Chiều 24/8, ngay sau phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Văn phòng Quốc hội đã tổ chức họp báo, thông tin về kết quả của Kỳ họp.
Tóm tắt kết quả Kỳ họp, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, sau 17 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ, trách nhiệm và tập trung cao, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra với việc xem xét, thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật, xem xét, quyết định công tác nhân sự, 7 vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền và cho ý kiến bước đầu đối với 7 dự án luật khác.
"Kết quả của Kỳ họp tiếp tục thể hiện rõ quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, trách nhiệm và hành động thực chất của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tạo nền tảng cho đất nước phát triển nhanh và bền vững",Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội thông tin.
Cũng theo đồng chí Nguyễn Văn Hiển, tại Kỳ họp, trong điều kiện khối lượng công việc lớn, với yêu cầu rất cao về chất lượng và tiến độ, các vị đại biểu Quốc hội đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy, tập trung nghiên cứu, làm việc nghiêm túc, khẩn trương, không nghỉ các ngày thứ Bảy, Chủ nhật trong cả 2 đợt họp. Không khí thảo luận diễn ra sôi nổi, dân chủ, trách nhiệm, với hơn 2.000 lượt ý kiến phát biểu tại tổ và hội trường.
Các ý kiến phát biểu thẳng thắn, sâu sắc, bám sát thực tiễn, tập trung phân tích, làm rõ những vấn đề còn khó khăn, vướng mắc, từ đó đề xuất phương án chỉnh lý cụ thể, thiết thực, khả thi đối với các luật, nghị quyết trình tại Kỳ họp.
Các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan có liên quan đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực, khẩn trương tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình nghiêm túc, cầu thị các ý kiến của đại biểu Quốc hội đối với các dự thảo luật, nghị quyết.
Các quyết sách kiến tạo tăng trưởng hai con số
Trả lời câu hỏi của báo chí về những luật nào được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp này sẽ tạo động lực mới cho tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, bà Phạm Thị Hồng Yến, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, tại Kỳ họp, Quốc hội đã xem xét, thông qua nhiều dự án luật và nghị quyết quan trọng. Đây là những quyết sách có ý nghĩa thiết thực, góp phần tạo lập khung khổ pháp lý, hoàn thiện các quy định, chính sách, từ đó tạo tác động lan tỏa tới các ngành, lĩnh vực và địa phương trên cả nước.
Đáng chú ý, nhiều quyết sách tại Kỳ họp đã đi thẳng vào những điểm nghẽn phát sinh trong thực tiễn, tạo cơ sở để chuyển nhanh từ chủ trương sang hành động, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Đó là việc giảm thuế thu nhập cho cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp; thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, chính thức cắt giảm 62 ngành nghề kinh doanh có điều kiện...
Ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thông tin tại họp báo.
Bổ sung thêm thông tin, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết, đó là sự đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, đặc biệt đối với những vấn đề lớn như đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Theo đó, tư duy xây dựng pháp luật đang chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi nhấn mạnh, điểm đáng chú ý trong tư duy xây dựng pháp luật lần này là tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực, qua đó tạo ra những cơ hội, tiền đề cho phát triển và hướng tới các mục tiêu tăng trưởng, trong đó có mục tiêu tăng trưởng hai con số. Cùng với đó, công tác chuẩn bị các dự án luật được thực hiện kỹ lưỡng, chu đáo. Đây là yếu tố quan trọng để quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn.
Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi cũng cho rằng, sự chuyển biến trong tư duy xây dựng pháp luật sẽ góp phần củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp, đồng thời biến chủ trương, đường lối của Đảng thành những động lực phát triển mạnh mẽ với tốc độ nhanh hơn. Đáng chú ý, việc thể chế hóa các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng được thực hiện nhanh chóng. Các luật được cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan chủ trì thẩm tra đều cơ bản thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị trong thời gian gần đây, đặc biệt là Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV.
Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
Một chuyển biến đáng chú ý trong xây dựng pháp luật tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, theo Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi đó là việc chuyển mạnh từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với cắt giảm triệt để thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Dẫn chứng cụ thể, ông Tạ Đình Thi cho biết, trong các luật do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phụ trách tại Kỳ họp này, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đã cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh.
Một điểm nổi bật khác là phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành tinh thần xuyên suốt trong các đạo luật và dự thảo nghị quyết. Các nội dung này được thể hiện ở những mức độ khác nhau, gắn với từng ngành, lĩnh vực cụ thể.
Theo Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi, đây là bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy xây dựng pháp luật, đồng thời cho thấy tư duy lập pháp ngày càng thực tiễn và linh hoạt hơn, theo hướng đưa cuộc sống vào pháp luật để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống.
Tinh thần này được thể hiện rõ trong việc xử lý những vấn đề đặc thù, cấp bách phát sinh từ thực tiễn. Quốc hội đã tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời; phát triển kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đối với nghị quyết của Quốc hội về tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập, đây cũng là vấn đề phát sinh trong thực tiễn được tập trung xử lý, qua đó bảo đảm tiến độ triển khai dự án theo yêu cầu của Trung ương và Bộ Chính trị.
Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi nhấn mạnh, các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp lần này đã thể hiện tinh thần mở, theo hướng quy định những vấn đề mang tính khung, nguyên tắc, đúng thẩm quyền; những nội dung cụ thể được trao trách nhiệm cho Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Cách tiếp cận này được kỳ vọng tạo sự ổn định lâu dài, đồng thời giúp xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Tại Kỳ họp, Quốc hội đã cho ý kiến bước đầu đối với 7 dự án luật đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa lớn đối với việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn và tạo động lực phát triển, gồm các dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự; định hướng xây dựng Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Việc cho ý kiến sớm đối với các nội dung này thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ, đồng thời, tạo cơ sở để các cơ quan tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).
