Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 3 (gồm các Đoàn đại biểu Quốc hội Lạng Sơn, Hải Phòng, Hà Tĩnh) về tình hình kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, năm 2027 tiếp tục kiên định nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, áp dụng đồng bộ các biện pháp kiểm soát lạm phát, giữ các cân đối lớn và quyết liệt giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế.
Giữ ổn định giá điện, xăng dầu trước sức ép lạm phát
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, tăng trưởng nhanh phải đi cùng tăng trưởng bền vững và điều hành vĩ mô là nền tảng của yêu cầu đó. Năm 2026, giá xăng dầu thế giới tăng từ 65% đến gần 90%, nếu không kịp thời áp dụng các biện pháp về thuế, giá xăng và dầu diesel trong nước cũng sẽ tăng mạnh, kéo theo tác động vòng hai lên giá hàng loạt mặt hàng sản xuất từ xăng dầu, lên chi phí đi lại và ăn uống của người dân.
Trong khi nhiều nước chịu áp lực lạm phát lớn, buộc ngân hàng trung ương phải tăng lãi suất, Việt Nam vẫn cung ứng xăng dầu đầy đủ, với mức giá thuộc nhóm thấp nhất khu vực.
Thủ tướng đánh giá, cùng thời điểm, nhu cầu điện tăng cao nhất từ trước đến nay do tăng trưởng mạnh và đầu tư cho khoa học công nghệ; có những thời điểm việc bảo đảm đủ điện rất khó khăn. Dù vậy, chúng ta vẫn bảo đảm cung ứng điện và không tăng giá.
Nhờ kiểm soát chặt giá cả các mặt hàng, lạm phát được giữ ở mức 4,52%. Thủ tướng đánh giá kết quả này phản ánh cố gắng rất lớn trong điều hành vĩ mô, bởi nếu lạm phát tăng, thành quả tăng trưởng sẽ bị xói mòn và người dân không được thụ hưởng.
Cắt giảm khâu trung gian, giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp
Trả lời băn khoăn của đại biểu về việc thành quả tăng trưởng lan tỏa đến đâu, Thủ tướng cho biết, sức khỏe nền kinh tế thể hiện rõ qua số thu ngân sách. Năm 2026, Nhà nước đã giảm thu qua các chính sách thuế khoảng 235.000 tỷ đồng; đồng thời gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng các khoản phải nộp từ tháng 6 đến cuối năm, nhằm giảm áp lực và tạo dòng tiền cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân.
Dù giảm thu như vậy, ước thu ngân sách năm 2026 vẫn đạt trên 3 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 526.000 tỷ đồng, tương đương trên 20,8%. Thu nội địa khoảng 2,6 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đóng góp khoảng 671.000 tỷ đồng, tăng 33,4% so với dự toán.
Thủ tướng cũng lưu ý, các công trình trọng điểm về đường bộ, đường sắt, cầu, cảng biển cần thời gian để phát huy hiệu quả. Khi đưa vào khai thác hạ tầng sẽ giảm chi phí logistics, giảm chi phí cho nền kinh tế; người dân và doanh nghiệp là đối tượng trực tiếp hưởng lợi.
Một nội dung được Thủ tướng dành nhiều thời gian phân tích là giảm chi phí đầu vào, thực hiện chỉ đạo của Trung ương và Quốc hội, chính phủ đang triển khai đồng thời trên nhiều lĩnh vực.
Tại cuộc họp tổ, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang thực hiện một loạt giải pháp để giảm các chi phí đầu vào cho người dân, doanh nghiệp theo chỉ đạo của Trung ương.
Với đất đai, bất động sản, Nhà nước thực hiện các chính sách quyết liệt như phát triển mạnh nhà ở xã hội, nhà cho thuê, qua đó định hướng thị trường, nhất là phân khúc chung cư. Khi Quốc hội xem xét thông qua Luật Đất đai sửa đổi, Nhà nước sẽ điều tiết mạnh mẽ giá đất, tạo cơ sở kiểm soát giá đất, giá bất động sản.
Với xăng dầu, Chính phủ sẽ sửa nghị định để cắt giảm các khâu trung gian trong kinh doanh, giảm chi phí phát sinh.
Với thuốc và thiết bị y tế, quá trình xử lý vi phạm, tiêu cực thời gian qua cho thấy chi phí trung gian rất lớn, khiến người bệnh phải trả giá cao. Thủ tướng khẳng định điều đó không thể chấp nhận. Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược, kiên quyết cắt bỏ khâu trung gian để người dân tiếp cận thuốc, thiết bị y tế với chi phí hợp lý.
Ngành điện cũng sẽ được cơ cấu lại hệ thống và các doanh nghiệp trong lĩnh vực để giảm khâu trung gian. Trong nông nghiệp, việc xử lý kiên quyết các vi phạm về mã số vùng trồng, kiểm định đã giúp xuất khẩu nông sản tăng mạnh, đặc biệt là sầu riêng.
Theo Thủ tướng, các giải pháp này hướng tới tăng hiệu quả, năng suất, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của nền kinh tế.
Đổi mới điều hành, lấy kết quả thực chất làm thước đo
Đánh giá 9 tháng năm 2026, Thủ tướng ghi nhận tư duy, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành chuyển biến rõ nét, dù chưa đồng đều. Chính phủ xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công rõ cơ quan chủ trì, phối hợp, tiến độ và kết quả cụ thể.
Thủ tướng đề nghị các đại biểu tiếp tục đóng góp hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.
Về thể chế, nhờ phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ và Quốc hội, hầu hết chủ trương, định hướng lớn đã được thể chế hóa ngay trong năm đầu nhiệm kỳ, trong khi có nhiệm kỳ trước phải đến năm thứ hai, thứ ba mới hoàn thành. Nhiều luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở, Luật Điện lực, Luật Dầu khí, Luật Đầu tư được ban hành. Khi trình dự án luật, Chính phủ bắt buộc kèm dự thảo nghị định, thông tư; nhờ vậy, lần đầu tiên sau nhiều năm, Chính phủ không còn nợ đọng văn bản hướng dẫn.
Về huy động nguồn lực, Thủ tướng cho biết, mục tiêu tăng trưởng 2 con số đòi hỏi nguồn vốn rất lớn, trong khi ngân sách chỉ đáp ứng một phần. Vì vậy, đầu tư công phải giải ngân 100% và chọn đúng dự án hiệu quả, có sức lan tỏa. Nhiệm kỳ trước cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công; nhiệm kỳ này phải giảm tối thiểu 30%. Địa phương có trách nhiệm lựa chọn, ưu tiên dự án mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội nhanh nhất, trực tiếp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.
Thủ tướng yêu cầu các địa phương cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục nội bộ để thu hút đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài. Với chương trình mục tiêu quốc gia, các hướng dẫn đã ban hành đầy đủ; nếu chậm giải ngân, cần đánh giá khách quan nguyên nhân, tăng cường cán bộ ở nơi năng lực còn yếu thay vì cắt ngang, điều chuyển vốn.
Về chuyển đổi số, Thủ tướng cho biết, Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia vừa được ban hành, ví như“bản vẽ thiết kế ngôi nhà”, làm căn cứ để các bộ, ngành, địa phương đầu tư hệ thống đồng bộ, tránh lãng phí. Một số cơ sở dữ liệu phức tạp như đất đai phải đến năm 2027 mới hoàn thành.
Nhìn nhận tiêu dùng trong nước tăng chậm hơn công nghiệp, thương mại, xuất nhập khẩu, Thủ tướng cho rằng, cần kích cầu nội địa vào dịp cuối năm là cơ hội để các địa phương thúc đẩy tăng trưởng.
Về an sinh, năm 2026 Chính phủ chi trợ cấp cho người có công, đối tượng bảo trợ xã hội khoảng 115 nghìn tỷ, tăng hơn 14,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán. Chính phủ cũng đang đầu tư 248 trường học tại các xã biên giới đất liền và từ năm tới sẽ đầu tư trung tâm y tế cho các xã biên giới, vùng khó khăn.
Về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tiếp tục củng cố thế trận, các địa bàn chiến lược, bảo đảm không để bị động, bất ngờ, chủ động trước các tình huống; tăng cường hợp tác quốc tế để thu hút đầu tư, thu hút nguồn lực; quan trọng nhất là kiến tạo môi trường bên ngoài hòa bình cho đất nước phát triển.
Thủ tướng đề nghị các đại biểu tiếp tục đóng góp hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Chính phủ sẽ định kỳ báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội những vấn đề phát sinh, đồng thời giữ khoảng đệm và độ linh hoạt cần thiết để chủ động ứng phó với các biến động khó lường.
