Tiềm năng lớn phát triển điện mặt trời mái nhà
Tỉnh Thái Nguyên có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh, với nhiều khu, cụm công nghiệp đang hoạt động và hàng trăm doanh nghiệp sản xuất trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, luyện kim, chế biến, vật liệu xây dựng, công nghiệp hỗ trợ...
Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Thái Nguyên quy hoạch 18.024 ha đất công nghiệp, tạo nền tảng mở rộng không gian sản xuất cũng như nhu cầu sử dụng năng lượng trong những năm tới.
Đặc thù của các nhà máy, xưởng sản xuất là diện tích mái lớn, kết cấu chủ yếu bằng khung thép, mái tôn, tương đối thuận lợi cho việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời. Đáng chú ý, phụ tải điện của phần lớn doanh nghiệp tập trung vào ban ngày, trùng với thời điểm hệ thống điện mặt trời tạo sản lượng cao. Điều này giúp doanh nghiệp có thể sử dụng trực tiếp phần lớn sản lượng điện tại chỗ, giảm lượng điện mua từ lưới và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Theo số liệu từ Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ BESS tại các khu, cụm công nghiệp đã thành lập trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 khoảng 1.623 MW.
Riêng các khu, cụm công nghiệp đang hoạt động có khả năng triển khai khoảng 579 MW. Trong khi đó, tổng công suất điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS tại các khu, cụm công nghiệp hiện mới đạt hơn MW, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn.
Thực tế cho thấy, điện mặt trời mái nhà tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã bước đầu hình thành những mô hình có quy mô đáng kể.
Tại Khu công nghiệp Yên Bình, Công ty TNHH Phát triển năng lượng Trina Solar đã đầu tư hệ thống điện mặt trời công suất khoảng 11,39 MW, hiện là một trong những hệ thống có quy mô lớn nhất tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.
Còn tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG, đã có 4 dự án điện mặt trời mái nhà đã đấu nối vào hệ thống điện quốc gia tại TNG Việt Đức, Việt Thái, Sông Công 1 và Phú Bình 2, với tổng công suất 4,11 MW. Tính đến nay, các hệ thống này sản xuất hơn 1,52 triệu kWh điện, đáp ứng khoảng 9% tổng nhu cầu điện tiêu thụ.
Tại Khu công nghiệp Điềm Thụy - Khu A, Công ty TNHH Young Diecasting Vina cũng đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất khoảng 1,31 MW. Đây là một trong những mô hình cho thấy hạ tầng mái nhà xưởng có thể được tận dụng để bổ sung nguồn điện sạch, giảm chi phí năng lượng và hướng tới sản xuất bền vững.
Đáng chú ý, tốc độ phát triển điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp đang có sự tăng trưởng rõ nét. Từ đầu năm 2026 đến nay, công suất điện mặt trời đã đạt khoảng 13,30 MW.
Mở rộng không gian phát triển
Theo UBND tỉnh Thái Nguyên, từ nay đến năm 2030, tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu đưa trên 80% diện tích mái nhà xưởng đủ điều kiện tại các khu, cụm công nghiệp vào khai thác điện mặt trời. Tuy nhiên, để có thể đạt được mục tiêu này, cần phải tăng cường hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình đầu tư, phát triển hệ thống điện mặt trời mái nhà tại địa phương.
Liên quan tới những nhiệm vụ, giải pháp phát triển điện mặt trời mái nhà trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên thời gian tới, tại hội nghị triển khai phát triển điện mái nhà trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên diễn ra hồi cuối tháng 7/2026, ông Vương Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh, việc phát triển điện mặt trời áp mái không chỉ là nhiệm vụ của tỉnh Thái Nguyên mà còn là nhu cầu tự thân của doanh nghiệp. "Với sự quyết liệt trong chỉ đạo và các cơ chế hỗ trợ cụ thể, tỉnh Thái Nguyên kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng chuyển đổi năng lượng mạnh mẽ, góp phần hoàn thành sớm các chỉ tiêu về năng lượng tái tạo và phát triển kinh tế xanh", ông Vương Quốc Tuấn nêu tại hội nghị.
Cũng tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên giao Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên làm cơ quan thường trực triển khai Kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Theo kế hoạch, Thái Nguyên đặt mục tiêu đạt và vượt chỉ tiêu được giao tại Quy hoạch điện VIII với tổng công suất điện mặt trời mái nhà khoảng 1.150MW.
Trong đó, khu vực các khu công nghiệp, cụm công nghiệp dự kiến chiếm khoảng 1.000MW, còn khu vực ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp khoảng 150MW. Trên cơ sở điều kiện thực tế, Sở Công Thương sẽ tham mưu UBND tỉnh phân bổ chỉ tiêu theo từng khu vực và từng năm trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Văn Thọ, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong thời gian tới, Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh Thái Nguyên triển khai phát triển điện mặt trời mái nhà theo hướng hiệu quả, bền vững.
Trọng tâm là khuyến khích phát triển các hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các cơ quan, công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, khu công nghiệp và các hộ dân có nhu cầu, qua đó, khai thác hiệu quả diện tích mái nhà, giảm áp lực cho hệ thống điện và góp phần tiết kiệm chi phí sử dụng điện.
Cùng với việc khuyến khích đầu tư, ngành Công Thương sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, doanh nghiệp và người dân thực hiện đúng các quy định về đầu tư, xây dựng, an toàn điện và vận hành hệ thống. Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên cũng sẽ phối hợp với ngành điện tỉnh Thái Nguyên thường xuyên rà soát khả năng tiếp nhận của lưới điện, theo dõi tình hình phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà trên địa bàn, nghiên cứu thúc đẩy ứng dụng các giải pháp lưu trữ năng lượng, quản lý phụ tải và công nghệ điều khiển thông minh khi điều kiện cho phép, từng bước hình thành hệ sinh thái sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm và hiệu quả, phục vụ mục tiêu phát triển công nghiệp xanh, chuyển đổi năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng trên địa bàn tỉnh.
Với hệ thống khu, cụm công nghiệp ngày càng mở rộng, nhu cầu điện cho sản xuất tăng cao và diện tích mái nhà xưởng lớn, Thái Nguyên có dư địa lớn để phát triển điện mặt trời mái nhà. Đây không chỉ là giải pháp bổ sung nguồn năng lượng tại chỗ, giảm chi phí điện cho doanh nghiệp mà còn mở ra hướng chuyển dịch năng lượng xanh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu.
