Cuộc thi là một trong những sáng kiến tại các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị lúa gạo và tôm trong khuôn khổ dự án DGD.
Dự án DGD - “Cải thiện khả năng tiếp cận thị trường quốc tế của doanh nghiệp tôm và lúa thông qua nâng cao kỹ năng làm việc và an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp” là một trong hai hợp phần của Dự án An sinh xã hội (gọi tắt là Dự án ASXH), được tài trợ bởi Tổng vụ Hợp tác phát triển Bỉ, do Tổ chức Oxfam tại Việt Nam phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh khu vực TP. Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) triển khai trong giai đoạn 2024-2026.
Kích hoạt tính tự chủ của người lao động
Thay vì chỉ áp đặt quy định một chiều từ trên xuống, sáng kiến tổ chức cuộc thi hướng tới mục tiêu gia tăng tối đa sự tham gia chủ động của người lao động vào hoạt động nhận diện nguy cơ và cải thiện môi trường làm việc, biến các quy chuẩn quản trị khô khan thành phong trào tự giác sôi nổi.
Cuộc thi ATVLSĐ 2026 này đã thu hút hơn 500 lượt người lao động với 58% là lao động nữ. Vòng 1 của cuộc thi đã được tổ chức vào tháng 1/2026 với hình thức thi trực tuyến. Vòng chung kết diễn ra trực tiếp vào ngày 20/6/2026 là một ngày hội rực rỡ sắc màu và bùng nổ tinh thần màu cờ sắc áo giữa 5 đội thi đại diện cho các khối xưởng, phòng ban hạt nhân của tập đoàn.
Tại vòng thi chung kết, các đội bốc thăm hình ảnh rủi ro hiện trạng thực tế từ chính các phân xưởng, và cùng thảo luận, phân tích nguy cơ và đề xuất các dự án cải tiến kỹ thuật thực tiễn chỉ trong vòng 15 phút. Hàng loạt giải pháp thiết thực đã được đưa ra nhằm giải quyết các tình huống an toàn vệ sinh lao động hằng ngày như: quy trình bảo hộ xưởng lạnh, cải tiến băng chuyền giảm tư thế khom cúi, kiểm soát thiết bị nâng hạ, lắp van chống cháy ngược, dán cảnh báo an toàn điện, hay đặt khay chống tràn hóa chất và biển cảnh báo sàn trơn trượt.
Hội đồng Ban Giám khảo chuyên môn (gồm chuyên gia từ Bộ Nội Vụ, đại diện Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, VCCI-HCM, Oxfam tại Việt Nam, và các cơ quan quản lý nhà nước như Sở Nội vụ, Liên đoàn Lao động tỉnh Cà Mau) đã chính thức trao các hạng mục giải thưởng xứng đáng cho những giải pháp có tính khả thi và tự chủ cao nhất.
Cuộc thi ATVSLĐ này là một trong nhiều hoạt động thúc đẩy các sáng kiến của người lao động do Dự án ASXH hỗ trợ triển khai tại Tập đoàn Minh Phú. Ngoài ra, có thể kể đến các hoạt động khác như: áp dụng 5S để sắp xếp gọn gàng và cải thiện môi trường làm việc, cải tiến công cụ dụng cụ, cải thiện các chính sách nhân sự và chính sách cho lao động nữ, xây dựng môi trường làm việc tích cực, đồng hành cùng quản lý cấp trung trong hỗ trợ sức khỏe tinh thần người lao động, thực hiện tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội BSCI (Business Social Compliance Initiative - Sáng kiến Tuân thủ Xã hội trong Kinh doanh). Những hoạt động này không chỉ nâng cao nhận thức và thúc đẩy thói quen ATVSLĐ của người lao động mà còn cổ vũ tinh thần tự tin, tự chủ của người lao động, đặc biệt là các lao động nữ trong việc tham gia xây dựng môi trường lao động an toàn, tự tin phát huy vai trò lãnh đạo của bản thân.
Bà Phạm Thùy Dung, Quản lý Dự án, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam chia sẻ: "Sự hào hứng, chủ động và năng lực tự giải quyết rủi ro của người lao động ngày hôm nay là minh chứng rõ nét cho sự thành công của mô hình điểm về kinh doanh bao trùm mà Oxfam và VCCI-HCM đang thúc đẩy. Ý nghĩa lớn nhất của cuộc thi không nằm ở giải thưởng, mà là giá trị lan tỏa sau đó: Người lao động, đặc biệt là lao động nữ, vốn chịu nhiều rủi ro, bệnh nghề nghiệp trong môi trường lạnh và ẩm ướt, nay mang chính tư duy an toàn chủ động quay trở lại xưởng, trở thành những người trực tiếp giảm thiểu rủi ro tai nạn lao động trong công việc hằng ngày. Sự chuyển biến này khẳng định nỗ lực thực chất của doanh nghiệp trong việc kiến tạo một môi trường 'việc làm tử tế', nơi tiếng nói của người lao động được lắng nghe và chuyển hóa thành những chính sách bảo vệ thiết thực.
Bà Dung cho rằng, an toàn vệ sinh lao động là sự đầu tư trực tiếp vào con người, củng cố nền tảng an sinh xã hội và phát triển chuỗi giá trị bền vững, bao trùm tại Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL).
Đánh giá cao về tiêu chí an toàn lao động trong sự phát triển của doanh nghiệp, bà Bùi Thị Ninh, Phó Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh khu vực TP. Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) cho hay: “An toàn, vệ sinh lao động không chỉ là một yêu cầu pháp lý hay một chỉ tiêu quản trị, mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và là quyền lợi chính đáng, thiết thân của mỗi người lao động. Đối với ngành thủy sản, một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, sử dụng lượng lớn lao động trực tiếp, có cường độ làm việc cao và tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy cơ về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thì việc xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây cũng là một trong những tiêu chí ngày càng được các thị trường xuất khẩu, các nhãn hàng và đối tác quốc tế quan tâm, đánh giá, gắn liền trực tiếp với năng lực cạnh tranh và uy tín thương hiệu của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
“Tôi cũng ghi nhận và đánh giá cao vai trò tiên phong của Tập đoàn Thủy sản Minh Phú. Minh Phú không chỉ được biết đến là một trong những doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản hàng đầu Việt Nam với năng lực sản xuất và quy mô đáng tự hào, mà còn là một hình mẫu trong việc xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững và thực sự hướng về người lao động”, bà Ninh cho biết thêm.
Ông Lê Văn Điệp, Tổng Giám đốc Minh Phú Cà Mau, Trưởng ban Tổ chức Cuộc thi chia sẻ thêm: “Tại Minh Phú, việc thực hành các tiêu chuẩn quốc tế và khung quản trị bền vững ESG luôn là tâm điểm chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành thủy sản. Trong đó, cấu phần trách nhiệm xã hội với trọng tâm là an toàn vệ sinh lao động luôn được ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt, với đặc thù lao động nữ chiếm tới hơn 70%, việc cam kết xây dựng môi trường làm việc an toàn, bảo vệ toàn diện cho chị em phụ nữ và người lao động chính là trách nhiệm cốt lõi của chúng tôi. Vì lẽ đó, chúng tôi đánh giá cao sáng kiến cuộc thi khi đã kích hoạt mạnh mẽ năng lực tự chủ và tư duy làm chủ của người lao động ngay tại vị trí sản xuất".
Được biết, thành công từ mô hình điển hình này sẽ là cơ sở thực tiễn quan trọng để VCCI-HCM, Oxfam cùng các đối tác đóng gói tài liệu, đúc kết kinh nghiệm để tiếp tục triển khai rộng rãi đến cộng đồng các doanh nghiệp ngành tôm và lúa tại các tỉnh trọng điểm khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn tiếp theo của dự án.
Tính đến tháng 5/2026, Dự án DGD đã hỗ trợ 102 doanh nghiệp cải thiện điều kiện làm việc, hướng tới tuân thủ các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, và tự tin gia nhập thị trường xuất khẩu toàn cầu ngày nay với những yêu cầu ngày càng khắt khe.
