng nhẹ. Đối với các dòng xe cũ, ethanol trong xăng E10 có khả năng hòa tan mạnh hơn, khiến các cặn bẩn tích tụ lâu năm trong hệ thống nhiên liệu bị cuốn trôi nhanh hơn. Điều này có thể dẫn đến hiện tượng tắc lọc nhiên liệu hoặc phát sinh một số sự cố kỹ thuật sau khi chuyển đổi nhiên liệu.
Tuy nhiên, theo ông Phúc, đây không phải lỗi do xăng E10 gây ra mà là những vấn đề vốn đã tồn tại trong phương tiện từ trước.“Có thể xem E10 giống như một phép thử đối với hệ thống nhiên liệu. Nó làm các vấn đề tiềm ẩn bộc lộ sớm hơn để người dùng kiểm tra và bảo dưỡng kịp thời”, ông nói.
Về chu kỳ bảo dưỡng, chuyên gia khẳng định người sử dụng không cần thay đổi lịch bảo dưỡng hay tăng tần suất thay dầu nhớt nếu xe tương thích với E10 và đang vận hành bình thường. Người dùng chỉ cần tuân thủ đúng khuyến cáo của nhà sản xuất.
Một vấn đề khác được nhiều người quan tâm là việc sử dụng phụ gia hoặc các mẹo được lan truyền trên mạng nhằm “cải thiện” chất lượng xăng E10. Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, người tiêu dùng cần đặc biệt thận trọng với các loại phụ gia không rõ nguồn gốc hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận. Ông cho rằng nhiên liệu được đưa ra thị trường đã phải đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật rất nghiêm ngặt. Việc tự ý bổ sung phụ gia có thể làm thay đổi các đặc tính của nhiên liệu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến động cơ.“Nếu phụ gia không được kiểm định, chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn nhiên liệu hiện hành thì không nên sử dụng chỉ vì những lời quảng cáo”,ông khuyến cáo.
Đối với các hướng dẫn tách ethanol hoặc tách nước khỏi xăng đang lan truyền trên mạng xã hội, chuyên gia nhận định đây chỉ là những thử nghiệm mang tính chất minh họa khoa học và hoàn toàn không phù hợp để áp dụng trong thực tế. Việc tự ý tách ethanol khỏi xăng không những không mang lại lợi ích mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường. “Người dân tuyệt đối không nên thực hiện các biện pháp tách nước hay tách ethanol tại nhà”,ông Phúc nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất khi chuyển sang sử dụng xăng E10 là bảo đảm mua nhiên liệu tại các cửa hàng uy tín, tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất phương tiện và thực hiện bảo dưỡng định kỳ đúng quy định. Khi đó, việc sử dụng xăng E10 không chỉ an toàn cho động cơ mà còn góp phần giảm phát thải và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của ngành giao thông Việt Nam.
PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo Kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết: Xe đã sử dụng nhiều năm có thể phát sinh sự cố cao hơn khi dùng xăng E10 do các chi tiết trong hệ thống nhiên liệu bị lão hóa. Bản chất rủi ro này đã tồn tại từ trước, xăng E10 chỉ khiến chúng xuất hiện sớm hơn, giống như một “phép thử” đối với hệ thống nhiên liệu của xe.
