Thị trường tài chính toàn cầu đang đi qua một giai đoạn chuyển tiếp nhiều thách thức. Sau quãng thời gian nới lỏng mạnh hậu Covid-19, lạm phát kéo dài hơn dự báo đã buộc nhiều ngân hàng trung ương lớn tiếp tục duy trì lãi suất cao. Điều đó khiến chi phí vốn đắt hơn, dòng tiền trở nên thận trọng hơn và định giá tài sản cũng không còn được nhìn theo cách dễ dãi như trước. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam vừa chịu ảnh hưởng từ xu hướng chung, vừa có thêm một câu chuyện riêng là lộ trình nâng hạng vào tháng 9/2026.
Dòng vốn toàn cầu đang chọn lọc hơn, nhưng Việt Nam vẫn là điểm sáng đáng chú ý
Theo chia sẻ của ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) tại Talk show Phố Tài chính trên VTV8, mặt bằng lãi suất cao tại Mỹ và châu Âu đang tạo ra áp lực kép với các thị trường mới nổi.
Một mặt, đồng USD mạnh lên gây sức ép lên tỷ giá. Mặt khác, chi phí vốn tăng buộc nhà đầu tư phải thận trọng hơn với các tài sản rủi ro, đặc biệt là nhóm cổ phiếu tăng trưởng. Đây là nguyên nhân khiến dòng tiền toàn cầu không còn vận động theo kiểu dàn trải mà trở nên chọn lọc hơn rất nhiều.
Theo ông Đạt, dòng vốn quốc tế hiện tập trung vào ba hướng chính. Thứ nhất là quay về các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ Mỹ, nơi lợi suất đang ở mức hấp dẫn nhất trong nhiều năm. Thứ hai là tiếp tục đổ vào các chủ đề tăng trưởng dài hạn như AI, bán dẫn, năng lượng xanh và tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Thứ ba là tìm đến những thị trường mới nổi có câu chuyện riêng, có tăng trưởng cao, dân số trẻ và chi phí sản xuất cạnh tranh hơn. Việt Nam, Ấn Độ và Indonesia đang là những thị trường được chú ý trong nhóm này.
Với Việt Nam, ông Đạt cho rằng áp lực từ bên ngoài là có thật, nhưng nền tảng vĩ mô hiện vẫn đủ tốt để hấp thụ cú sốc tốt hơn nhiều thị trường cùng nhóm. GDP quý I/2026 duy trì mức tăng tích cực, xuất khẩu tiếp tục là động lực lớn, FDI giải ngân vẫn cao, trong khi lạm phát trong nước được kiểm soát tương đối tốt.
Quan trọng hơn, Việt Nam đang có hai câu chuyện riêng đủ sức hút dòng tiền là nâng hạng FTSE Emerging Market vào tháng 9 và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông, đây là những yếu tố nội tại đủ mạnh để tạo ra lợi thế tương đối cho thị trường Việt Nam trong năm 2026.
Cơ hội trên thị trường không còn dành cho đầu tư dàn trải
Theo đánh giá của ông Nguyễn Quang Đạt, thị trường chứng khoán Việt Nam không đứng ngoài sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu. Khối ngoại đã có giai đoạn bán ròng kéo dài, nhưng đây là phản ứng tự nhiên trong bối cảnh lãi suất Mỹ cao và USD mạnh.
Dù vậy, điều quan trọng là “chất” của dòng vốn vào Việt Nam đang có khả năng thay đổi khi quá trình nâng hạng diễn ra. Theo ông, dòng vốn thụ động từ ETF và các quỹ chỉ số trong giai đoạn tới sẽ ổn định hơn nhiều so với dòng tiền đầu cơ ngắn hạn trước đây. Đây là khác biệt rất lớn của thị trường trong chu kỳ mới.
Ông Đạt cho rằng thị trường đang trong quá trình chuyển mình từ một thị trường cận biên nặng tính tâm lý sang một thị trường mới nổi có nền tảng nhà đầu tư đa dạng hơn và bền hơn. Trong ngắn hạn, biến động vẫn sẽ còn khi thị trường toàn cầu rung lắc. Nhưng ở trung và dài hạn, VN-Index đang trên hành trình tạo một mặt bằng giá mới, và những nhà đầu tư có chiến lược rõ ràng sẽ là người hưởng lợi nhiều nhất.
Về diễn biến sắp tới, ông Đạt đưa ra ba kịch bản. Ở kịch bản tích cực, cũng là kịch bản ông đánh giá có xác suất cao nhất, thị trường có thể tăng trưởng ổn định theo lộ trình nâng hạng FTSE, với vùng mục tiêu cuối năm hướng tới trên 2.000 điểm. Động lực đến từ dòng vốn thụ động vào theo từng giai đoạn từ tháng 9, cùng với tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết khoảng 15-18% trong năm nay.
Ở kịch bản trung tính, thị trường có thể dao động trong vùng 1.650-2.000 điểm nếu Fed tiếp tục trì hoãn giảm lãi suất và tâm lý toàn cầu còn thận trọng. Kịch bản rủi ro chỉ xuất hiện nếu có cú sốc lớn từ suy thoái Mỹ, địa chính trị hoặc hệ thống tài chính quốc tế.
Từ góc nhìn đầu tư, ông Đạt cho rằng đây không phải là thời điểm phù hợp để mua dàn trải. Thay vào đó, nhà đầu tư nên đi theo ba nguyên tắc. Thứ nhất là phân bổ tài sản có chủ đích, không dồn toàn bộ vốn vào cổ phiếu.
Theo ông, một danh mục hợp lý trong giai đoạn này có thể phân bổ khoảng 60-65% vào cổ phiếu chọn lọc, 20-25% vào trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao hoặc tiền gửi có kỳ hạn, và giữ lại 10-15% tiền mặt để chờ cơ hội khi thị trường điều chỉnh.
Thứ hai là chọn đúng ngành, đúng cổ phiếu. Ba nhóm được ông ưu tiên là ngân hàng, nhóm hưởng lợi từ nâng hạng và tăng trưởng tín dụng; công nghiệp và logistics, nhóm đi cùng làn sóng FDI và dịch chuyển chuỗi cung ứng; cùng với bán lẻ và tiêu dùng nội địa, nhóm được hỗ trợ bởi sức mua phục hồi và tầng lớp trung lưu mở rộng.
Thứ ba là giữ kỷ luật về thời điểm và tâm lý, tức mua tích lũy theo từng đợt thay vì dồn vốn một lần, đồng thời phải có ngưỡng cắt lỗ rõ ràng và tuân thủ kỷ luật đó.
Về phía đơn vị của mình, ông Đạt cũng chia sẻ về việc ABS đang chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới bằng việc tăng vốn lên hơn 3.000 tỷ đồng, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị và cải thiện trải nghiệm nhà đầu tư. Điều này cho thấy các công ty chứng khoán cũng đang phải tự nâng cấp để thích nghi với một giai đoạn thị trường đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ và năng lực tài chính.
Tổng thể, trong môi trường vốn không còn rẻ, cơ hội trên thị trường chứng khoán không mất đi, nhưng sẽ không còn dành cho cách đầu tư dàn trải. Thị trường sẽ thưởng nhiều hơn cho những nhà đầu tư biết chọn doanh nghiệp tốt, phân bổ hợp lý và đủ kiên nhẫn với tầm nhìn trung dài hạn.
