Thị trường xăng dầu sắp bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn
Chỉ còn ít ngày nữa, thị trường nhiên liệu tại Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn chuyển đổi đáng chú ý khi xăng E10 được triển khai diện rộng trên toàn quốc.
Theo lộ trình mới, xăng E10 – loại nhiên liệu gồm 10% ethanol và 90% xăng khoáng sẽ dần thay thế vai trò của xăng khoáng truyền thống tại nhiều hệ thống bán lẻ. Đây được xem là bước đi tiếp theo trong chiến lược giảm phát thải và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học.
Những tuần gần đây, nhiều doanh nghiệp đầu mối lớn như Petrolimex hay PVOIL đã bắt đầu đồng loạt chuyển đổi hệ thống bán lẻ sang kinh doanh E10. Tại nhiều địa phương, không ít cây xăng đã ngừng nhập thêm xăng khoáng để chuẩn bị cho giai đoạn chuyển đổi hoàn toàn.
Điều này đồng nghĩa, từ tháng 6, người dân đi xe máy và ôtô sẽ ngày càng thường xuyên tiếp xúc với loại nhiên liệu mới này.
Xăng E10 là gì và vì sao được thúc đẩy?
Khác với xăng khoáng truyền thống, E10 là xăng sinh học có pha thêm ethanol – loại cồn nhiên liệu được sản xuất từ nguyên liệu tái tạo như sắn, mía hoặc phụ phẩm nông nghiệp.
Tỷ lệ ethanol 10% được xem là mức đủ để cải thiện khả năng cháy của nhiên liệu mà không cần thay đổi lớn đối với phần lớn động cơ hiện nay.
Theo các chuyên gia, ethanol có chỉ số octane cao giúp tăng khả năng chống kích nổ và hỗ trợ quá trình đốt cháy sạch hơn. Nhờ đó, lượng khí thải độc hại như CO hay hydrocarbon chưa cháy hết có thể giảm đáng kể so với xăng khoáng thông thường.
Ngoài yếu tố môi trường, việc mở rộng E10 còn nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đồng thời thúc đẩy sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước.
Điều người dùng xe máy và ôtô quan tâm nhất: Xe có dùng được không?
Đây là câu hỏi xuất hiện nhiều nhất khi E10 chuẩn bị được triển khai rộng rãi. Theo các nghiên cứu kỹ thuật, đa số phương tiện sử dụng động cơ xăng sản xuất trong khoảng hơn 20 năm trở lại đây đều có thể sử dụng E10 mà không cần cải tạo động cơ.
Đặc biệt với các dòng xe đời mới sử dụng phun xăng điện tử (FI), E10 gần như không tạo ra khác biệt lớn trong vận hành hàng ngày. Xe vẫn có thể hoạt động ổn định, không xuất hiện hiện tượng hụt ga hay giảm công suất rõ rệt.
Tuy nhiên, với những dòng xe quá cũ, xe sử dụng chế hòa khí hoặc hệ thống nhiên liệu đã xuống cấp, người dùng cần thận trọng hơn.
Nguyên nhân nằm ở đặc tính của ethanol. Đây là chất có khả năng hút ẩm và có tính tẩy rửa mạnh hơn xăng khoáng. Nếu hệ thống ống dẫn, gioăng cao su hoặc bình chứa nhiên liệu đã lão hóa, ethanol có thể khiến các chi tiết này xuống cấp nhanh hơn.
Xe máy đời cũ: Nhóm cần lưu ý nhiều nhất
Trong bối cảnh Việt Nam vẫn còn lượng lớn xe số đời cũ lưu thông, đây là nhóm phương tiện được nhắc đến nhiều khi nói về E10. Các mẫu xe sử dụng chế hòa khí, đặc biệt là xe đã vận hành hơn chục năm, có thể gặp một số hiện tượng như:
Khó nổ máy hơn sau thời gian dài không sử dụng
Máy “ì” hơn khi tăng ga
Hao nhiên liệu nhẹ
Hệ thống ống dẫn xăng dễ xuống cấp hơn nếu đã cũ
Dù vậy, điều này không đồng nghĩa xe cũ hoàn toàn không thể dùng E10.
Theo các kỹ thuật viên, nếu chủ xe chủ động thay thế các chi tiết cao su cũ bằng vật liệu chịu ethanol tốt hơn, đồng thời bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu định kỳ, nhiều dòng xe cũ vẫn có thể vận hành ổn định với xăng sinh học.
Chi phí cho việc nâng cấp này không quá lớn, chủ yếu tập trung ở ống dẫn xăng, gioăng và vệ sinh hệ thống nhiên liệu.
Người dùng có cần thay đổi thói quen đổ xăng?
Một trong những điều đáng chú ý khi sử dụng E10 là người dùng cần thay đổi một số thói quen vốn quen thuộc với xăng khoáng.
Do ethanol có khả năng hút ẩm, việc để xe quá lâu không sử dụng khi trong bình còn nhiều E10 có thể làm giảm chất lượng nhiên liệu. Điều này đặc biệt dễ xảy ra với những xe ít đi hoặc để nhiều ngày liên tiếp.
Ngoài ra, người dùng cũng nên:
Ưu tiên đổ xăng tại các cây xăng uy tín
Theo dõi tình trạng vận hành của xe trong giai đoạn đầu chuyển đổi
Bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu
Đây là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế rủi ro khi chuyển sang sử dụng nhiên liệu mới.
Trên thực tế, xăng E10 đã được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia trong nhiều năm qua.
Tại Mỹ, E10 gần như là loại xăng phổ biến nhất trên thị trường bán lẻ. Brazil thậm chí sử dụng tỷ lệ ethanol cao hơn nhiều trong nhiên liệu. Một số quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan hay Philippines cũng đã triển khai E10 từ lâu như một phần trong chiến lược năng lượng sạch.
Những kinh nghiệm này cho thấy E10 không còn là loại nhiên liệu “thử nghiệm”, mà đã trở thành xu hướng chung của nhiều thị trường.
Việc E10 xuất hiện rộng rãi từ tháng 6 không chỉ là thay đổi về loại xăng tại cây xăng, mà còn là sự thay đổi trong thói quen sử dụng nhiên liệu của hàng triệu người.
Với phần lớn xe đời mới, E10 có thể không tạo ra khác biệt đáng kể. Nhưng với xe cũ hoặc xe ít được bảo dưỡng, giai đoạn đầu chuyển đổi sẽ là lúc người dùng cần chú ý nhiều hơn tới tình trạng vận hành của phương tiện.
Trong bối cảnh đó, điều quan trọng nhất không phải là lo lắng quá mức về E10 mà là hiểu rõ chiếc xe mình đang sử dụng để có lựa chọn phù hợp.
