Động lực tăng trưởng mới quan trọng nhất
Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - Châu Á (Vietnam - Asia DX Summit) 2026 do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) tổ chức trong 2 ngày 27-28/5, dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, đã quy tụ hơn 2.000 đại biểu đến từ 12 nền kinh tế và 18 tỉnh, thành phố.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa bản lề đối với Việt Nam, là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết đại hội XIV của Đảng với mục tiêu đưa đất nước tăng trưởng hai con số.
Để làm được điều này, Việt Nam không thể chỉ dựa vào những động lực tăng trưởng truyền thống - vốn đã dần tới hạn mà cần tập trung vào những động lực tăng trưởng mới - đó chính là đổi mới sáng tạo dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Đây chính là động lực cốt lõi, mang tính quyết định cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Tại Hội nghị tổng kết một năm thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã xác định: Nếu năm 2025 là giai đoạn “khởi động, chạy đà” thì năm 2026 Việt Nam phải chuyển ngay sang giai đoạn “tăng tốc”, với phương châm: “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”.
Ông Ngô Diên Hy, Phó Chủ tịch VINASA, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn VNPT cho rằng, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030. Đây không chỉ là mục tiêu về tốc độ tăng trưởng, mà còn là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng của quốc gia. Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đang trở thành những động lực tăng trưởng mới quan trọng nhất.
Theo ông Ngô Diên Hy, chủ đề của Diễn đàn năm nay: “Kiến tạo các động lực mới cho tăng trưởng 2 con số” là một mệnh lệnh hành động khẩn thiết. Kinh tế số bắt buộc phải gánh vác vai trò hạt nhân, đồng thời, ngành công nghiệp công nghệ số phải tự nhận lấy hai nhiệm vụ chiến lược sống còn.
Thứ nhất:Thúc đẩy nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động cơ nâng cao năng suất cho toàn bộ nền kinh tế thực.
Thứ hai:Tiên phong khai phá và tự phát triển các không gian phát triển mới. Cộng đồng công nghệ số nước nhà phải có đủ bản lĩnh để kiến tạo và dẫn dắt các mặt trận chiến lược của tương lai: Trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế tầm thấp (Low-altitude economy), công nghệ robotics hay công nghệ lượng tử - những vùng đất mới mang lại "thặng dư công nghệ" khổng lồ, quyết định thứ hạng mới của Việt Nam trên bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mở không gian cho đổi mới sáng tạo
Ông Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia chia sẻ, năng suất của nền kinh tế không do ứng dụng ở lớp cao nhất quyết định - mà do chất lượng của lớp nền bên dưới và tốc độ nền kinh tế hấp thụ công nghệ.
"Lớp nền bao gồm: Hạ tầng và dữ liệu dùng chung; thể chế kiến tạo, mở không gian cho đổi mới sáng tạo, giảm rủi ro pháp lý; bộ máy thực thi biến thể chế thành kết quả thực tế"- ông Hoàng Hữu Hạnh nói.
Theo ông Hoàng Hữu Hạnh, Luật Chuyển đổi số đang thiết lập một "lớp nền chịu lực" vững chắc. Điểm sáng lớn nhất là "cơ chế kép": Vừa siết kỷ cương, vừa mở đòn bẩy bằng việc thiết lập "hành lang an toàn" bảo vệ những người dám đổi mới, thử nghiệm các mô hình chưa có tiền lệ.
Đứng từ lăng kính toàn cầu, bà Trần Thị Lan Hương, chuyên gia World Bank đưa ra lời cảnh báo về "bẫy công nghệ bề nổi" - khi AI hiện diện khắp nơi nhưng chưa bám rễ vào nền kinh tế thực. Để lấp đầy khoảng trống và thực hiện cú nhảy vọt, Việt Nam buộc phải xây dựng đồng bộ 5 trụ cột: Kết nối và năng lượng; năng lực tính toán (computing); ngữ cảnh và dữ liệu; năng lực và kỹ năng; AI có trách nhiệm.
"Một số nền kinh tế đã không ngồi chờ cho đến khi công nghệ AI chín muồi rồi mới ứng dụng. Họ chủ động kiến tạo phần móng từ trước và khi làn sóng AI ập đến, nó đóng vai trò như một bộ khuếch đại để nhân cấp giá trị của các khoản đầu tư hạ tầng đó"- bà Trần Thị Lan Hương thông tin.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Hồng Quang, Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA cho hay, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là AI Agent, đang mở ra một mô hình vận hành doanh nghiệp hoàn toàn mới: Agentic Enterprise - doanh nghiệp tự vận hành.
Trong mô hình này, mỗi vị trí trong doanh nghiệp đều có thể được hỗ trợ bởi một AI Agent có khả năng tự lập kế hoạch, xử lý tác vụ và phối hợp với các AI Agent khác để giải quyết công việc phức tạp. Khác với mô hình vận hành truyền thống phụ thuộc vào thời gian làm việc của con người, AI Agents có thể hoạt động liên tục 24/7, không giới hạn bởi ca làm việc, cuối tuần hay ngày lễ.
Nhờ đó, doanh nghiệp có thể duy trì trạng thái “doanh nghiệp không ngủ”, tức là luôn vận hành - luôn phản hồi - luôn tạo ra giá trị. Bên cạnh đó, khi mô hình “Human + AI” được triển khai, năng lực của mỗi nhân sự có thể tăng lên ít nhất 10 lần.
“Nếu mô hình Agentic Enterprise được nhân rộng trên quy mô toàn nền kinh tế, Việt Nam có thể hình thành một lực lượng lao động hoàn toàn mới với năng suất gấp nhiều lần, từ đó, tạo ra lượng giá trị và của cải vật chất vượt trội. Khi đó, mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số hoàn toàn khả thi”- ông Lê Hồng Quang nêu rõ.
Hướng tới mô hình Agentic Enterprise, MISA đang xây dựng hệ sinh thái MISA Agentwork - nền tảng các “nhân viên AI” chuyên biệt cho từng bộ phận trong doanh nghiệp như kế toán - tài chính, marketing - bán hàng, nhân sự, điều hành và sản xuất.
Đặc biệt, các AI Agents của MISA đã giúp nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử tăng số lượng đơn hàng và doanh thu lên tới 3,5 lần chỉ sau một quý áp dụng, minh chứng rõ nét cho năng lực tối ưu hóa chi phí và nhân cấp hiệu suất.
Cũng tại sự kiện, ông Nguyễn Tuấn Khang, Giám đốc Dữ liệu & AI, IBM ASEAN đề xuất kiến trúc Open Lakehouse, đồng thời khuyến nghị các tổ chức thay đổi tư duy: Coi dữ liệu là một "sản phẩm" (Data Products) để giao dịch và chia sẻ liên phòng ban nhằm thiết lập "niềm tin AI" (Trust in AI).
Ông Nguyễn Xuân Phong, Giám đốc Chuyển đổi AI, Tập đoàn FPT giới thiệu bộ khung trưởng thành CASAN và nhấn mạnh nguyên lý: Chuyển đổi AI thực chất là sự chuyển đổi của con người.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, ông Nguyễn Hồng Phong, Tổng Giám đốc Tiến Nông Group khẳng định sự sống còn của doanh nghiệp phụ thuộc vào khả năng ứng dụng R&D và số hóa để tối ưu hóa dinh dưỡng cây trồng (giúp sản lượng đạt 650.000 tấn).
Từ góc độ chính quyền địa phương, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng mang đến mô hình "Hành chính công chủ động" - dùng dữ liệu để phát hiện nhu cầu và phục vụ người dân. Đặc biệt, Đà Nẵng đang tiên phong vận hành sàn giao dịch dữ liệu, minh chứng dữ liệu có thể sinh lời minh bạch và tạo ra nguồn thu mới từ dịch vụ AI, làm bước đệm cho một Sàn giao dịch dữ liệu quốc gia.
Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - Châu Á (Vietnam - Asia DX Summit) 2026 đã vượt qua khuôn khổ một sự kiện công nghệ, trở thành hội nghị kinh tế chiến lược vạch ra lộ trình đưa đất nước làm chủ công nghệ lõi.Bên cạnh đó, chiều 28/5, VINASA tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sao Khuê 2026 và công bố Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam nhằm vinh danh các hạt nhân xuất sắc, sẵn sàng lan tỏa chiến dịch "Bình dân hóa công nghệ".
